Zakaz używania telefonów w szkołach przez uczniów od 1 września. Projekt został skierowany do konsultacji publicznych (aktualizacja)

Minister Edukacji Barbara Nowacka skierowała do 30-dniowych konsultacji publicznych projekt ustawy o zakazie korzystania z telefonów w publicznych szkołach podstawowych. Każdy zainteresowany może wyrazić swoją opinię do 23 kwietnia 2026 roku.  Chodzi o rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (UD381). Wcześniej szefowa MEN Barbara Nowacka tłumaczyła, że decyzja w tej sprawie została „przyspieszona” po rozmowie z premierem Tuskiem. Nowe przepisy mają wejść w życie od 1 września br.

Projekt ustawy zakazującej korzystania z telefonów w publicznych szkołach podstawowych widnieje  w Wykazie Prac Legislacyjnych Rady Ministrów i na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Obecnie w szkołach nie obowiązywał jednolity, formalny zakaz korzystania z telefonów komórkowych. Kwestie telefonów szkoły regulują w swoich statutach.

„To rozwiązanie nie jest w pełni efektywne, ponieważ nawet w szkołach prowadzonych przez jeden organ mogą obowiązywać różne, odmienne regulacje w tym zakresie. Tymczasem, wprowadzenie regulacji centralnych (ustawowych) <mogłoby stanowić prawne umocowanie dla działań szkoły> i <przyczyniłoby się do skuteczniejszej egzekucji zasad i eliminacji poczucia osamotnienia wśród dyrektorów i nauczycieli w zmaganiach z tym problemem>” – czytamy w projekcie.

Projektowana zmiana ma na celu uporządkowanie sytuacji i zapewnienie szkołom jasnego umocowania prawnego. „To część szerszej polityki edukacyjnej – równolegle wzmacniamy edukację medialną i higienę cyfrową, aby wspierać bezpieczny i odpowiedzialny rozwój uczniów” – podkreśla MEN.

Dlatego w oparciu o badania naukowe wykazujące pozytywny wpływ zakazu korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na uczniów, ich zdrowie psychiczne, relacje społeczne oraz wyniki edukacyjne, w projekcie ustawy zaproponowano:

>> Zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku w publicznych szkołach podstawowych podczas pobytu na ich terenie (czyli podczas lekcji i podczas przerw).

>> Możliwość wprowadzenia takiego zakazu albo określenia innych warunków korzystania z ww. urządzeń elektronicznych przez publiczne szkoły ponadpodstawowe i wszystkie szkoły niepubliczne w ich statucie.

Przewidywane są dwa wyjątki od zakazu używania telefonu w szkole:

>> zgody nauczyciela (zarówno prowadzącego zajęcia, jak i np. dyżurującego na korytarzu podczas przerwy) uzasadnionej celami dydaktyczno-wychowawczymi (np. nauka bezpiecznego korzystania z Internetu, przeprowadzenie quizu z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, konieczność skontaktowania się z rodzicem);

>> sytuacji zdrowotnych w dwóch przypadkach:

– pisemnej zgody dyrektora szkoły, aby uczeń ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby mógł korzystać z telefonu komórkowego lub innego urządzenia elektronicznego,

– wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia osób przebywających na terenie szkoły.

Jak informuje MEN w razie naruszenia zakazu korzystania z telefonu szkoła może zastosować kary w szczególności:

>> działania wychowawcze- np. upomnienia ustne, kontrakt wychowawczy,

>> kary statutowe,

>> obniżenie oceny zachowania.

Planowane wejście w życie: 1 września 2026 r.

„Nie ulega wątpliwości, że uzależnienie dzieci i młodzieży, które jest zjawiskiem coraz częstszym (71 % młodych ludzi ankietowanych w Diagnozie Młodzieży 2026 wskazało, że czują, że są uzależnieni od telefonów komórkowych ma negatywny wpływ na wyniki edukacyjne uczniów. Potwierdzają to inne badania naukowe” – czytamy w uzasadnieniu.

