„Po przeanalizowaniu uwag i opinii od około 180 osób i instytucji Minister Edukacji Barbara Nowacka skierowała do Stałego Komitetu Rady Ministrów nową wersję projektu ustawy dotyczącego telefonów komórkowych w szkołach” – poinformowano na stronie MEN. Planuje się, aby projekt ustawy wszedł w życie 1 września 2026 roku.
Jak przypomina resort konsultacje publiczne i opiniowanie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (UD381) trwały od 24 marca do 23 kwietnia 2026 r., lecz rozpatrywano uwagi wniesione również po tym terminie.
W ich ramach – jak podano – do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpłynęły uwagi i opinie od około 180 osób i instytucji, w tym od kilkudziesięciu uczniów, którzy wyrażali własne zdanie na temat projektowanej ustawy w ramach przedmiotu edukacja obywatelska.
Jak informuje MEN w wyniku „uwzględnienia szeregu uwag” najważniejsze zmiany w projekcie ustawy obejmują:
>> Wzmocnienie, m.in. na wniosek związków zawodowych i organizacji pozarządowych, mechanizmów egzekwowania projektowanego zakazu. W projekcie ustawy proponuje się przewidzenie możliwości zorganizowania przez szkołę miejsca lub miejsc przechowywania urządzeń, wraz z ustawowym nakazem odkładania urządzeń do tych miejsc, jeśli tylko szkoła je zorganizuje, a także z gwarancjami z zakresu poszanowania prawa do prywatności. Nakaz odkładania urządzeń do miejsc przechowywania będzie miał zatem jasną podstawę ustawową. Szczegóły w zakresie organizacji tych miejsc będą ustalane przez całą społeczność szkolną – w uzgodnieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zaopiniowaniu przez uczniów.
>> Dookreślenie zakresu czasowego i miejscowego obowiązywania projektowanych przepisów, rozszerzając projektowany zakaz na zajęcia edukacyjne prowadzone poza terenem szkoły, a wyłączając spod zakazu internaty. Wskazano też, że centralny zakaz nie będzie obowiązywał podczas wycieczek szkolnych. Obowiązujące w trakcie wycieczek szkolnych warunki korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku zostaną określone w statucie szkoły.
>> Rozszerzenie i dookreślenie wyjątków od projektowanego zakazu (na wniosek strony społecznej i Prezesa Rządowego Centrum Legislacji).
Przypominamy, że projekt ustawy przewiduje m.in. zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku w publicznych szkołach podstawowych podczas pobytu na ich terenie oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza ich terenem (ale już nie podczas wycieczek szkolnych, gdzie pozostawiono szkołom autonomię co do decyzji o warunkach korzystania z ww. urządzeń).
Projektowana regulacja zakłada możliwość wprowadzenia takiego zakazu albo określenia innych warunków korzystania z ww. urządzeń elektronicznych przez publiczne szkoły ponadpodstawowe i wszystkie szkoły niepubliczne w ich statutach.
Wyjątki od zakazu to:
>> zgoda nauczyciela, jeżeli korzystanie z telefonu lub innego urządzenia jest niezbędne do realizacji programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych, sprawdzenia wiedzy uczniów lub zapewnienia kontaktu ucznia z rodzicami w sytuacji nagłej;
>> okresowa zgody dyrektora szkoły, jeśli uczeń wymaga korzystania z urządzeń ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby wymagające korzystania z odpowiedniego sprzętu specjalistycznego lub aplikacji mobilnej służącej do monitorowania stanu zdrowia;
>> bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, życia lub mienia.
W projekcie zapisano procedurę organizowania przez szkołę miejsca lub miejsc przechowywania urządzeń, wraz z ustawowym nakazem odkładania urządzeń do tych miejsc, jeśli tylko szkoła je zorganizuje, a także z gwarancjami z zakresu poszanowania prawa do prywatności. Szczegóły w zakresie organizacji tych miejsc będą ustalane przez całą społeczność szkolną – w uzgodnieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zaopiniowaniu przez uczniów.
Planowane przepisy wskazują wprost, że w razie naruszenia zakazu albo innych warunków w szkołach nieobjętych centralnym zakazem, a także w razie niewykonania nakazu odłożenia urządzenia do miejsca przechowywania szkoła stosuje:
>> działania wychowawcze (np. upomnienia ustne, kontrakt wychowawczy);
>> kary statutowe;
>> obniżenie oceny zachowania (w związku z nieprzestrzeganiem zasad obowiązujących w szkole).
Planuje się, aby projekt ustawy wszedł w życie 1 września 2026 roku. Po przyjęciu przez Stały Komitet Rady Ministrów projekt zostanie skierowany do komisji prawniczej, a następnie wniesiony pod obrady Rady Ministrów.
„Projektowane rozwiązania są częścią spójnej polityki edukacyjnej. Równolegle od 1 września 2026 r. uczniowie w szkołach poznają więcej zagadnień dotyczących higieny cyfrowej i edukacji medialnej dzięki zmianom podstaw programowych w ramach Kompasu Jutra oraz decyzji o obowiązkowości przedmiotu edukacja zdrowotna. Działania te wzajemnie uzupełniają się oraz mają na celu wspieranie bezpiecznego oraz odpowiedzialnego rozwoju uczniów w świecie nowych technologii” – podaje MEN w komunikacie.
Pełny komunikat MEN oraz projekt ustawy, uzasadnienie i ocena skutków regulacji w wersji wniesionej pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów, wraz z Raportem z konsultacji publicznych i opiniowania oraz załącznikiem do niego można znaleźć tutaj
(GN)
Fot: Pixabay