– W zeszłym tygodniu wysłaliśmy do dyrektorów szkół i przedszkoli procedurę przygotowania na kryzys oraz reagowania na alerty i zagrożenia. Planujemy także uruchomić specjalny program z udziałem straży pożarnej i policji, dotyczący bezpiecznego postępowania. Planujemy ćwiczyć procedury schronienia w szkołach i przedszkolach, by dzieci i młodzież były świadome zagrożeń i wiedziały, jak się zachowywać, gdy się pojawią –poinformowali w czwartek szefowa MEN Barbara Nowacka oraz szef MSWiA Marcin Kierwiński na wspólnej konferencji prasowej. Co zawierają procedury bezpieczeństwa dla placówek oświatowych?
Ministrowie przypomnieli, że Rada Ministrów przyjęła Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031, w którym edukacja obywateli i budowa odporności społecznej jest jednym z priorytetów. – Od 2027 roku przeznaczymy 102 mld zł na ochronę ludności, a znaczna część tych środków będzie przeznaczona właśnie na edukację – podał Marcin Kierwiński.
>> Komunikat MSWiA na temat założeń Programu OLiOC można znaleźć TUTAJ
Podczas czwartkowej konferencji prasowej szefowie MEN i MSWiA zapowiedzieli przeszkolenie 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli z procedur bezpieczeństwa a także nowy program, w ramach którego przynajmniej raz w roku w każdej szkole odbędzie się spotkanie społeczności szkolnej i przedstawiciela służb dotyczące procedurom w sytuacjach kryzysowych.
Ministrowie poinformowali też, że 17 października w szkołach odbędzie się trening rodzinnego reagowania, w którym będą mogły wziąć udział całe rodziny. Kierownictwo ministerstw zwróciło się w tej sprawie z prośbą do wszystkich dyrektorów o włączenie się w akcję. Nowością jest też plan przeszkolenia dzieci przedszkolnych w zakresie ochrony ludności. Służby skupią się na przećwiczeniu ewakuacji.
Procedura dla placówek oświatowych jest częścią szerszego pakietu materiałów przygotowanych przez MSWiA. 28 września 2026 r. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało o publikacji 12-stronicowej „Instrukcji reagowania – zagrożenie atakiem z powietrza”.
Jak reagować na alarm?
Dokument zawiera zasady reagowania na sygnały alarmowe, wyboru bezpiecznego miejsca oraz postępowania przed, w trakcie i po zagrożeniu. Za przeprowadzenie dzieci do bezpiecznego miejsca będą odpowiedzialni nauczyciele.
Instrukcja zawiera szczegółowe wytyczne dotyczące przygotowania budynku, rozpoznawania komunikatów alarmowych, postępowania po ogłoszeniu alarmu a także informacja rodziców o sytuacji kryzysowej.
Instrukcja wskazuje, że po ogłoszeniu alarmu zasadą jest pozostanie w budynku szkoły lub przedszkola. Dzieci nie mogą być przeprowadzane przez otwartą przestrzeń. Wyjątkiem jest sytuacja, w której budynek stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia, a właściwy organ albo służby polecą jego opuszczenie i wskażą bezpieczną drogę.
Jeśli placówka oświatowa musi zostać dodatkowo przystosowana do pełnienia funkcji miejsca schronienia, to dyrektor szkoły określa konieczne w tym zakresie nakłady. Przed przyjęciem pomieszczeń do wykorzystania jako miejsce schronienia, dyrektor wraz z przedstawicielem organu prowadzącego muszą dokonać jego oględzin.
Istniejący w placówce szkoły lub przedszkola schron bądź miejsce schronienia jest docelowym miejscem, do której jak najszybciej muszą zostać przyprowadzeni uczniowie w sytuacji ogłoszenia alarmu. Jeśli jednak budynek nie posiada takiego miejsca dyrektor po uzgodnieniu z organem prowadzącym, organem ochrony ludności i właścicielem albo zarządcą wskazuje najbezpieczniejsze dostępne pomieszczenia wewnętrzne.
