Rok 2027 będzie Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej i Rokiem Nauki. Sejm wybrał patronów przyszłego roku. Wśród nich są także Tadeusz Mazowiecki, św. Andrzej Bobola, Jerzy Żurawlew i Kazimiera Bujwidowa. Wcześniej patronów 2027 roku wskazał Senat.
Sejm przyjął w piątek uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem Nauki – na cześć Marii Skłodowskiej-Curie. W przyszłym roku przypada 160. rocznica urodzin polskiej noblistki – pionierki badań nad promieniotwórczością i współtwórczyni nowoczesnej nauki.
Jak zaznaczono w uchwale, Skłodowska-Curie to jedna „z najwybitniejszych postaci w historii nauki światowej, której dorobek naukowy na trwałe zmienił oblicze współczesnej fizyki i chemii”. Postać urodzonej w 1867 r. naukowczyni – jak napisano – „pozostaje symbolem determinacji, niezależności intelektualnej oraz przełamywania barier społecznych, w tym ograniczeń, z jakimi mierzyły się kobiety w nauce”, zaś jej życie i osiągnięcia „stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń badaczy i badaczek”.
Rok 2027 będzie Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej i Rokiem Nauki. Sejm wybrał patronów przyszłego roku. Wśród nich są także Tadeusz Mazowiecki, św. Andrzej Bobola, Jerzy Żurawlew i Kazimiera Bujwidowa. pic.twitter.com/PSibvArKwz
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) September 18, 2026
W uzasadnieniu uchwały przypomniano, że Skłodowska-Curie była pionierką badań nad promieniotwórczością i współtwórczynią nowoczesnej nauki. „Jej odkrycia stworzyły podstawy dla rozwoju fizyki jądrowej, radiochemii i radiologii oraz umożliwiły rozwój nowoczesnej diagnostyki i terapii chorób nowotworowych. (…) Miały również charakter przełomowy w wymiarze społecznym. Była pierwszą kobietą uhonorowaną Nagrodą Nobla oraz pierwszą osobą, która otrzymała ją dwukrotnie w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Jako pierwsza kobieta objęła stanowisko profesora na Sorbonie, przełamując bariery obecności kobiet w nauce” – zaznaczono.
W uzasadnieniu zauważono, że uczona utrzymywała silne więzi z Polską i wspierała rozwój krajowego środowiska naukowego. Z jej inicjatywy powstał Instytut Radowy w Warszawie, a wielu polskich naukowców zdobywało doświadczenie w jej pracowni. „Dorobek Marii Skłodowskiej-Curie pozostaje aktualny również współcześnie, a jego znaczenie obejmuje wiele dziedzin życia, od medycyny po nowoczesne technologie” – argumentowano.
Sejm podjął też uchwałę ws. ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. „Sejm oddaje hołd twórcom ustawy zasadniczej oraz wszystkim, którzy swoją działalnością przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności” – głosi uchwała.
W 2027 r. minie 30 lat od przyjęcia obecnej Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Z tej okazji Sejm postanowił, że rok 2027 będzie Rokiem Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku. W uzasadnieniu uchwały Sejm podkreślił, że „trzydzieści lat obowiązywania konstytucji potwierdziło jej znaczenie jako trwałego fundamentu demokratycznego prawa”.
„Jej postanowienia stworzyły ramy rozwoju wolnej i suwerennej Rzeczypospolitej, umocnienia jej bezpieczeństwa oraz pełnego uczestnictwa Polski w Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej. Wobec współczesnych zagrożeń przypominają również o obowiązku Rzeczypospolitej strzeżenia niepodległości, nienaruszalności swojego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom” – przypomniano.
Sejm ustanowił też rok 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej – działaczki społecznej i jednej z najważniejszych postaci polskiego ruchu kobiecego przełomu XIX i XX wieku.
Kazimiera Bujwidowa (z domu Klimontowicz) walczyła o dostęp kobiet do studiów, zabiegała o ich prawa wyborcze, a w Krakowie założyła pierwsze na ziemiach polskich gimnazjum żeńskie przygotowujące uczennice do matury i podjęcia studiów. W przyszłym roku przypada 160. rocznica jej urodzin.
Przez wiele lat walczyła o dostęp kobiet do uniwersytetów, a w Towarzystwie Szkół Ludowych zabiegała o edukację dzieci chłopskich i zakładała bezpłatne czytelnie dla ubogiej młodzieży. Dzięki jej staraniom w 1894 roku podania o przyjęcie na Uniwersytet Jagielloński złożyły pierwsze 54 kobiety, w tym Janina Kosmowska oraz Helena Skłodowska, siostra przyszłej noblistki.
