Co może łączyć polonistkę z Limanowej i fizyka ze Słupska, prócz tego, że oboje pracują z licealistami? Ich sposób pracy z młodymi ludźmi jest jak podróż daleko poza mury szkoły, która trwa jeszcze długo po dzwonku na przerwę… Serdecznie gratulujemy Wyróżnionym!
Łączy literaturę, teatr i filozofię
Anna Smaga-Trojanowska,
nauczycielka języka polskiego i filozofii w I Liceum Ogólnokształcącym im. Władysława Orkana w Limanowej (woj. małopolskie)
Nauczycielka kompletna – tak mówią o laureatce jednego z dwóch równorzędnych Wyróżnień w Konkursie Nauczyciel Roku 2026 jej uczniowie, absolwenci, współpracownicy. To miano jest wyrazem uznania dla Anny Smagi-Trojanowskiej za jej wszechstronne podejście do potrzeb uczniów, za to, że edukuje, wychowuje i otwiera młodym ludziom okno na świat. Potrafi sprawić, że jej sala lekcyjna (nr 51) zmienia się w grecką agorę, plan filmowy, scenę teatru. Uczniowie i absolwenci mówią o niej, że zawsze zachęca do humanistycznych poszukiwań, rozwijania nieoczywistych zainteresowań, uczy, że własne stanowisko nie tyle trzeba mieć, ile trzeba umieć je uzasadnić.
Jej dorobek obejmuje ponad 20 laureatów i finalistów olimpiad z języka polskiego i filozofii oraz liczne sukcesy artystyczne uczniów. Nazywana „łowczynią talentów”, bo dzięki niej wiele uzdolnionych osób uwierzyło w siebie i swoje możliwości. Za sukcesami edukacyjnymi i artystycznymi „stoją” długie godziny pracy po lekcjach z uczniami i uczennicami. Znajduje czas na dodatkowe aktywności, m.in. zabiera młodzież na spektakle do polskich teatrów i na zwiedzanie muzeów w Rzymie, Barcelonie czy we Florencji.
Drugim językiem (oprócz literatury i teatru), w którym polonistka opowiada młodym ludziom o świecie, jest filozofia. Realizuje autorski program „Podstawy filozofii”, program „W poszukiwaniu sensu”, współpracuje z krakowskimi uniwersytetami, organizuje spotkania młodzieży z filozofami. Co ważne, uczy zadawania pytań i krytycznego myślenia. Jest autorką i organizatorką Wojewódzkiego Interdyscyplinarnego Konkursu Filozoficznego Sapere Aude, w ramach którego uczniowie tworzą eseje, filmy, vlogi, teksty literackie.
A teatr? Nauczycielka zaraża pasją do sztuki teatralnej i potrafi „otworzyć” nawet najbardziej zamkniętych uczniów. Założyła i prowadzi Amatorskie Szkolne Koło Artystyczne Aska – uczniowie piszą scenariusze, projektują kostiumy, wystawiają spektakle. Polonistka współpracuje z profesjonalnymi teatrami. Dzięki współpracy z Teatrem KTO ponad 100 jej uczniów wzięło udział w wystawieniu dwóch wielkich plenerowych widowisk.
To tylko niektóre aktywności i osiągnięcia nauczycielki. Jest też egzaminatorką, liderką Erasmusa+ w szkole, autorką gry terenowej o gminie Tymbark. W projekcie Media Literacy uczy o dezinformacji. Na jubileusz szkoły przygotowała film „Kroniki Orkana”. Sama o sobie pisze tak: „Jestem jak statek Tezeusza. Przez 29 lat pracy wymieniałam żagle, narzędzia i sposoby nawigacji. Nie zmienił się jednak mój kurs: Człowiek, Spotkanie i Sens”. Przyznaje, że nie jest zainteresowana „cumowaniem w porcie”, ale wciąż chce stawiać pytania i czerpać radość ze sztuki i literatury, nie traci z pola widzenia młodego człowieka.
Nauczycielka zna nie tylko smak sukcesów uczniów, ale i sytuacje, kiedy do finału konkursu, mimo ciężkiej pracy, zabrakło niewiele. Nie obiecuje uczniom, że każdy wysiłek zostanie nagrodzony zwycięstwem, ale przekonuje, że warto próbować. Wie, że dzieci wnoszą do szkoły swoje lęki i ograniczenia, stara się im pomóc i je przezwyciężyć. Dlatego napisała i zrealizowała projekt „Together Again” w ramach Erasmus+ o odbudowaniu relacji po pandemii. W jego ramach powstały podręcznik i materiały dydaktyczne, LARPY i escape roomy.
Do naszego Konkursu zgłosiła Annę Smagę-Trojanowską nauczycielka języka angielskiego, która jest… jej byłą uczennicą. Dziś obie razem pracują, organizują projekty Eramus+, tworzą edukacyjne media społecznościowe „Panie od języków”. „Od pani Anny bije entuzjazm, młodzi ludzie jej ufają i słuchają, jest im bliska, ale nie zabiega o popularność. Potrafi wymagać, a jednocześnie ma poczucie humoru. Jest >>sigmą<<. Tworzy sytuacje, w których uczniowie zaczynają podejmować decyzje i brać odpowiedzialność” – podkreśla anglistka, i ta rekomendacja mówi wiele o laureatce Wyróżnienia.
