Tegoroczny ekonomiczny Nobel przyznano w poniedziałek za mikroekonomiczne podstawy makroekonomicznej stabilizacji; laureatami zostali Robert E. Hall oraz Michael Woodford. W piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski ogłosił, że laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla została południowoafrykańska prawniczka Navanethem „Navi” Pillay
Michael Woodford to amerykański makroekonomista wykładający na Uniwersytecie Columbia. Robert E. Hall to także Amerykanin, wykładający na Uniwersytecie Stanforda.
Jak podkreślił przewodniczący komitetu noblowskiego, prof. John Hassler, tegoroczni laureaci opracowali nowy rodzaj modeli makroekonomicznych, które znacząco usprawniły prowadzenie skutecznej polityki stabilizacyjnej.
„Dzięki temu odpowiednio dobrane w czasie działania z zakresu polityki fiskalnej i pieniężnej pozwalają łagodzić szczyty i dołki wahań koniunkturalnych” – powiedział na poniedziałkowej konferencji prasowej w Sztokholmie.
Według komitetu noblowskiego, Robert E. Hall i Michael Woodford wykazali, w jaki sposób zmodyfikować dotychczas znane modele ekonomiczne, aby polityka gospodarcza znów stała się skuteczna. Zamiast opierać modele na statystycznych korelacjach między zmiennymi makroekonomicznymi, np. inflacja, produkcja czy konsumpcja, postanowili zbudować je na fundamentach mikroekonomicznych. Fundamenty te uwzględniają mechanizm, w jakim działania wielu poszczególnych gospodarstw domowych i firm wpływają na gospodarkę.
Kluczową cechą tych modeli jest to, że gospodarstwa domowe i firmy, podejmując decyzje o oszczędności czy ustalania cen swoich produktów kierują się oczekiwaniami co do przyszłości. Rządy państw i banki centralne mogą wpływać na te oczekiwania i ukierunkowywać gospodarkę we właściwą stroną.
Ustanowienie Nagrody Nobla z ekonomii jako dziedziny niewymienionej w testamencie fundatora budziło ogromne kontrowersje. Ostatecznie Fundacja Noblowska zdecydowała, że będzie to jedyny wyjątek i nie będzie już nagród Nobla w kolejnych dodatkowych naukach.
Południowoafrykańska prawniczka Navanethem „Navi” Pillay została laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla.
85-letnia Pillay została uhonorowana za swoje wysiłki na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego – poinformował przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Joergen Watne Frydnes. Komitet ocenił, że Pillay pociągała państwa i przywódców krajowych do odpowiedzialności, dawała nadzieję ofiarom przemocy i konfliktów oraz przez całą swoją długą karierę wykazywała się silnym poczuciem moralności.
Pillay urodziła się w Durbanie w RPA, w rodzinie pochodzenia indyjskiego. Jako prawniczka przeciwstawiała się apartheidowi i broniła m.in. Nelsona Mandeli. Później była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Wysoką Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka. Odegrała istotną rolę w historycznym orzeczeniu trybunału dla Rwandy, który uznał, że gwałty i przemoc seksualna mogą wyczerpywać znamiona zbrodni ludobójstwa. Przyczyniła się również do przełomu w ściganiu osób winnych podżegania do ludobójstwa poprzez propagandę.
Ostatnio była przewodniczącą Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Strona izraelska odrzuciła ten raport jako „skandaliczny”.
„W czasach, gdy rośnie liczba wojen i konfliktów, a sędziowie i instytucje prawa międzynarodowego są przedmiotem ataków politycznych, Komitet Noblowski pragnie przypomnieć, że zdolność do rozwiązywania konfliktów bez użycia siły lub przemocy zależy od międzynarodowej praworządności. Międzynarodowy system prawny, w ramach którego zbrodniarze wojenni są pociągani do odpowiedzialności, a ofiary nadużyć doczekują się sprawiedliwości, stanowi warunek wstępny dla pokojowego świata” – napisał Komitet Noblowski.
Decyzję o uhonorowaniu Pillay z zadowoleniem przyjęło Biuro Praw Człowieka ONZ, doceniając jej wieloletnie zaangażowanie na rzecz praw człowieka. – To wspaniała wiadomość – potrzebujemy więcej poświęcenia i zaangażowania w sprawę praw człowieka – powiedziała dziennikarzom w Genewie Shabia Mantoo, rzeczniczka Biura Praw Człowieka ONZ.
(GN)
Fot: Wikipedia