W środę 27 maja pod Sejmem będą protestować nauczyciele akademiccy, naukowcy, doktoranci i studenci z całej Polski. Organizatorzy mówią o największej mobilizacji środowiska akademickiego od lat i zapowiadają, że nie chodzi o jednorazową akcję, ale początek dłuższej walki o finansowanie nauki i warunki pracy w polskich uczelniach oraz instytutach badawczych. Protest – jak podkreślają organizatorzy – będzie apatyjny i obywatelski.
Pomysłodawcami i organizatorami inicjatywy są: dr hab. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN, dr hab. Agata Starosta z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN oraz prof. Michał Tomza z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Pod petycją online dotyczącą zwiększenia nakładów na badania naukowe do 26 maja podpisało się ponad 23 tys. osób związanych z uczelniami i instytucjami badawczymi z całego kraju.
Akcję poparły m.in. Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP, OZZ Inicjatywa Pracownicza, Rada Krajowa Sekcji Nauki NSZZ „S”, Parlament Studentów RP, Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Prezydium PAN, Krajowa Reprezentacja Doktorantów, Prezydium KRASP, Rada Młodych Naukowców i wiele innych organizacji. Ich spis można znaleźć tutaj
Do zobaczenia już jutro pod Sejmem! pic.twitter.com/sUEFt3JTDw
— 3procentnanaukę.pl (@3procentnanauke) May 26, 2026
Organizatorzy inicjatywy zapowiedzieli na 27 maja protest przeciw – jak określili – „wygaszaniu sektora nauki”. Zdaniem przedstawicieli środowiska akademickiego ich postulaty od miesięcy pozostają bez odpowiedzi, mimo licznych petycji, debat i wystąpień podczas prac komisji sejmowych.
Równolegle prowadzona jest kampania informacyjna w mediach społecznościowych. Naukowcy, doktoranci i studenci prezentują tam swoje badania oraz wskazują, jakie korzyści dla gospodarki i społeczeństwa mogłoby przynieść większe finansowanie nauki.
Akcja „3 proc. dla nauki, 100 proc. dla Polski” została zainicjowana na początku maja 2026 roku. Jej celem jest zwiększenie finansowania nauki do poziomu 3 proc. PKB. Obecnie wydatki na ten cel wynoszą niewiele ponad 1 proc. PKB.
W @AcademiaPAN @LOkruszek mówi o środowym proteście, widzimy się już za dwa dni pod Sejmem! https://t.co/2pt0UVxzhS
— 3procentnanaukę.pl (@3procentnanauke) May 25, 2026
Jak poinformowało w poniedziałek Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ubiegłym tygodniu odbyło się spotkanie ministra nauki Marcina Kulaska z ministrem finansów Andrzejem Domańskim. Rozmowy były związane z postulatami zgłaszanymi przez naukowców domagających się zwiększenia nakładów na badania do poziomu 3 proc. PKB.
Resort przekazał, że podczas spotkania omawiano kwestie stopniowego zwiększania finansowania nauki, w tym podniesienia kwot bazowych i wzrostu wynagrodzeń w sektorze szkolnictwa wyższego i badań naukowych już w przyszłorocznym budżecie. Jedną z przedstawionych propozycji było wykorzystanie Funduszu Polskiej Nauki jako mechanizmu wspierającego długofalowe finansowanie badań i rozwoju.
Rozwiązanie ma zakładać m.in. poszerzenie źródeł finansowania funduszu o środki pochodzące z obligacji emitowanych przez BGK, odpowiadające równowartości 1 proc. wpływów z podatku CIT od podmiotów prywatnych poinformowało MNiSW.
Ministrowie rozmawiali również o możliwości corocznej waloryzacji wydatków na badania i rozwój o 0,1 proc. PKB. Resort zapowiedział kontynuację prac nad rozwiązaniami dotyczącymi finansowania polskiej nauki.
Petycję można podpisać tutaj Więcej informacji o akcji „3% dla nauki, 100% dla Polski” można znaleźć na specjalnej stronie tutaj
(GN)