Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, bezpłatnego transportu, pomocy materialnej dla uczniów, możliwości nauki w oddziale przygotowawczym, dodatkowych lekcji języka polskiego, podwyższonych limitów godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli czy brak wymogu urzędowego potwierdzenia znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela i asystentów międzykulturowych. Po tym terminie szkoły mają powrócić do zwykłych zasad.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (nr druku sejmowego 2172).
Zgodnie z podpisaną regulacją najważniejsze narzędzia specustawy nie znikną, lecz zostaną przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Ustawa ogranicza m.in. część świadczeń i zasad pomocy, w tym zakwaterowanie i opiekę zdrowotną.
– Podpis pod tym dokumentem pokazuje, że konsekwencja w działaniu ma sens. Moja presja w tej sprawie, w tym wcześniejsze weto, zmusiły rząd do poprawy tego projektu i wprowadzenia zmian oczekiwanych przez wielu Polaków, a zgłoszonych przeze mnie. To dowód, że stanowczość przynosi efekty – ocenił w czwartek prezydent Karol Nawrocki w nagraniu opublikowanym na platformie X.
Oświadczenie Prezydenta RP Karola Nawrockiego 🇵🇱 pic.twitter.com/XymJUODHjD
— Kancelaria Prezydenta RP (@prezydentpl) February 19, 2026
Prezydent zaznaczył, że Polska niezmiennie stoi po stronie Ukrainy „w jej walce przeciwko imperialnej Rosji”. Zwrócił też uwagę, że w pierwszych miesiącach wojny Polska „jak żadne inne państwo zdała egzamin z solidarności”. Dodał jednocześnie, że obiecał zakończyć „etap bezwarunkowych przywilejów”. – Dziś to zobowiązanie realizuję – powiedział.
Nawrocki zauważył, że podpisana przez niego ustawa kończy pomoc interwencyjną i wprowadza zasady systemowe.
Obowiązująca od 2022 r. ustawa pomocowa stworzyła uproszczony system prawny regulujący zasady pobytu, pracy, dostępu do świadczeń i edukacji dla uchodźców z ogarniętej wojną Ukrainy.
Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ma ten system wygasić, a zamiast tego powstanie wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców.
Ukraińcy nie stracą prawa do pracy ani dostępu do świadczeń. W praktyce będą jednak musieli dopełniać większej liczby formalności i spełniać dodatkowe warunki, które nie obowiązywały w ramach specustawy.
Dokument przedłuża legalność pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z wojną. Rozwiązanie to umożliwi im w okresie do 4 marca 2027 r. złożenie wniosku o legalny pobyt.
Przeniesieniu podlegać mają również zasady dostępu do opieki medycznej, możliwość przekazywania danych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o osobach pracujących czy zasady prowadzenia postępowań przez ZUS w sprawach osób objętych ochroną tymczasową.
Ograniczeniu ulegną świadczenia socjalne oferowane przez szefa Urzędu ds. Cudzoziemców oraz pomocy uchodźcom w zakresie zakwaterowania i wyżywienia.
Przypomnijmy, że ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa reguluje także m.in. pomoc Ukraińcom w zakresie edukacji.
Chodzi m.in. o zapisy pozwalające na przydzielenie nauczycielom godzin ponadwymiarowych w wymiarze przekraczających ½ pensum; przepisy regulujące pracę na stanowisku pomocy nauczyciela czy pracę na stanowisku asystenta międzykulturowego (w obu przypadkach mogą być zatrudniane na tych stanowiskach osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego), regulacje dotyczące egzaminu ósmoklasisty dla uczniów z Ukrainy, czy zapisy o pracy na świadczeniu kompensacyjnym. Dotychczasowe regulacje mają obowiązywać do końca roku szkolnego.
Ustawa znajduje się tutaj. Wejdzie w życie, co do zasady, 5 marca 2026 r.
(GN)
Prezydenckie weto w sprawie pomocy Ukrainie niesie za sobą także istotne skutki dla edukacji