Jeszcze do 31 sierpnia wniosek o bon na laptop mogą złożyć nauczyciele, którzy są uprawnieni do otrzymania wsparcia, lecz do tej pory nie skorzystali z rozwiązań programu „Laptop dla nauczyciela”. Niestety, na finiszu pojawiła się niekorzystna interpretacja Ministerstwa Cyfryzacji, a właściwie nadinterpretacja, która może wykluczyć część uprawnionych z programu! Zdaniem ZNP ministerialna wykładnia rażąco narusza obowiązujące prawo!
Program „Laptop dla nauczyciela” miał już dwie odsłony. Po jego uruchomieniu, jesienią 2023 r. o bony na laptop mogli ubiegać się nauczyciele klas IV-VIII szkół podstawowych. Nowy rząd znowelizował przepisy wykonawcze, dzięki na początku 2025 r. czemu z programu mogli skorzystać nauczyciele klas I-III oraz szkół ponadpodstawowych.
Jednak wciąż wielu nauczycieli nie otrzymało bonów, chociaż są uprawnieni do uzyskania wsparcia na mocy ustawy. Dlatego dobrą wiadomością było opublikowanie kolejnej nowelizacji przepisów wykonawczych. 11 lipca br. minister cyfryzacji podpisał rozporządzenie, w którym rozszerzono listę nauczycieli uprawnionych do złożenia wniosku o bon na laptop.
Zmiana polegała na dodaniu do pięciu grup nauczycieli, którzy mają prawo ubiegać się o bon, grupy szóstej. To „wychowawcy, nauczyciele i inni pracownicy pedagogiczni, o których mowa w pkt 1-5, którzy będąc uprawnionymi do otrzymania wsparcia, nie otrzymali tego wsparcia”. Określono także termin na złożenie wniosku, czyli 30 dni od 1 sierpnia (termin upływa 31 sierpnia).
Ministerstwo Cyfryzacji: Program „Laptop dla nauczyciela” – nowelizacja przepisów i nowe terminy
W Głosie Nauczycielskim (nr 33-34/2025) napisaliśmy, że ze zmienionych przepisów mogą skorzystać nauczyciele, którzy są uprawnieni do uzyskania wsparcia, ale otrzymali bonu, ponieważ w czasie wyznaczonym na złożenie wniosku przebywali na urlopie zdrowotnym, przebywali w stanie nieczynnym, byli zawieszeni lub oddelegowani do pracy związkowej. Z przepisów znowelizowanego rozporządzenia wynika, że jeśli obecnie nauczyciele ci wrócili do pracy i spełniają wszystkie wymagane kryteria, to powinni mieć prawo do bonu.
Niestety, innego zdania jest Ministerstwo Cyfryzacji. W zamieszczonym na stronie MC poradniku „Pytania i odpowiedzi” pojawiła się następująca „wykładnia”. A właściwie – odpowiedź na pytanie: „Czy do wsparcia są uprawnieni nauczyciele, którzy należeli do uprawnionych grup na mocy poprzednich rozporządzeń, lecz w czasie składania wniosku przebywali w stanie nieczynnym, na świadczeniu rehabilitacyjnym lub na urlopie dla poratowania zdrowia, byli zawieszeni w pełnieniu obowiązków, na urlopie bezpłatnym, który trwa nie krócej niż 14 dni albo byli urlopowany lub całkowicie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy?”.
„Nie, nie są uprawnieni. Poprzednie podleganie przez nauczyciela wyłączeniom określonym w ustawie, wpływa na jego aktualne uprawnienie do otrzymania wsparcia w formie bonu” – podano w odpowiedzi.
„Zdaniem ZNP taka wykładnia rażąco narusza obowiązujące prawo” – czytamy w opinii Związku Nauczycielstwa Polskiego wydanej w odpowiedzi na stanowisko ministerstwa.
Związek wyjaśnia, że fakt przebywania nauczyciela na urlopie zdrowotnym, w stanie nieczynnym, na dłuższym urlopie bezpłatnym, nie pozbawia nauczycieli uprawnień do otrzymania bonu. Uprawnienia te wynikają z kryteriów określonych w ustawie. Natomiast fakt przebywania nauczyciela na urlopie zdrowotnym w terminie składania wniosku powodował, że organ prowadzący szkołę nie nadawał dalszego biegu wnioskowi tego nauczyciela (organ składa zbiorczy wniosek na podstawie wniosków nauczycieli z poszczególnych szkół).
