Auschwitz – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i ośrodek zagłady – stał się międzynarodowym symbolem. Rocznicę jego wyzwolenia, 27 stycznia, Organizacja Narodów Zjednoczonych ustanowiła Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Z udziałem około 20 żyjących Ocalałych więźniów obozu odbędą się we wtorek w Oświęcimiu i Brzezince obchody 81. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady.
We wtorek wczesnym przedpołudniem byli więźniowie Auschwitz, wśród nich Polacy i Ocalali spoza Polski upamiętnią ofiary obozu, składając kwiaty przed Ścianą Straceń. To symboliczne miejsce znajduje się na dziedzińcu Bloku 11, zwanego Blokiem Śmierci. Przed nią Niemcy rozstrzelali wiele tysięcy osób, głównie Polaków.
On Tuesday's #HolocaustRemembrance Day, we honour the memory of all those who perished in the Holocaust & the enduring legacy of those who survived.
Today & every day, we must counter antisemitism, Holocaust denial & distortion and all forms of hatred.https://t.co/C8lJyeRWxj pic.twitter.com/7vY8F3Cz8r
— United Nations (@UN) January 27, 2026
Kulminacją wtorkowych uroczystości będzie ceremonia w budynku tak zwanej Centralnej Sauny w byłym niemieckim obozie Auschwitz II-Birkenau z udziałem Ocalałych, prezydenta Karola Nawrockiego, przedstawicieli polskich władz różnego szczebla i dyplomatów. Rozpocznie je prezentacja zapisu wypowiedzi Ocalałych, którzy odniosą się do znaczenia współczesnej pamięci.
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu został ustanowiony w 2005 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w celu uczczenia pamięci ofiar pochodzenia żydowskiego pomordowanych w czasie II wojny światowej przez nazistowskie Niemcy.
Datę wybrano nieprzypadkowo — 27 stycznia 1945 r. oddziały Armii Czerwonej wyzwoliły więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau — miejsca zagłady co najmniej miliona Żydów z Węgier, Polski, Francji, Czech i Słowacji, Grecji i innych krajów oraz około stu dwudziestu tysięcy innych więźniów (Polacy, Romowie, jeńcy radzieccy i inni).
Dzień ten jest uznawany za symboliczny koniec systematycznego ludobójstwa, w wyniku którego wymordowano ok. 6 milionów Żydów oraz przedstawicieli innych narodów: Polaków, Romów, Rosjan, Greków, Węgrów, Francuzów, Niemców i wielu innych.
W Polsce główne uroczystości Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu odbywają się w Auschwitz-Birkenau i w Warszawie pod pomnikiem Bohaterów Getta.
***
W ostatnich dniach ukazało się polsko-angielskie sprawozdanie podsumowujące rok 2025 w Miejscu Pamięci i Muzeum Auschwitz. Na 104 stronach polsko-angielskiego wydawnictwa znalazły się informacje o najważniejszych wydarzeniach minionego roku w Muzeum – w tym podsumowanie obchodów 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz wraz z fragmentami wystąpień wygłoszonych przez Ocalałych z Auschwitz: Tovę Friedman, Janinę Iwańską, Mariana Turskiego oraz Leona Weintrauba.
W sprawozdaniu przeczytać można analizę frekwencji w Miejscu Pamięci, które w ubiegłym roku odwiedziło 1,95 mln osób, informacje o najważniejszych projektach edukacyjnych, w tym o organizowanej co dwa lata międzynarodowej konferencji eksperckiej.
(GN)
Fot: Muzeum Auschwitz