Edukacja z atomową energią
Dr Mirosław Brozis,
nauczyciel fizyki i STEM w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Krzywoustego w Słupsku (woj. pomorskie)
Jego uczniowie budują minisatelity i stworzyli wspólnie z nauczycielem szkolne planetarium, do którego dostęp mają inne szkoły w regionie (opowiadali o tym i prowadzili warsztaty na ten temat na Uniwersytecie Stanforda w USA).
„Moja przygoda z nauczaniem rozpoczęła się w 1996 r., gdy jako student piątego roku fizyki otrzymałem szansę poprowadzenia swoich pierwszych samodzielnych lekcji w ramach zastępstwa w słupskim >>Elektryku<<” – napisał nauczyciel w swojej autoprezentacji.
Mirosław Brozis od 2005 r. jest na stałe związany z I LO w Słupsku. Jednak praca z licealistami to tylko część jego nauczycielskiej biografii. Równolegle rozwijał działalność naukowo-badawczą w obszarze fizyki doświadczalnej (ze specjalnością w spektroskopii atomowej) na Akademii Pomorskiej (obecnie Uniwersytet Pomorski w Słupsku) oraz na Uniwersytecie Gdańskim. Ważnym etapem jego rozwoju zawodowego było uzyskanie stopnia doktora w dziedzinie fizyki doświadczalnej oraz ukończenie studiów podyplomowych z matematyki.
Doświadczenie zdobyte podczas zajęć na uczelni skłoniło go do zaadaptowania akademickich metod dydaktycznych do pracy w LO. Wykorzystuje w nauczaniu metodę IBL (Inquiry-Based Learning) opartą na dociekaniu.
Z jego inicjatywy powstała Słupska Szkoła Młodych Fizyków – przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą w czasie wolnym rozwijać zainteresowania i pasje związane z naukami ścisłymi. Udział w zajęciach jest bezpłatny i dostępny dla wszystkich zainteresowanych, bez ograniczeń wiekowych. Uczniowie, pracując w gronie rówieśników, mogą pogłębiać wiedzę zdobytą w szkole, samodzielnie rozwiązywać problemy i zagadnienia wykraczające poza podstawę programową, a także przygotowywać się do konkursów wiedzy i olimpiad o randze krajowej i międzynarodowej. Istotnym elementem działalności Słupskiej Szkoły Młodych Fizyków jest także popularyzacja nauki.
Dorobek nauczyciela obejmuje kilkadziesiąt indywidualnych i drużynowych sukcesów uczniów w prestiżowych konkursach i turniejach (ogólnopolskich, a także międzynarodowych).
Jego uczniowie z drużyny „The Happy.Pi” zwyciężyli w 2018 r. w konkursie Europejskiej Agencji Kosmicznej European Astro Pi Challenge. Wywalczyli także 100 tys. zł na doposażenie pracowni fizycznej w konkursie „Szkoła z atomową energią” Politechniki Warszawskiej, Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Fundacji „Forum Atomowe”.
Brali udział w światowej konferencji IPS Revole! w CNK (największe święto branży astronomicznej na świecie). Współorganizowali też ze swoim nauczycielem imprezę „Ignis Warsztaty Rakietowe” w Słupsku (czerwiec 2025 r.). Oprócz tego były liczne sukcesy uczniów w krajowych olimpiadach: fizycznej, wiedzy technicznej czy w ogólnopolskim konkursie wiedzy o energii jądrowej „Poskromić atom”.
Oczkiem w głowie nauczyciela jest szkolne planetarium, które stworzył wraz z uczniami. W 2026 r. jego działalność została rozszerzona o projekt mobilnego planetarium, które dociera do szkół w Słupsku i okolicach. Marzeniem Mirosława Brozisa jest dotarcie z mobilnym planetarium do jeszcze szerszego grona uczniów, w tym do dzieci z małych wiejskich szkół.
Młodzi pasjonaci nauki, z którymi pracuje laureat Wyróżnienia w Konkursie Nauczyciel Roku 2026, sięgają wysoko, coraz wyżej. Nauczyciel koordynuje od 2010 r. udział licealistów z jego szkoły w programie edukacyjnym NASA, który umożliwia zdalne wykonywanie fotografii powierzchni Ziemi z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, wykonują też zdjęcia powierzchni Księżyca.
Celem nauczyciela jest zaszczepianie w młodych ludziach pasji do nauki przedmiotów ścisłych poprzez bezpośrednie działanie, eksperymentowanie, poznawanie osiągnięć nauki i techniki. Dlatego jeździ z uczniami po całym świecie (zwiedzają elektrownie jądrowe, ośrodki badawcze itp.).
Prywatnie jest zapalonym rowerzystą, ale również i tą pasją dzieli się z innymi, organizując rajdy rowerowe.
(GN)
Fot. Archiwum prywatne (2)
Znamy już nazwiska finalistów Konkursów Nauczyciel Roku 2026 i Nauczyciel Jutr@!