5 stycznia 1881 roku w Krasnopolu (powiat sejneński) urodził się Zygmunt Nowicki – nauczyciel, związkowiec – jeden z założycieli ZNP, uczestnik tajnego zjazdu w Pilaszkowie w 1905 r, działacz ruchu ludowego i polityk, w okresie II RP poseł na Sejm w latach 1922-30 z ramienia PSL „Wyzwolenie”, ostatni przedwojenny prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego (w latach 1938–1939), jeden z przywódców Tajnej Organizacji Nauczycielskiej w okresie II wojny światowej. Zygmunt Nowicki był też członkiem Komitetu Redakcyjnego Głosu Nauczycielskiego od momentu powstania czasopisma w czerwcu 1917 r., pierwszym redaktorem naczelnym Głosu, i autorem wielu artykułów.
Ukończył w 1899 seminarium nauczycielskie, tajne kursy naukowe i Wyższe Kursy Nauczycielskie w Warszawie. Był nauczycielem w Konarach k. Warki (1903), następnie w Pilaszkowie k. Łowicza, gdzie w 1905 r. był współorganizatorem i przewodniczącym tajnego zjazdu nauczycieli szkół początkowych Królestwa Polskiego. Na zjeździe powołano Związek Nauczycieli Ludowych, który dał początek Związkowi Nauczycielstwa Polskiego.
Zygmunt Nowicki był członkiem Komitetu Redakcyjnego Głosu Nauczycielskiego od momentu powstania czasopisma w czerwcu 1917 r., pierwszym redaktorem naczelnym Głosu, i autorem wielu artykułów.
W latach 1920-1922 był konsulem generalnym RP w Chicago.
Objął kierownictwo Związku w bardzo trudnym momencie, gdy Zarząd Główny był zawieszony (wrzesień 1937 – luty 1938), a w gmachu przy ul. Smulikowskiego rezydował rządowy kurator. Wtedy w mieszkaniu Nowickiego odbywały się spotkania zawieszonego ZG. Po strajku nauczycieli ZNP, kiedy na początku 1938 r. władze zgodziły się na zorganizowanie zjazdu, Zygmunt Nowicki został wybrany na nowym prezesem ZNP.
Po kapitulacji Warszawy, w październiku 1939 wraz z czwórką innych członków władz ZNP postanowił przenieść działalność Związku do konspiracji. W ten sposób powstała Tajna Organizacja Nauczycielska (TON), która odegrała ogromną rolę w organizowaniu tajnego nauczania i podtrzymywaniu polskiego ducha w czasie okupacji niemieckiej. TON organizowała tajne komplety, chroniąc młodzież przed germanizacją i przygotowując ją do życia w wolnej Polsce
Jako współtwórca TON od 1941 r. ukrywał się w Aninie (dziś dzielnica Warszawy). Przed powstaniem wrócił na stałe do miasta.
Zginął w czasie powstania warszawskiego 29 września 1944 r. w zbombardowanym schronie w Warszawie na Placu Wilsona (Żoliborz), blisko miejsca zamieszkania. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Więcej publikacji na temat historii ZNP można znaleźć w dziale „Nasza historia” na stronie Głosu tutaj
(GN)
75 lat temu zginął w zbombardowanym schronie… Bohater ZNP i TON Zygmunt Nowicki