Mija 85 lat od Zbrodni Katyńskiej – ludobójstwa dokonanego na polskich oficerach i inteligencji przez władze ZSRR. W niedzielę 13 kwietnia odbyły się centralne obchody związane z rocznicą. Wśród 22 tys. ofiar sowieckich działań byli dowódcy wojskowi, politycy, duchowni różnych wyznań, naukowcy, literaci. Wśród rozstrzelanych znalazło się także 1040 nauczycieli szkół średnich i powszechnych, w tym członkowie i członkinie ZNP.
Centralne uroczystości upamiętniające 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej odbyły się w niedzielę Warszawie. Zorganizował je Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Federacja Rodzin Katyńskich oraz Muzeum Wojska Polskiego wraz z Muzeum Katyńskim. W obchodach wziął udział m.in. premier Donald Tusk. Decyzją Sejmu rok 2025 jest Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Miednoje, Charkowa i Bykowni.
📰 KOMUNIKAT | Premier Donald Tusk w 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej oddał hołd ofiarom sowieckiej zbrodni oraz przypomniał o współczesnych zagrożeniach dla pokoju i bezpieczeństwa.
🌐 https://t.co/2HnaRerie8 pic.twitter.com/t0glwcmlde
— Centrum Informacyjne Rządu (@KPRM_CIR) April 13, 2025
„Oddając cześć bohaterom, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie przypomnieć o nich jako o osobach, a nie o szczątkach wydobywanych z dołów, który to obraz zarejestrowano kamerami nazistowskich Niemiec. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ustanawiając rok 2025 Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc przypomina ich jako żywe postaci reprezentujące wolną Polskę – suwerenne, dumne państw”- napisano m.in. w uchwale Sejmu.
Dla uczczenia pamięci wszystkich zamordowanych przez NKWD w Katyniu, Charkowie i Miednoje oraz w innych miejscach kaźni Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uchwale podjętej przez aklamację w listopadzie 2007 r., ustanowił 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
Dzień Pamięci obchodzony jest w rocznicę opublikowania przez Niemców w 1943 r. informacji o odkryciu w ZSRR masowych grobów oficerów Wojska Polskiego.
Zbrodnia katyńska od samego początku była jedną z najpilniej strzeżonych tajemnic Związku Sowieckiego, który przerzucał winy za tę masakrę na Niemców.
Prezydent RP @AndrzejDuda: Oddając hołd ofiarom zbrodni katyńskiej, czcimy ich niewzruszoną wierność Polsce, ich dumę i honor. Ta armia cieni również dzisiaj stoi u boku żołnierzy Sił Zbrojnych RP, którzy kontynuują najchwalebniejsze tradycje oręża polskiego. Stoi na straży… pic.twitter.com/3TnK2fkzCY
— Kancelaria Prezydenta (@prezydentpl) April 13, 2025
Minister Edukacji Barbara Nowacka wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim na warszawskiej Cytadeli. W uroczystościach uczestniczył również wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, przedstawiciele rządu, parlamentarzyści i oficerowie wojska polskiego.
Podczas uroczystości na Cytadeli otwarto wystawę czasową pt. „Świadectwa zbrodni – dokumenty wydobyte z masowych mogił w Miednoje, Charkowie i Katyniu”. Ekspozycja prezentuje poruszające świadectwa, takie jak dokumenty osobiste, korespondencję oraz przedmioty znalezione przy ofiarach. Dokumenty te zostały wpisane na Listę Krajową Programu UNESCO „Pamięć Świata” dołączając tym samym do grupy najcenniejszych, przechowywanych w polskich zbiorach. Większość dokumentów prezentowana jest po raz pierwszy.
Operacja likwidacyjna zaczęła się 3 kwietnia 1940 r. W lesie katyńskim oficerowie NKWD rozstrzelali 4143 polskich jeńców z obozu w Kozielsku. Przez kolejne 6 tygodni polscy oficerowie byli wywożeni z obozów i rozstrzeliwani: żołnierze ze Starobielska – w Charkowie, a policjanci z Ostaszkowa – w Kalininie. Kolejnych mordów NKWD dokonało w Chersoniu, Charkowie, Kijowie i Mińsku.
Wśród 21 857 zastrzelonych na rozkaz Stalina znaleźli się zawodowi oficerowie Wojska Polskiego oraz powołani pod broń rezerwiści: 107 naukowców, wykładowców polskich i europejskich uczelni, 1040 nauczycieli szkół średnich i powszechnych, ponad 700 inżynierów, ponad 900 lekarzy i farmaceutów, dyrektorów klinik i ordynatorów oddziałów szpitalnych, ponad 700 prawników – sędziów, prokuratorów i adwokatów, blisko 6 tysięcy funkcjonariuszy policji i innych służb mundurowych, kilkudziesięciu duchownych.
(GN)