„Przepis art. 15 ust. 4 u.w.k.c. (ustawa o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli – red.) okresowo pozbawia więc wsparcia ww. nauczycieli, mimo ujęcia ich w grupie nauczycieli uprawnionych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c. i § 2 ust. 1 r.wsp.fin” – czytamy w opinii ZNP.
I dalej: „Nie zmienia to jednak faktu, że na podstawie art. 15 ust. 4 u.w.k.c. organ może nie procedować złożonego wniosku, co jednak nie oznacza, że nauczyciel nie znajdował się w grupie nauczycieli uprawnionych do wsparcia”.
„Nauczyciel znajdował się w grupie osób uprawnionych do wsparcia skoro spełniał warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c., jedynie jego wniosek nie był procedowany na podstawie art. 15 ust. 4 u.w.k.c. z powodu przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia” – podsumowano w związkowej opinii.
Oto fragment opinii ZNP:
„Tak więc nauczyciel, który będąc uprawnionym do wsparcia nie otrzymał go i w dacie składania wniosku o wsparcie nie przebywa obecnie na urlopie dla poratowania zdrowia urlopie, nabywa prawo do wsparcia na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c. i § 2 ust. 1 pkt 6 r.wsp.fin.
Prawo to wynika wprost z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c. i § 2 ust. 2 pkt 6 r.wsp.fin. i nie wymaga żadnej dodatkowej interpretacji.
Dyspozycja § 2 ust. 1 pkt 6 r.wsp.fin. została wprowadzona do obiegu prawnego właśnie z tego powodu, że pewna grupa nauczycieli uprawnionych do wsparcia, nie uzyskała go. Po to przepis został wprowadzony, aby nauczyciele uprawnieni mogli uzyskać wsparcie, którego zostali okresowo pozbawieni na podstawie art. 15 ust. 4 u.w.r.k.c.
Inna wykładnia § 2 ust. 1 pkt 6 r.wsp.fin. jest sprzeczna z wykładnią logiczną tej normy i czyni katalog jej adresatów – katalogiem pustym.
Tak więc nauczyciel, który był w grupie osób uprawnionych, ponieważ spełniał warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c., i który również obecnie spełnia warunki określone w art. § 2 ust. 2 pkt 6 r.wsp.fin. – nadal znajduje się grupie nauczycieli uprawnionych do wsparcia.
Należy powtórzyć, że art. 15 ust. 4 u.w.k.c. ani obecnie nie wyklucza, ani poprzednio nie wykluczał, z grupy nauczycieli uprawnionych do wsparcia, a jedynie uprawniał organy do nieprocedowania wniosku”.
Rażące naruszenie prawa
Według ZNP, wniosek, jakoby nauczyciel w przeszłości przebywający na urlopie dla poratowania zdrowia bezpowrotnie utracił prawo do wsparcia, jest wnioskiem rażąco naruszającym prawo, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 u.w.k.c. i § 2 ust. 2 pkt 6 r.wsp.fin.
„Na koniec dodać należy, że organy władzy publicznej na podstawie art. 7 Konstytucji RP mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Norma ta dotyczy także ministerstw. Organy władzy publicznej są więc zobowiązane do stosowania prawa, a nie jego falandyzacji. Do wiążącej interpretacji prawa uprawnione są jedynie sądy” – czytamy w opinii Związku.
(DK, GN)
Fot. IStock
***
Osobną kwestia, na którą również zwracamy uwagę w naszych publikacjach jest pominięcie w programie „Laptop dla nauczyciela” nauczycieli przedszkoli, zerówek, szkół policealnych czy szkół dla dorosłych. Nauczyciele ci zostali wykluczeni już na etapie tworzenia ustawy o rozwoju kompetencji cyfrowych. ZNP wielokrotnie upominał się o wykluczonych, jednak rząd – poprzedni i obecny – wyklucza możliwość rozszerzenia ustawowej listy nauczycieli, którym przysługuje bon (powodem są zasady przyjęte w unijnym programie, z którego są finansowane bony na laptop – źródłem finansowania są pieniądze KPO).