W pierwszej kolejności jako miejsca schronienia wyznaczane są pomieszczenia w kondygnacji podziemnej. Jeżeli jej nie ma albo nie można jej użyć, wybiera się najniższą dostępną kondygnację. Wybrana kondygnacja powinna mieć co najmniej dwa wyjścia prowadzące na zewnątrz. Pomieszczenie wewnętrzne nie powinno mieć okien, lub jeśli nie jest to możliwe, jak najmniejszą powierzchnię szklaną.
„Jeżeli układ budynku na to pozwala, między miejscem pobytu ludzi a ścianą zewnętrzną powinny znajdować się dwie ściany. Można wykorzystać wewnętrzny korytarz, jeżeli nie jest narażony na spadające elementy” – napisano w instrukcji.
Zadania dotyczące stanu technicznego budynku i ewentualnej konieczności prowadzenia w nim prac należą do organu prowadzącego lub zarządcy budynku. Istniejące braki zgłasza dyrektor szkoły.
Pomieszczenia wyznaczone jako schrony lub miejsca schronienia muszą być dostępne w godzinach pracy placówki. Klucze albo urządzenia dostępu przechowuje się w miejscu znanym wyznaczonym pracownikom.
Miejsce schronienia musi być przygotowane na wypadek braku dostaw energii elektrycznej.
Wyposażenie miejsca schronienia
Zgodnie z instrukcją miejsce schronienia musi być przygotowane na wypadek braku dostaw energii elektrycznej. Powinny znajdować się w nim latarki i oświetlenie awaryjne. W miarę możliwości w środku powinny być dostępne radio zasilane bateriami, radiotelefony albo inne środki łączności wewnętrznej.
Na bieżąco należy też sprawdzać dostępność wody, apteczki, podstawowych środków higieny, worków na odpady, rozwiązań sanitarnych, koców i zapasowych baterii. Małe dzieci muszą mieć zapewniony dostęp do żywności, pieluch i ubrań na zmianę.
Osoby odpowiedzialne za poszczególne czynności związane z ewakuacją do miejsca schronienia wyznacza dyrektor szkoły lub przedszkola. Dyrektor albo osoba wyznaczona do zastępowania uruchamia instrukcję, utrzymuje kontakt z organem prowadzącym i służbami oraz podejmuje decyzje należące do placówki.
Do zadań nauczyciela będzie należało prowadzenie powierzonej grupy, zabieranie dostępnego wykazu obecności, sprawdzenie osób po przejściu a także złożenie meldunku dyrektorowi albo koordynatorowi. Pracownicy wyznaczeni do części wspólnych kierują osoby z toalet, szatni i korytarzy do najbliższego wskazanego miejsca.
Do przekazywania komunikatów rodzicom będzie wyznaczony odpowiedni pracownik szkoły lub przedszkola. Rodzice otrzymują informację, że po ogłoszeniu alarmu dzieci pozostają pod opieką placówki. Nie mogą oni jednak odbierać dzieci w trakcie trwania alarmu, gromadzić się pod szkołą lub przedszkolem ani zastawiać dróg ewakuacji. O zasadach postępowania w przypadku sytuacji kryzysowej rodzice będą informowani przez dyrektora szkoły na początku roku szkolnego.
Instrukcja stanowi, że po ogłoszeniu alarmu nauczyciel przerywa zajęcia, wydaje polecenie o pozostawieniu rzeczy osobistych na miejscu i przeprowadza grupę w wyznaczone miejsce. Dyrektor szkoły będzie odpowiedzialny za ustalenie harmonogramu ćwiczeń a także za przeprowadzenie ćwiczenia po istotnej zmianie miejsca, trasy, obsady lub instrukcji. Każdy pracownik będzie musiał znać treść instrukcji, własne zadanie oraz zadanie wykonywane w zastępstwie.
>> Instrukcja reagowania podczas zagrożenia atakiem z powietrza jest dostępna TUTAJ.
(GN)
MSWiA i MEN wydadzą jednolite wytyczne dotyczące ewakuacji szkół na wypadek zagrożenia z powietrza