Sejm przyjął osiem z dziewięciu poprawek zaproponowanych przez Senat do ustawy o wychowaniu patriotycznym. Odrzucił jednak najważniejszą z punktu widzenia nauczycieli poprawkę ws. nowego art. 28c. zobowiązującego szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do organizowania wycieczek lub wyjść do „miejsca pamięci, miejsca związanego z polskimi tradycjami wolnościowymi lub materialnym i niematerialnym dziedzictwem narodowym, jednostki wojskowej lub przedsiębiorstwa”. Senatorowie usunęli ten zapis z ustawy, ale Sejm zakwestionował tą kluczową poprawkę. Dlatego zgodnie z pierwszą wersją projektu obowiązkowe wyjścia i wycieczki patriotyczne pozostają i mają się odbywać przynajmniej raz w cyklu kształcenia ucznia. Teraz projekt trafi na biurko prezydenta.
Nauczyciele obawiają się, że ustawa nałoży na nich kolejny obowiązek, zmuszając do pracy bez wynagrodzenia. To jeden z głównych powodów sprzeciwu środowiska pedagogicznego.
Rząd ma ustanowić w drodze rozporządzenia, program dotyczący dofinansowania wyjść lub wycieczek szkolnych, jak i zasady naboru.
Większością 231 głosów wobec 205 za Sejm odrzucił najważniejszą poprawkę Senatu do ustawy o ustawy o wychowaniu patriotycznym, przesądzając jednocześnie, że wyjścia i wycieczki patriotyczne będą dla szkół obowiązkowe. Wcześniej odrzucenie poprawki rekomendowała sejmowa Komisji Edukacji i Nauki. Sprawozdanie komisji można znaleźć tutaj
Pozostałe poprawki Senatu zostały przyjęte, także poprawka dotyczącą zmiany nazwy ustawy. Po poprawce senatorów tytuł brzmi: „Ustawa z dnia 18 września 2026 r. zmieniająca niektóre ustawy w celu wychowania patriotycznego”.
Zgodnie z poprawką Senatu usunięto też zapis o obligatoryjnym prowadzeniu klubów inżynierskich w szkołach ponadpodstawowych w brzmieniu: „Szkoły ponadpodstawowe prowadzą kluby inżynierskie, których celem jest propagowanie atrakcyjności zawodów związanych z przedmiotami ścisłymi”.
Dodano natomiast do art 109 ustawy – Prawo oświatowe przepis, zgodnie z którym rozszerzono katalog podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej o: „zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności, w tym w szkołach ponadpodstawowych, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a–c i e, kluby inżynierskie rozwijające zainteresowania uczniów nauką, technologią, inżynierią i matematyką” (to nowy pkt 6 w art. 109 ust. 1). Czyli kluby inżynierskie będzie można tworzyć, lecz zrezygnowano z dyrektywnego trybu „Szkoły ponadpodstawowe prowadzą kluby inżynierskie…”.
Jednocześnie przesunięto termin wejścia ustawy w życie – z 1 stycznia 2027 r. na 1 marca 2027 r. (z wyjątkiem zmiany w art. 109 ustawy, która wejdzie w życie 1 września 2027 r., oraz z zmiany w Karcie Nauczyciela dot. dofinansowania doskonalenia zawodowego, która wejdzie w życie 1 stycznia 2028 r.).
Ustawa z 18 września ustanawia także tzw. Program Kościuszkowski, który będzie realizował Instytut imienia Wincentego Witosa (kojarzony z ludowcami). „Celem Programu jest wspieranie inicjatyw kulturalnych, w tym z dziedziny edukacji kulturalnej, które prezentują polskie dziedzictwo historyczne jako element łączący wspólnotę państwową” – brzmi przepis nowelizacji. Zapisy o Programie Kościuszkowskim wprowadzono jednak nie do ustawy – Prawo oświatowe, lecz do ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o Instytucie imienia Wincentego Witosa (Dz. U. poz. 1088).
Poselski projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym został wniesiony do Sejmu przez posłów PSL w 2024 r.
Po zakończeniu prac w parlamencie projekt trafi do podpisu prezydenta. Przebieg procesu legislacyjnego można śledzić tutaj
(GN)
Fot: Sejm