Pod koniec tego samego roku władze austriackie zgodziły się dopuścić kobiety do studiów pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych, w tym posiadania matury. Nie istniały jednak szkoły żeńskie, w których nauka kończyła się egzaminem maturalnym, dlatego niewiele kandydatek mogło spełnić te wymagania. Bujwidowa założyła więc pierwsze żeńskie gimnazjum, które kształciło uczennice według takiego samego programu jak szkoły męskie i przygotowywało je do matury.
Kiedy w 1905 roku w Królestwie Polskim i Rosji wybuchł strajk szkolny polskiej młodzieży, znalazła się wśród patronek Komitetu Młodzieży Krakowskiej. Komitet szukał noclegów dla ofiar prześladowań, wspierał je finansowo i organizował dla nich masowe egzaminy maturalne.
„Bujwidowa była jedną z najważniejszych postaci polskiego ruchu kobiecego, który pod koniec XIX wieku walczył o równe prawa kobiet i mężczyzn” – podkreślono w uchwale.
Organizowała demonstracje na rzecz praw wyborczych kobiet, pisała petycje do władz różnych szczebli, domagając się przyznania kobietom pełni praw politycznych. Zaangażowała się także w kampanię wyborczą Marii Dulębianki, pierwszej kobiety, która kandydowała do Sejmu Krajowego.
2027 rok będzie również Rokiem Tadeusza Mazowieckiego. Uchwała ma przypomnieć dorobek pierwszego niekomunistycznego premiera po 1989 roku oraz jego znaczenie dla budowy demokratycznego państwa.
W uchwale podkreślono, że Tadeusz Mazowiecki należał do grona osób, które odegrały kluczową rolę w odzyskaniu przez Polskę wolności i odbudowie instytucji demokratycznych. Autorzy dokumentu zwrócili uwagę nie tylko na jego działalność rządową, lecz także na wcześniejsze zaangażowanie społeczne, publicystyczne i opozycyjne.
Mazowiecki urodził się 18 kwietnia 1927 roku w Płocku. Przed przemianami ustrojowymi był związany ze środowiskami katolickimi skupionymi wokół Klubów Inteligencji Katolickiej. Przez wiele lat kierował miesięcznikiem „Więź”, który w czasach cenzury stanowił ważne miejsce niezależnej debaty i wymiany myśli.
Sejm podjął uchwałę ws. ustanowienia roku 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa, inicjatora Konkursu Chopinowskiego, w stulecie pierwszej edycji. „Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, jeden z najstarszych na świecie, jest dzisiaj dobrem narodowym – głosi uchwała.
Uchwała przypomina, że w Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina jest organizowany w Polsce od 100 lat. „Pierwszy konkurs odbył się w styczniu 1927 roku, a jego inicjatorem był świetny pianista i kompozytor Jerzy Żurawlew” – podkreślono.
„Jerzy Żurawlew urodził się 25 grudnia 1886 roku w Rostowie nad Donem. Od dziecka wykazywał niezwykły talent pianistyczny. W 1913 roku ukończył z wyróżnieniem studia w Warszawskim Instytucie Muzycznym. Był założycielem szkół muzycznych w Mińsku Litewskim, Białymstoku i Bochni. W latach 1923-1939 uczył w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie, a po wojnie – w Konserwatorium Warszawskim, w którym pełnił funkcję rektora” – czytamy w uchwale.
Sejm poparł tez uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem św. Andrzeja Boboli, jednego z patronów Polski. W przyszłym roku przypada 370. rocznica męczeńskiej śmierci jezuity. Zaznaczono, że był on wielkim patriotą i obrońcą wiary katolickiej.
Św. Andrzej Bobola (jezuita) nazywany jest apostołem Pińszczyzny i Polesia. Był gorliwym kaznodzieją i spowiednikiem. Chodząc po wioskach – od domu do domu i nauczając – przyczynił się do tego, że wielu prawosławnych przeszło na katolicyzm. Otrzymał nawet przydomek „łowca dusz – duszochwat”. Jego postawa zrodziła jednak wrogość ortodoksów, która w czasie wojen kozackich przerodziła się w nienawiść.
Sejm poparł też uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. W uchwale zaznaczono, że jest to akt oddania hołdu „pokoleniom Polaków, którzy dzięki gietrzwałdzkiemu orędziu zachowali wiarę w wolną ojczyznę”.
Zwrócono uwagę, że „ruch gietrzwałdzki” był jednym z „fundamentów odzyskania niepodległości w 1918 r.”. Nazywając wydarzenia w Gietrzwałdzie dziedzictwem narodowym, zachęcono „instytucje państwowe, samorządowe, organizacje społeczne oraz placówki edukacyjne do upamiętnienia tego jubileuszu”.
