Mimo wielu inicjowanych działań nadal nie wdrożono rozwiązań, które wystarczająco skutecznie wspierałyby ochronę dzieci i młodzieży w internecie – tak wynika z najnowszego raportu NIK po kontroli w Ministerstwie Cyfryzacji.
Kontrolerzy wskazują też, że przygotowywane od lat projekty ustaw nadal nie weszły w życie, dotychczasowa współpraca między instytucjami nie przyniosła wymiernych efektów, a działania informacyjno-edukacyjne powinny podlegać ocenie pod kątem ich skuteczności oraz w większym stopniu uwzględniać rolę i odpowiedzialność rodziców.
Kontrola NIK w Ministerstwie Cyfryzacji dotycząca ochrony dzieci i młodzieży przed treściami szkodliwymi, niebezpiecznymi i pornograficznymi w internecie, objęła lata 2020-2025.
Izba podkreśliła, że skala problemu jest ogromna. Blisko 32% małoletnich miało kontakt z treściami erotycznymi w internecie, a 60% dzieci poniżej 15 lat korzysta z mediów społecznościowych, choć wiele z tych platform nie jest przeznaczonych dla tej grupy wiekowej. Jednocześnie dzieci przeznaczają zaledwie 1% czasu spędzanego w sieci na treści edukacyjne.
W informacji o przeprowadzonej kontroli NIK przypomniała m.in., że w marcu 2024 r. Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw wdrażający do krajowego systemu rozporządzenie DSA (Digital Services Act) o usługach cyfrowych w Unii Europejskiej. Przepisy unijnego rozporządzenia DSA nie zostały jednak do tej pory w Polsce wdrożone.
W ocenie NIK Ministerstwo Cyfryzacji nie wypracowało też trwałej współpracy z resortem edukacji, policją, Rzecznikiem Praw Dziecka i innymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo najmłodszych. Zastrzeżenia dotyczą także działań edukacyjnych, których skuteczność nie była systematycznie oceniana, a programy w niewystarczającym stopniu uwzględniały rolę rodziców.
Najwyższa Izba Kontroli zauważyła, że po zakończeniu kontroli w Ministerstwie Cyfryzacji, 2 czerwca 2026 r., Rada Ministrów przyjęła pakiet projektów ustaw ochronnych.
Chodzi o: projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe zakazujący korzystania w szkołach podstawowych przez uczniów z telefonów komórkowych, projekt ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie, projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną umożliwiający stosowanie rozporządzenia DSA, projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, ustanawiający Prezesa UKE krajowym koordynatorem ds. usług cyfrowych, możliwości zgłaszania nielegalnych treści i odpowiedzialności platform cyfrowych. Ponadto 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia strategii dotyczącej informatyzacji państwa, przedłożoną przez Ministra Cyfryzacji.
Z kolei 11 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu karnego zakładającą wprowadzenie odpowiedzialności karnej za tzw. patostreaming. Regulacja powstała w wyniku połączenia dwóch projektów – jednego autorstwa PiS i drugiego KO; została podpisana przez prezydenta.
Na decyzję prezydenta czeka zaś nowelizacja dotycząca telefonów komórkowych (rozszerzona o zakaz wnoszenia i korzystania ze smartfonów w przedszkolach). Pozostałe projekty z pakietu są przedmiotem prac parlamentu.
NIK w informacji o wynikach kontroli w Ministerstwie Cyfryzacji podkreśliła, że konieczne jest szybkie wdrożenie kompleksowego systemu ochrony dzieci w internecie, opartego na skutecznych przepisach, współpracy instytucji oraz edukacji dzieci i rodziców.
Przypomniała, że 8 lipca 2026 r. w siedzibie NIK odbył się panel ekspercki poświęcony bezpieczeństwu dzieci i młodzieży w internecie. W debacie, zorganizowanej w następstwie kontroli NIK, uczestniczyli przedstawiciele rządu, parlamentu, prezydenta, wymiaru sprawiedliwości, służb, środowiska oświatowego, organizacji pozarządowych i eksperci. Podczas spotkania Prezes NIK Mariusz Haładyj zaproponował opracowanie wspólnego pakietu rekomendacji dotyczących bezpieczeństwa dzieci w internecie. Uczestnicy debaty jednogłośnie poparli tę inicjatywę i zadeklarowali upublicznienie wypracowanych rekomendacji.
Pełna treść raportu jest dostępna tutaj
***
Będzie zakaz publikacji wizerunku dzieci
Kilka dni temu Sejm przyjął nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Bardzo ważną zmianą zapewniającą dzieciom bezpieczeństwo jest całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Nie ma znaczenia, czy rodzic wyraził zgodę czy nie – zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie.
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Nowe rozwiązania zakładają utworzenie punktu opieki dziennej, uporządkowanie rejestru instytucji opieki oraz usprawnienie organizacji pracy dziennych opiekunów. Ustawa przewiduje również wzmocnienie statusu… pic.twitter.com/aq2RNt0ghf
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) July 17, 2026
Inne założenia noweli to ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, nowe standardy zabawy na dworze, wprowadzenie szczegółowych wymagań żywieniowych. Nowe przepisy powstały w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na koniec 2024 r. w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunów. Blisko polowa z nich pracowała w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na postulaty tej grupy zawodowej, ustawa wzmacnia pozycję opiekunów m.in. poprzez objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.
Więcej w komunikacie MRPiPS tutaj
(GN)