„3% dla nauki, 100% dla Polski”. KRASP wystosowało apel do rządzących ws. zwiększenia finansowania i wzmocnienia polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Apel poparło wiele innych organizacji

„Środowisko akademickie nie domaga się przywilejów, lecz warunków umożliwiających wykonywanie pracy, której państwo od niego oczekuje. Nie chodzi o doraźne działania ani pojedyncze programy, tylko o trwały mechanizm finansowania odpowiadający ambicjom rozwojowym Polski” – zwracają się m.in. z apelem do władz państwa rektorzy polskich uczelni. Apel poparło wiele innych organizacji działających w sektorze szkolnictwa wyższego i nauki. To echa protestu przed Sejmem w ramach inicjatywy „3% dla nauki, 100% dla Polski”

Podczas ostatniego posiedzenia Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich przyjęto apel w sprawie zwiększenia finansowania i wzmocnienia nauki i szkolnictwa wyższego. Rektorzy odnieśli się w nim do niedawnego protestu środowiska akademickiego przed Sejmem.

W ich ocenie szerokie poparcie dla postulatów inicjatywy „3% dla nauki, 100% dla Polski” (pod petycją podpisało się już ponad 30 tys. osób) dowodzi, że sprawy tego sektora nie są problemem tylko dla jednego środowiska politycznego czy konkretnego resortu.

„Są sprawami państwa: jego bezpieczeństwa, rozwoju, konkurencyjności, odporności technologicznej, jakości edukacji oraz przyszłości młodego pokolenia (…) Jeżeli Polska ma być państwem nowoczesnym, bezpiecznym i konkurencyjnym, rozwój nauki i szkolnictwa wyższego musi stać się przedmiotem wsparcia całego społeczeństwa oraz trwałym elementem strategii rozwoju państwa” – piszą rektorzy.

Podkreślają, że poziom budżetowego finansowania tego sektora ani razu w ostatnich latach nie przekroczył 1,3% PKB, a w tym roku wyniósł zaledwie 1,09% PKB. Skutki tego dotykają zarówno nauczycieli akademickich, badaczy, doktorantów, studentów, jak też pracowników administracyjnych, badawczo-technicznych i pomocniczych i oznaczają w praktyce odpływ młodych naukowców, ograniczone możliwości prowadzenia badań, pogarszające się warunki kształcenia oraz rosnące ryzyko zależności technologicznej Polski od innych państw.

„Nie da się oczekiwać od polskiej nauki światowego poziomu, jeżeli nie zapewnia się jej warunków umożliwiających skuteczną konkurencję z najlepszymi. Protest środowiska akademickiego i naukowego należy traktować jako sygnał ostrzegawczy, a nie jako kłopot wizerunkowy. Jego przesłanie jest konstruktywne: środowisko nie domaga się przywilejów, lecz warunków umożliwiających wykonywanie pracy, której państwo od niego oczekuje. Nie chodzi o doraźne działania ani pojedyncze programy, lecz o trwały mechanizm finansowania odpowiadający ambicjom rozwojowym Polski” – czytamy w apelu.

Rektorzy domagają się w nim konkretnych decyzji: budżetowych, legislacyjnych i organizacyjnych. Oczekują też przedstawienia planu poprawy sytuacji naukowców, studentów, doktorantów oraz instytucji naukowych i akademickich.

W pierwszej kolejności powinien on zawierać ścieżkę zwiększania nakładów na naukę i szkolnictwo wyższe, powiązaną ze wzrostem PKB. Celem ma być najpierw osiągnięcie średniej europejskiej (ok. 2,2% PKB), a następnie poziomu pozwalającego Polsce konkurować z najbardziej innowacyjnymi państwami.

KRASP zaznacza, że w harmonogramie stopniowego dojścia do 3% PKB powinny być wskazane źródła finansowania tego celu.

Kolejny postulat to wprowadzenie ustawowego mechanizmu powiązania wynagrodzeń wszystkich grup pracowników w akademii ze wskaźnikami makroekonomicznymi. Rektorzy chcą także wzmocnienia finansowania badań naukowych, w tym zwiększenia budżetu Narodowego Centrum Nauki. Domagają się również likwidacji barier prawnych, administracyjnych i finansowych, które dziś utrudniają prowadzenie badań, pozyskiwanie środków europejskich, współpracę międzynarodową oraz transfer technologii do gospodarki. Postulują także opracowanie kompleksowej strategii finansowania nauki i szkolnictwa wyższego.

„Wsparcie dla nauki i szkolnictwa wyższego nie jest wydatkiem konsumpcyjnym. Jest inwestycją strategiczną. Silne uczelnie i instytuty rozwijają regiony, przyciągają inwestorów, kształcą kadry, tworzą kompetencje i wzmacniają zdolność państwa do reagowania na kryzysy. Zdajemy sobie sprawę z faktu, że poprawa finansowania nauki wymaga czasu i będzie następowała stopniowo – nie wnosimy zatem o natychmiastowy wzrost nakładów, lecz o ich systematyczne i planowe podnoszenie oraz wprowadzenie rozwiązań prawnych sprzyjających inwestowaniu w naukę środków pozabudżetowych” – podsumowuje Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

Apel skierowano do Prezydenta RP, marszałków Sejmu i Senatu, Prezesa Rady Ministrów oraz wszystkich środowisk politycznych reprezentowanych w polskim parlamencie.

Pełna treść apelu znajduje się tutaj

***

Przedstawiciele wszystkich instytucji przedstawicielskich, umocowanych w ustawie sektorowej, poparli apel Prezydium KRASP w sprawie zwiększenia finansowania i wzmocnienia polskiej nauki i szkolnictwa wyższego.

Apel poparły m.in. Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych (KRePUZ), Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich (KRZaSP), Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego (RGNiSW), Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej (PSRP) oraz Krajowa Reprezentacja Doktorantów (KRD).

Prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca KRASP i rektorka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, nawiązała do manifestacji, która odbyła się 27 maja br. pod Sejmem w ramach akcji „3% dla nauki, 100% dla Polski”.

– Sądzimy, że ten spontaniczny, oddolny ruch powinien być początkiem poważnej rozmowy na temat stanu nauki i szkolnictwa wyższego. I dlatego po raz kolejny, bo nie jest to pierwszy apel w KRASP, zwróciliśmy się z apelem do Prezydenta Rzeczypospolitej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu i Prezesa Rady Ministrów oraz wszystkich sił politycznych reprezentowanych w Sejmie i Senacie o potraktowanie spraw nauki i szkolnictwa wyższego jako zadań, które wymagają współpracy i zgody ponad podziałami – podkreśliła.

(GN)

Fot: KRASP

„3%. na naukę, 100% dla Polski”. Manifestacja środowiska akademickiego przed Sejmem. „Prawdopodobnie największy protest szkolnictwa wyższego w III RP”

Szef MNiSW: Powstanie rządowy zespół do spraw rozwoju nauki. Na czele premier Donald Tusk