Abakanowicz, Wróblewski, Patek… patroni 2027 wybrani przez Senat
6 maja br. Senat Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwały ustanawiające patronów 2027 roku. Zgodnie z decyzją Izby rok 2027 będzie obchodzony jako Rok: Antoniego Patka, Magdaleny Abakanowicz, Andrzeja Wróblewskiego, ks. Franciszka Blachnickiego oraz Świadomości i Bezpieczeństwa Informacyjnego.
W 2027 roku przypada 215. rocznica narodzin oraz 150. rocznica śmierci Antoniego Patka – uczestnika powstania listopadowego odznaczonego Krzyżem Virtuti Militari, emigranta politycznego, a zarazem jednego z najbardziej niezwykłych przedsiębiorców XIX wieku. Po upadku powstania – jak wielu innych polskich żołnierzy i przedstawicieli inteligencji – musiał opuścić kraj. Przebywając poza ojczyzną, zaangażował się w pomoc polskim uchodźcom i współtworzył punkty etapowe ułatwiające im dotarcie na Zachód. Założona przez niego manufaktura zegarmistrzowska nie tylko zdobyła międzynarodową renomę, a jej wytwory stały się symbolem luksusu, ale była ściśle powiązana z ideą podtrzymywania tożsamości narodowej – miejscem spotkań Polaków oraz symbolem ich obecności w Europie.
W gronie patronów znalazła się Magdalena Abakanowicz – pionierka nowoczesnej rzeźby i twórczyni oryginalnego, rozpoznawalnego na całym świecie języka artystycznego, znana z unikatowych form przestrzennych zwanych „abakanami”. Senatorowie postanowili docenić niezwykłą wyobraźnię i odwagę twórczą artystki, której dzieła zrewolucjonizowały postrzeganie tkaniny artystycznej oraz rzeźby. „Monumentalne kompozycje Magdaleny Abakanowicz stanowią poruszającą refleksję nad kondycją człowieka, jego tożsamością, samotnością oraz relacjami z ludźmi”. W uchwale podkreślili jej zasługi jako pedagożki i mentorki wielu pokoleń artystów, a także ambasadorki polskiej sztuki na świecie.
W 2027 roku przypada 100. rocznica urodzin i 70. rocznica tragicznej śmierci Andrzeja Wróblewskiego – jednego z najwybitniejszych artystów ukazujących tragedię II wojny światowej oraz doświadczenia lat powojennych. „W trakcie trwającej niespełna dwanaście lat aktywności twórczej osiągnął kunszt portretowania społecznych nastrojów, fizjonomicznych typów, tworzenia przenikliwych charakterystyk grup i jednostek, oddających historyczne uwarunkowania i realia mające miejsce nie tylko w powojennej Polsce. (…) Poszukując formuły własnego realizmu – zaangażowanego, bezpośredniego, naświetlającego społeczne kontrasty – podejmował heroiczne próby stworzenia wizualnego języka współczesności”. Uchwała przypomina, że w dzisiejszym świecie pełnym konfliktów i okrucieństwa, malarstwo Wróblewskiego pozostaje niezmiernie aktualne i ważne.
✅Senat podjął uchwały – znamy patronów 2027!
To będzie rok ważnych postaci i istotnych tematów 👇
🔹 Rok Świadomości i Bezpieczeństwa Informacyjnego – w świecie pełnym informacji kluczowe są wiedza, krytyczne myślenie i odporność na dezinformację. To także odpowiedź na realne… pic.twitter.com/WYJYQEblgU
— Senat RP 🇵🇱 (@PolskiSenat) May 6, 2026
Senat uhonorował również Franciszka Blachnickiego – kapłana katolickiego, patriotę, twórcę Ruchu Światło-Życie, który odegrał ważną rolę w kształtowaniu postaw religijnych i społecznych w Polsce. Senatorowie docenili jego bezwarunkowe oddanie się służbie bliźniemu, Kościołowi i Ojczyźnie i przypomnieli, że tworzone przez niego dzieła, ukształtowały – i wciąż kształtują – sumienia i postawy wielu pokoleń Polaków.
Wybór patronów roku to nie tylko forma upamiętnienia wybitnych jednostek, ale i zwrócenie uwagi na aktualne wyzwania społeczne. Z tego względu Senat ustanowił 2027 rok Rokiem Świadomości i Bezpieczeństwa Informacyjnego, dostrzegając rosnące zagrożenia związane z dezinformacją, manipulacją czy cyberatakami oraz potrzebę rzetelnej informacji, odporności cyfrowej oraz działań edukacyjnych służących rozwijaniu kompetencji medialnych, cyfrowych i informacyjnych obywateli. Senatorowie podkreślili konieczność wspólnej odpowiedzialności za budowanie społeczeństwa świadomego zagrożeń i zdolnego do odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z informacji i technologii cyfrowych.
(GN)