Senat nie zaproponował poprawek do nowelizacji ustaw o systemie oświaty i finansowaniu zadań oświatowych. Przepisy zwiększają środki na zakup podręczników dla uczniów szkół podstawowych oraz podnoszą opłaty dla wydawców ubiegających się o dopuszczenie podręcznika.
Za przyjęciem nowelizacji bez poprawek zagłosowało w czwartek 84 senatorów, nikt nie był przeciw, jeden senator wstrzymał się od głosu. Nowelizacja trafi teraz do prezydenta.
Celem ustawy (druk 2178) „jest stworzenie warunków do przygotowywania wysokiej jakości podręczników szkolnych, a także zapewnienie finansowania zadań państwa związanych z wyposażeniem szkół podstawowych i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe”.
Rozwiązania przewidziane w projekcie znajdowały się wcześniej w projekcie ustawy Prawo oświatowe, który został zawetowany przez prezydenta Karola Nawrockiego 18 grudnia br.
Nowelizacja ustaw o systemie oświaty i finansowaniu zadań oświatowych przewiduje istotne zmiany w wysokości opłat, które wydawcy muszą wnosić, składając wniosek o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego. Opłaty te wzrosną z przedziału 800 zł – 6000 zł do 2800 zł – 14 000 zł.
Obecnie, jak informuje MEN opłata dla większości podręczników papierowych wynosi 4800 zł. Stawka ta nie była aktualizowana od ponad 20 lat.
Całość opłat wnoszonych przez wydawców przeznaczana jest na wynagrodzenia dla recenzentów, którzy przygotowują opinie o podręcznikach. Według MEN niskie wynagrodzenie recenzentów (1600 zł brutto za recenzję) utrudnia pozyskiwanie kompetentnych specjalistów.
Po wejściu w życie nowelizacji, minister edukacji określi w rozporządzeniu konkretne wysokości opłat. Będą one zróżnicowane w zależności od rodzaju podręcznika (papierowy, elektroniczny), zakresu kształcenia, rodzaju zajęć i etapu edukacyjnego.
Resort edukacji planuje, że większość opłat dla podręczników papierowych wyniesie około 11 000 zł. Najwyższa opłata, 14 000 zł, będzie dotyczyć podręczników w formie elektronicznej.
Nowelizacja przewiduje również podniesienie o 20% maksymalnych limitów wydatków z budżetu państwa na podręczniki, materiały edukacyjne i ćwiczeniowe dla szkół podstawowych w latach 2026–2027. Określono także nowe limity na kolejne lata (2028–2035).
Zgodnie z nowymi przepisami, maksymalna kwota dotacji podręcznikowej wyniesie:
>> 2026 r.: 593 mln zł
>. 2027 r.: 625 mln zł
>> 2028 r.: 469 mln zł
>> Kolejne lata: 587 mln zł, 617 mln zł, 448 mln zł, 548 mln zł, 573 mln zł, 408 mln zł i 497 mln zł w 2035 r.
MEN planuje, że po nowelizacji ustawy kwoty dotacji na wyposażenie szkół w podręczniki lub materiały edukacyjne wyniosą:
>> Klasy I–III: 119 zł na ucznia (podręczniki) i 66 zł na ucznia (ćwiczenia).
>> Klasa IV: 222 zł na ucznia (podręczniki).
>> Klasy V i VI: 286 zł na ucznia (podręczniki).
>> Klasy VII i VIII: 396 zł na ucznia (podręczniki).
>> Klasy IV–VIII: 33 zł na ucznia (ćwiczenia).
Projekt przewiduje również zmianę liczby opinii rzeczoznawców wymaganych przy dopuszczeniu podręczników. W przypadku wersji papierowej będą to cztery opinie (obecnie trzy), natomiast dla podręczników elektronicznych – pięć.
Planowane jest, że przepisy dotyczące wysokości dotacji podręcznikowej wejdą w życie dzień po ogłoszeniu nowelizacji w Dzienniku Ustaw, aby szkoły mogły skorzystać z wyższej dotacji już w kwietniu. Natomiast przepisy dotyczące wyższych opłat wnoszonych przez wydawnictwa mają zacząć obowiązywać od 1 czerwca 2026 r.
Projekt znajduje się tutaj
(GN)
Fot: Senat/X