Senatorowie przyjęli z poprawką ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych, która ma dostosować edukację na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych. Przepisy m.in. zmieniają zasady tworzenia zespołów szkół publicznych, doprecyzowują procedury likwidacji tych szkół oraz porządkują przepisy dotyczące obwodów szkół podstawowych. Senat wprowadził 1 poprawkę, która uzupełnia regulację, dotyczącą realizacji w budynku szkoły zadań innych niż oświatowe, między innymi o możliwość zaskarżania opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny w tym zakresie.
4 marca zakończyło się 53. posiedzenie Senatu. Izba rozpatrzyła 16 ustaw, do 8 wprowadziła poprawki oraz przyjęła 1 projekt ustawy. Za nowelą ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych głosowało 58 senatorów, przeciw było 26, 2 wstrzymało się od głosu.
Senat przyjął nowelizację, ale zaproponował do niej jedną poprawkę – nowe brzmienie art. 86a.
Poprawiony art. 86a ust. 1 brzmi następująco: „W budynku szkoły lub placówki jednostka samorządu terytorialnego będąca organem prowadzącym tę szkołę lub placówkę może realizować zadania związane z opieką nad dziećmi w wieku do lat 3, polityką senioralną, uczeniem się przez całe życie, ochroną zdrowia, kulturą, kulturą fizyczną i turystyką oraz wdrażaniem programów pobudzania aktywności obywatelskiej, pod warunkiem że realizacja tych zadań nie wpłynie niekorzystnie na warunki działania szkoły lub placówki, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki”.
Nowe brzmienie nadano także kolejnym ustępom w art. 86a. Utrzymano zapis, że realizacja zadań, o których mowa w ust. 1, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. W poprawce doprecyzowano jednak, co musi się znaleźć w opinii kuratora (lub specjalistycznej jednostki nadzoru – w przypadku szkoły artystycznej). Opinie, o których mowa w ust. 2, zawierają ocenę:
>> zgodności z prawem zamierzonej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1;
>> wpływu zamierzonej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, na warunki działania szkoły lub placówki, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki.
Doprecyzowano też, że kurator lub specjalistyczna jednostka nadzoru ma 30 dni na wydanie opinii. Gmina lub powiat będą miały wnieść skargę do sądu administracyjnego w przypadku otrzymania negatywnej opinii kuratora lub specjalistycznej jednostki nadzoru.
Pełna treść poprawki znajduje się tutaj W związku z zaproponowaną poprawką nowelizacja wróci jeszcze do Sejmu.
Senat przyjął z poprawką ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.
🟢Za: 58
🔴Przeciw: 26
⚪️Wstrzymało się: 2
Nowela ma dostosować edukację na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych. Doprecyzowuje procedury likwidacji tych szkół oraz…— Senat RP 🇵🇱 (@PolskiSenat) March 4, 2026
Przypomnijmy, że projekt MEN ma pozwolić na dostosowanie edukacji na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, chroniąc przy tym – tam, gdzie jest to możliwe – usytuowane blisko domu rodzinnego – szkoły podstawowe.
Zgodnie z nowymi zapisami szkoły będą mogły wykorzystywać wolne pomieszczenia na inne cele niż edukacyjne. Będzie można tworzyć szkoły obejmujące strukturą organizacyjną tylko część klas lub filie szkół.
Samorząd będzie mógł jedną uchwałą przekształcić szkołę w filię przy pozytywnej opinii kuratora. W szkołach do 70 uczniów będzie można organizować świetlice także dla dzieci z oddziałów przedszkolnych. Korzystanie z nich będzie dobrowolne i płatne.
Ministerstwo Edukacji Narodowej, które przygotowało przepisy argumentowało, że według aktualnej prognozy ludności Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce do 2029 r. liczba dzieci w wieku 7-14 lat spadnie o ok. 5 proc.
Do 2034 r. GUS przewiduje spadek o około 19,5 proc. w tej grupie wiekowej, a do 2060 r. – o ok. 30 proc. (według skrajnego scenariusza demograficznego – o 48,3 proc.).
Zgodnie z nowelizacją w szkole lub placówce oświatowej samorząd prowadzący tę instytucję będzie mógł realizować zadania związane z:
>> opieką nad dziećmi w wieku do lat trzech,
>> polityką senioralną,
>> uczeniem się przez całe życie (np. kursy edukacyjne dla dorosłych),
>> ochroną zdrowia,
>> kulturą,
>> wdrażaniem programów pobudzania aktywności obywatelskiej.
Warunkiem jest to, że realizowanie tych zadań nie wpłynie niekorzystnie na działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Obecnie na terenie szkół podstawowych mogą działać tylko przedszkola.
Z danych przekazanych przez ministrę Barbarę Nowacką w ubiegłym roku (w kwietniu 2025 r.) wynika, że w roku szkolnym 2024/2025 do kuratoriów wpłynęły 184 wnioski w sprawie likwidacji szkół podstawowych i do kwietnia wydano 65 opinii negatywnych i 112 pozytywnych.
Po zmianach w prawie ma być trudniej zlikwidować szkołę. Wzmocniona zostanie rola kuratora w sytuacji zmiany obwodu szkoły lub jej likwidacji albo przekształcenia. Zgodnie z procedowanymi przepisami organy prowadzące będą zobowiązane m.in. do publikacji w BIP informacji o sposobie realizacji obowiązku zapewnienia możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej.
W odpowiedzi na poselską interpelację (nr 14910) wiceminister edukacji Henryk Kiepura wyliczył obowiązki, jakie będą musiały spełnić organy prowadzące mające zamiar zlikwidowania szkoły.
Wedle proponowanych przepisów jednostka samorządu planująca likwidację szkoły będzie musiała na 6 miesięcy przed jej terminem zamieścić w Biuletynie Informacji Publicznej:
>> analizy lub dokumenty uzasadniające likwidację szkoły;
>> informacje o sposobie realizacji obowiązku zapewnienia możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – kształcącej także w tym samym lub zbliżonym zawodzie,
>> oraz informacje o niepogorszeniu warunków nauki, wychowania i opieki uczniów szkoły, której dotyczy likwidacja, oraz uczniów szkoły lub szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki po likwidacji danej szkoły; informacje o planowanym obwodzie szkoły lub planowanych obwodach szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki,
>> a w przypadku zamiaru likwidacji szkoły podstawowej a także informację o planowanej organizacji transportu i opieki.
O zmianach w organizacji małych szkół piszemy obszernie w najnowszym wydaniu Głosu Nauczycielskiego (nr 9-10 z 4-11 marca)
(GN)
Fot: Senat/X
Ministra Nowacka: „Namawiam samorządy do nielikwidowania szkół”. Uchwały intencyjne do końca lutego