„Co ważne, przeprowadzony w marcu 2025 r. sondaż Fundacji Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) wykazał, że aż 71 % respondentów preferuje, aby >>we wszystkich szkołach w Polsce obowiązywały takie same zasady dotyczące korzystania przez uczniów ze smartfonów<<. Za utrzymaniem obecnej regulacji (autonomiczna decyzja każdej szkoły lub placówki) opowiedziało się zaś jedynie 25 % badanych. To zatem jasno pokazuje, że Polacy preferują, aby regulacje dotyczące korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych zostały ustalone na poziomie centralnym, co uzasadnia procedowanie niniejszego projektu ustawy” – wskazano.

Według autorów projektu „wprowadzony w innych państwach zakaz korzystania z telefonów komórkowych w szkołach wywarł pozytywny wpływ na uczniów, ich relacje społeczne oraz wyniki edukacyjne”

 

Szczegółowe zasady egzekwowania naruszenia zakazu nie będą narzucane odgórnie. Każda szkoła będzie mogła wybrać rozwiązania najlepiej dopasowane do własnych potrzeb (np. półki, kieszonki na telefony czy inne rozwiązania przyjęte w szkole).

„Sposób praktycznego egzekwowania zakazu nie jest materią ustawową i jest pozostawiony do autonomicznej decyzji danej szkoły. Naruszenie zakazu będzie skutkowało negatywnymi konsekwencjami na zasadach ogólnych, tj. oddziaływaniem wychowawczym, nałożeniem kary lub obniżeniem oceny zachowania. Nie przewiduje się odrębnych regulacji dotyczących konsekwencji za naruszenie opisywanego zakazu” – zaznaczono

„Zakaz obejmie uczniów. Nie obejmie natomiast nauczycieli i innych pracowników szkół” – podkreślono.

W dotychczasowej ustawie Prawo oświatowe uchylony zostanie przepis mówiący o tym, że to statut szkoły określa warunki wnoszenia i korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.

Komunikat MEN znajduje się tutaj. Projekt ws. zakazu telefonów w szkołach znajduje się TUTAJ

Przypomnijmy, że formalny zakaz używania telefonów w szkołach obowiązuje między innymi we Francji, Hiszpanii czy w Szwecji.

A co z projektem dotyczącym ograniczenia korzystania przez dzieci z social mediów?

Pod koniec lutego rządząca Koalicja Obywatelska przedstawiła założenia przygotowywanego projektu ustawy, dotyczącej dostępu do mediów społecznościowych dla dzieci i młodzieży. W projekcie zaproponowano ograniczenia do 15. roku życia

Elementem tej ustawy miał być też zakaz używania telefonów komórkowych na lekcjach w szkole podstawowej, ale jak wynika z ostatnich wypowiedzi szefowej MEN ostatecznie będą to dwa odrębne projekty.

Główne założenia ustawy ograniczającej dostęp do mediów społecznościowych dla dzieci do 15. roku życia przedstawili w Sejmie posłowie Koalicji Obywatelskiej: Kinga Gajewska, Roman Giertych, Grzegorz Napieralski, Barbara Nowacka (ministra edukacji) i Monika Rosa

Celem ustawy jest „ochrona dzieci przed przemocą, hejtem i presją rówieśniczą, ograniczenie alienacji oraz wsparcie zdrowego rozwoju i relacji społecznych”.

– Ograniczenie wiekowe dostępu do mediów społecznościowych powinno zostać wprowadzone w przyszłym roku. Pracujemy nad tym wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji. Młodzi powinni być chronieni przed szkodliwymi treściami i hejtem w internecie – poinformowała ministra Nowacka.

Ministra edukacji przekonywała wcześniej, że platformy powinny ponosić odpowiedzialność za treści, które dostarczają.

Czy ograniczenia obejmą także popularne komunikatory, takie jak Messenger czy WhatsApp? – Zakazywanie komunikatorów jest trudne i nieużyteczne. Młodzież i tak będzie się jakoś komunikować – podkreśliła szefowa MEN.

Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad rozwiązaniami umożliwiającymi platformom weryfikację wieku użytkowników poprzez bezpieczny portfel tożsamości.

(GN)

Fot: Pixabay

Ministra Nowacka: Zakaz telefonów w szkołach już od września 2026. „Decyzja przyspieszona” po rozmowie z premierem Tuskiem

MEN: Zaprezentowano wyniki „Diagnozy Młodzieży 2026”. „Polscy nastolatkowie są zestresowani, przeciążeni, mają lęk przed porażka zawodową”