Od ponad trzech dekad co roku w trzeci weekend września odbywa się największa w kraju lekcja poszanowania środowiska naturalnego. Właśnie wtedy setki tysięcy mieszkańców wychodzą, by posprzątać swoje kawałki Polski z porzuconych w naturze odpadów. W tym roku Wielki Finał 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska, misyjnego programu Fundacji Nasza Ziemia, miał miejsce w dniach od 18 do 20 września i odbył się pod hasłem „SOS dla Wody! Niech będzie wolna od śmieci”.
Plakat tegorocznej edycji zaprojektował i podarował Fundacji Nasza Ziemia znakomity artysta grafik Andrzej Pągowski. 3000 plakatów wydrukowanych w formacie B1 trafiło do szkół, przedszkoli, urzędów miast i gmin w całej Polsce, by wzmocnić manifest nieśmiecenia w przyrodzie.
SERCE Akcji Sprzątanie świata
Do Wielkiego Finału zarejestrowało się 4097 sztabów z całej Polski. Od samego początku Akcji Sprzątanie świata – Polska zarówno najliczniejszą, jak i najważniejszą grupą uczestników są polskie placówki oświatowe. To właśnie między innymi dzięki kadrze pedagogicznej kolejne pokolenia Polaków dorastają z wrażliwością na sprawy środowiska przyrodniczego. Tak jest i w tym roku.
Większość zarejestrowanych grup to tradycyjnie już szkoły (w tym przyszpitalne) i przedszkola, które co roku tłumnie stają na wezwanie Fundacji Nasza Ziemia. Nie zabrakło również innych placówek oświatowych: młodzieżowych domów kultury, bibliotek, a także drużyn harcerskich, domów samopomocy, całych sołectw czy gmin.
Zgodnie z informacjami z nadesłanych raportów, a spłynęło ich ponad 1000, wiele grup wybrało tereny nad lokalnymi akwenami: rzekami, jeziorami, stawami, by zgodnie z hasłem tegorocznej edycji Akcji nadać sygnał ratunkowy dla wody poprzez sprzątanie porzuconych śmieci. Zarejestrowane grupy sprzątały również między innymi w lasach, w okolicach swoich placówek oświatowych i na ulicach swoich miejscowości. Bo przecież każdy porzucony w naturze odpad może zaszkodzić wodzie.
Edukacja, a nie tylko sprzątanie
Akcja Sprzątanie świata – Polska nie polega jednak na samym sprzątaniu, bo niesie ze sobą znaczny walor edukacyjny. Co roku Fundacja Nasza Ziemia przygotowuje przeznaczone dla danej edycji materiały edukacyjne. W tym roku ze względu na wyjątkowy temat, jakim jest poszanowanie wody niezbędnej do życia na Ziemi, materiały edukacyjne Fundacji Nasza Ziemia zostały wzbogacone o atrakcyjne scenariusze, karty pracy, film i gry edukacyjne autorstwa zespołu ekspertów Partnera 33. Akcji – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Jak wynika z pierwszych raportów nadesłanych przez sztaby, niemal 70% z nich wykorzystało materiały edukacyjne, by przeprowadzić zajęcia poprzedzające wyjście w teren lub zamiast akcji terenowej. To częsta praktyka wśród wychowawców najmłodszych grup uczestników, czyli przedszkolaków. Materiały dydaktyczne są nadal dostępne dla wszystkich na stronie https://naszaziemia.pl/eko-edukacja.
Wydarzenia Finałowe Fundacji Nasza Ziemia
Zespół Fundacji Nasza Ziemia każdego roku organizuje również akcje sprzątania wybranych terenów, realizując wraz z Partnerami wydarzenia finałowe poświęcone myśli przewodniej.
Tym razem podjęte działania odbywały się niemal przez cały wrzesień, bo tylko w taki sposób Fundacja mogła dotrzeć z sygnałem ratunkowym dla Wody nad każdy rodzaj polskiego akwenu: morze, rzekę i jezioro.
A wynik? Niestety potwierdził smutne statystyki, które w ostatnich latach podawali Fundacji nurkowie-wolontariusze i uczestnicy akcji sprzątania linii brzegowych. Łącznie we wszystkich akcjach wrześniowych z udziałem Fundacji zebrano ponad 5,5 tony śmieci!!! Najwięcej, bo niemal 2,5 tony odpadów sprzątnęli nurkowie-wolontariusze z opolskiej Kamionki Piast.
Następnie na niechlubnym podium stanęło Jeziorko Bałki (Bałsztele) w Warszawie z wynikiem 2 ton śmieci zebranych z plaży na Koziej Górce. Gdyńskie lokalizacje: Lasek Witomiński oraz Polanka Redłowska zostały wysprzątane z ponad 650 kilogramów śmieci, a brzegi rzeki Warty w Poznaniu odciążone z ponad 500 kilogramów odpadów.
„Tych kilka tysięcy śmieci zebranych spod wody, z brzegów rzek czy morza niczym nas nie zaskoczyło. Może tylko ilością, bo takiej skali raczej się nie spodziewaliśmy! Nadal w naturze, w tym pod wodą, królują opony, odpady budowlane, szklane butelki czy odzież, a także zabawki. Trafiły się nawet gaśnice przeciwpożarowe i baterie.” – komentuje Grzegorz Mikosza, Główny Koordynator Akcji Sprzątanie świata w Polsce.
„Jak powiedział podczas morfologii odpadów zebranych nad Wartą w Poznaniu ekspert środowiskowy Konrad Nowakowski, jedną z przyczyn takiej sytuacji jest nasza niska świadomość tego, jak bardzo wyrzucone do natury odpady szkodzą nam samym. I ja się z tym w pełni zgadzam. Bo to, że nie widzimy śmieci w wodzie, nie znaczy, że one zniknęły na zawsze. Dlatego właśnie w tym roku inspirujemy Uczestników, by zobaczyli wodę i ruszyli jej na ratunek.” – podsumowuje Mikosza.
Do końca października można jeszcze rejestrować swoje akcje i sprzątać. Formularz rejestracyjny jest otwarty na stronie www.sprzatanieswiata.pl.
Fundacja Nasza Ziemia cały czas zbiera raporty od uczestników, którzy już przeprowadzili swoje akcje. Pełny Raport z 33. edycji Akcji Sprzątanie świata – Polska będzie dostępny z początkiem 2027 roku.
(GN)
Fot: Fundacja Nasza Ziemia