Głos Nauczycielski jest patronem medialnym jednego z najważniejszych edukacyjnych wydarzeń tego lata: konferencji „Pokazać-Przekazać”, która odbędzie się 20 i 21 sierpnia w warszawskim Centrum Nauki Kopernik. O tym, dlaczego warto na niej być, rozmawiamy z dr Agnieszką Leśny z Centrum Nauki Kopernik.
Zaproszenie na tegoroczną, 20. edycję konferencji „Pokazać-Przekazać” zaczyna się od dość nieoczywistego stwierdzenia: wspólnota nie zawsze jest dobra. Dlaczego?
AL: Ponieważ wspólnota może zarówno wspierać, jak i wykluczać. Może budować zaufanie, ale może też opierać się na lęku, uprzedzeniach i uproszczonych, niekiedy nieprawdziwych stwierdzeniach. Dlatego podczas konferencji nie będziemy pytać „czy budować wspólnotę?”, ale „jaką wspólnotę budować i na jakich zasadach?”.
Dlaczego odpowiedzi na to pytanie chcecie szukać wśród osób zajmujących się edukacją? Czy to nie jest raczej pytanie do filozofów czy socjolożek?
AL: Może na poziomie dyskusji o całym społeczeństwie tak. My jednak, współpracując na co dzień z nauczycielkami, edukatorami czy osobami pracującymi w instytucjach kultury, widzimy, że w praktyce to szkoła jest teraz jednym z ostatnich miejsc, gdzie spotykają się ludzie o różnych doświadczeniach, potrzebach, poglądach i wrażliwościach. To tam codziennie uczymy się funkcjonować razem mimo różnic. Dzisiaj stanowi to ogromne wyzwanie, szczególnie w świecie polaryzacji, dezinformacji, przeciążenia informacyjnego i spadającego zaufania społecznego.
Skąd inspiracja do poszukiwania odpowiedzi na te wyzwania?
AL: Współpracując z bardzo różnymi środowiskami naukowymi widzimy, że często tworzą wspólnoty, które nie opierają się na zgodzie, tylko na sporze prowadzonym według określonych zasad. W nauce różnica zdań nie jest problemem – jest warunkiem rozwoju i rzetelności. Jednocześnie istnieją mechanizmy, które pozwalają ten spór porządkować: argumentacja, weryfikacja danych, gotowość do zmiany zdania i są one niezależne od dyscypliny. Według podobnych zasad prowadzi się badania zarówno w obszarze, na przykład fizyki, jak i historii. Uczestników konferencji chcemy zaprosić do dyskusji i praktykowania przenoszenia podobnych mechanizmów do edukacji. Chcemy przyjrzeć się bardzo różnym wymiarom wspólnoty; od tej w pojedynczej klasie, szkole, aż po otoczenie społeczne, a nawet współpracę międzynarodową.
„Pokazać – Przekazać” słynie z ciekawych gości. Kogo spotkamy w tym roku?
AL: Wykład otwarcia poświęcony wspólnototwórczej roli edukacji wygłosi prof. dr hab. Małgorzata Przanowska z Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. dr hab. Anna Babicka-Wirkus opowie o autorytecie i zaufaniu społecznym wobec nauczycieli, a dr hab. Przemysław Sadura o tym, w czym dziś tkwi siła nauczycieli. Do dyskusji panelowych zaprosiliśmy też osoby, które pracują w organizacjach pozarządowych, w szkole – gdzie są liderami oddolnych zmian oraz młodzież. Bez ich perspektywy nie zrozumiemy, jak tworzyć dla nich wspierające wspólnoty.
Ważną częścią konferencji są warsztaty. Co planujecie?
AL: Uczestnicy będą pracować m.in. nad rozpoznawaniem dezinformacji, facylitacją klasy, komunikacją z rodzicami czy metodami podejmowania wspólnych decyzji. To konkrety do zastosowania w praktyce szkolnej. Zapraszamy nauczycielki i nauczycieli wszystkich poziomów edukacji, przedmiotów STEAM jak i humanistycznych. Liczymy na obecność dyrektorów szkół, samorządowców i wszystkich osób, które myślą o edukacji jak o przestrzeni budowania relacji, odpowiedzialności i wspólnoty. Spotkajmy się tuż przed początkiem roku szkolnego, by naładować baterie na dobry start!
Dziękujemy za rozmowę.
XX Konferencja „Pokazać–Przekazać 20-21.08 2026” „Szkoła: przystań wspólnoty. O zaufaniu i sile bycia razem” Formularz i regulamin: https://www.kopernik.org.pl/pokazac-przekazac-2026