Związek Nauczycielstwa Polskiego zwrócił się do wszystkich klubów i kół poselskich o zajęcie stanowiska w sprawie Inicjatywy Obywatelskiej „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”. Projekt należy pilnie uchwalić, jeśli nowy system kształtowania wynagrodzeń nauczycieli miałby zacząć obowiązywać w 2027 r. „Rozczarowanie środowiska nauczycielskiego narasta z każdym kolejnym miesiącem braku realnych działań ze strony decydentów” – czytamy w piśmie prezesa Związku Sławomira Broniarza. ZNP wzywa także do zmiany „rażąco niesprawiedliwej” konstrukcji podatku dochodowego. Chodzi o to, by urealnić kwotę wolną od podatku, a także dostosować progi dochodowe do aktualnych realiów.
„ZNP przygotował i złożył w Sejmie projekt >>Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli<<, który dotyczy powiązania wysokości wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Projekt ma na celu uniezależnienie wynagrodzeń nauczycieli od decyzji politycznych i ich wzrost oparty na obiektywnych wskaźnikach ogłaszanych przez GUS” – czytamy w piśmie Związku do przewodniczących klubów i kół poselskich.
Związek przypomina, że projekt obywatelski „Godne płace…” został złożony w Sejmie w listopadzie 2021 r. i przeleżał w sejmowej zamrażarce 2,5 roku. W Sejmie X kadencji odbyło się ponownie pierwsze czytanie projektu. Inicjatywa trafiła do Komisji Edukacji i Nauki, powołano Podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia projektu, ale od marca 2025 r. nic się w tej sprawie nie dzieje. ZNP przekazał posłom z komisji poprawki aktualizujące projekt (zmienił się stan prawny), ale mimo tego prace nie ruszyły z miejsca.
Prace muszą być natychmiast wznowione
„Za chwilę minie następne niechlubne dwa i pół roku od ponownego pierwszego czytania, a Sejm wciąż nie pracuje nad Inicjatywą Obywatelską, mimo że podczas pierwszego czytania niemal wszystkie Kluby popierały projekt i mimo zapewnień Premiera Donalda Tuska i Minister Edukacji Barbary Nowackiej, że prace nad projektem zostaną przyspieszone. W praktyce prace nad Inicjatywą Obywatelską zostały zawieszone” – podkreśla ZNP.
„Jeżeli inicjatywa ma obowiązywać w 2027 roku, prace nad nią muszą być natychmiast wznowione, bo inaczej Sejm nie zdąży ich uchwalić do czerwca 2026 roku, a więc do czasu, kiedy konstruowany jest projekt przyszłorocznego budżetu. Jeśli ma obowiązywać od przyszłego roku, to jej finansowanie musi być uwzględnione w projekcie budżetu” – informuje organizacja nauczycielska.
„Rozczarowanie środowiska nauczycielskiego narasta z każdym kolejnym miesiącem braku realnych działań ze strony decydentów. Projekt obywatelski ZNP, który miał stanowić przełom w systemie wynagradzania nauczycieli, utknął w sejmowych procedurach i w sumie od pięciu lat, a w tej kadencji Sejmu od dwa i pół roku nie doczekał się dalszych prac” – to kolejny cytat z listu.
Prezes ZNP pisze w liście także o sytuacji środowiska nauczycielskiego. Zwraca uwagę, że:
>> nauczycielom przybywa obowiązków, a wynagrodzenia pozostają na niskim poziomie w odniesieniu do zawodów;
>> oznacza to nie tylko brak poprawy sytuacji materialnej, ale także poczucie lekceważenia pracy nauczycieli i ich roli społecznej.
Zawiedzeni i zniecierpliwieni
„Projekt ZNP miał zagwarantować stabilny i sprawiedliwy mechanizm wzrostu wynagrodzeń, co zwiększyłoby prestiż zawodu i zachęciło nowych kandydatów do podejmowania pracy w oświacie, tymczasem mamy coraz wyższy średni wiek nauczycieli i lukę pokoleniową.
Nauczyciele czują się zawiedzeni i zniecierpliwieni. Zamiast realnych zmian widzą przeciągające się procedury i odkładanie ważnych decyzji na później. To pogłębia kryzys zaufania do instytucji państwa i rodzi pytania o rzeczywiste priorytety polityki edukacyjnej” – alarmuje Związek.
W liście czytamy, że z powodu niskich zarobków i braków kadrowych nauczyciele zmuszeni są do dodatkowej pracy w godzinach ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw. Pracując ponad siły wchodzą w drugi próg podatkowy.
„Nie dość, że dodatkowa godzina pracy nauczyciela jest tańsza o wysokość dodatku stażowego, to jeszcze staje się tańsza o dodatkowe 20% podatku dochodowego, który muszą odprowadzić” – wskazuje ZNP.
Dlatego, kierując się głosem środowiska nauczycielskiego Związek apeluje o gruntowną zmianę w zakresie obowiązującej skali podatkowej.
Sprawiedliwe podatki
„Głównym celem propozycji ZNP jest wprowadzenie sprawiedliwego podziału zobowiązań podatkowych obywateli, uwzględniającego aktualną medianę zarobków w Polsce, a także stopień obciążenia podatkowego według kryterium rzeczywistego statusu dochodowego osoby fizycznej, jak również zmniejszenie wysokości klina podatkowego, podwyższenie płac netto większości obywateli, ustalenie bardziej sprawiedliwych obciążeń podatkowych poprzez zwaloryzowanie kwoty wolnej od podatku jak i wysokości progów podatkowych – w oparciu o elementarną zasadę prawa podatkowego, tj. zasadę zdolności płatniczej i sprawiedliwego rozkładu ciężaru podatkowego” – podkreślono w liście do parlamentarzystów.
Zdaniem ZNP należy przede wszystkim urealnić kwotę wolną od podatku (60 tys. zł) a także dostosować progi dochodowe do aktualnych realiów (170 tys. zł).
„Prosimy o zajęcie i przekazanie nam stanowiska zarówno w sprawie Inicjatywy Obywatelskiej ZNP >>Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli<< jak i zmiany w zakresie obowiązującej skali podatkowej. To bardzo ważne dla środowiska nauczycielskiego sprawy” – tym wezwaniem kończy się list ZNP do klubów i kół parlamentarnych.
To nie pierwsze takie wystąpienie Związku Nauczycielstwa Polskiego. Apel o pilne podjęcie prac nad projektem „Godne płace…” oraz o zmianę progów podatkowych ZNP przedstawił podczas konferencji prasowej w kwietniu br.
W Głosie Nauczycielskim nr 18-19 z 6-13 maja wezwaliśmy do natychmiastowego uchwalenia inicjatywy „Godne płace…”.
(DK, GN)