Myślę, że wyrównania wypłacane do 6 lutego będą dotyczyły głównie tych nauczycieli, których koledzy wyjeżdżali z klasą na wycieczki szkolne, i z tego powodu nie odbywały się zajęcia. W takich sytuacjach sprawa jest prosta do weryfikacji. Każdy nauczyciel powinien to sobie zweryfikować, policzyć i wskazać, że należy mu się wyrównanie za gotowość do pracy w danym terminie.
Z Urszulą Woźniak, wiceprezes ZG ZNP, rozmawia Jarosław Karpiński
Nauczyciele, którzy nie otrzymywali od września do grudnia 2025 r. wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, mają otrzymać do 6 lutego br. wyrównania. Przypomnijmy, że chodzi o wynagrodzenia za zajęcia, które nie odbyły się z przyczyn leżących po stronie szkoły, a nauczyciel był gotowy do ich realizacji. Nowe przepisy Karty Nauczyciela, wprowadzone od 1 stycznia 2026 r., usunęły wątpliwości związane z wypłatą wynagrodzenia za te godziny i umożliwiły przyznanie nauczycielom wyrównania z tytułu utraconych zarobków. Jak przebiegają te wypłaty, jakie sygnały płyną do ZNP?
– Wydaje się, że proces wypłaty nauczycielom wyrównania za godziny ponadwymiarowe, które nie zostały zrealizowane od września do grudnia 2025 r. z przyczyn niezależnych od nauczyciela, przebiega sprawnie. Na razie nie docierają do nas żadne niepokojące sygnały, ale jak wiadomo termin wypłaty mija 6 lutego, więc poczekajmy z ostatecznymi wnioskami. Póki co nie jest to jednak sprawa, która budziłaby wśród członków i członkiń ZNP jakieś negatywne reakcje, np. z tego powodu, że nauczyciele nie otrzymali uzasadnionego prawnie wynagrodzenia. Nie słyszałam o takich przypadkach.
Nauczyciel sam musiał upomnieć się o wypłatę tych pieniędzy?
– Tak, nauczyciele powinni wcześniej sprawdzić, kiedy dokładnie i za jakie godziny ponadwymiarowe nie otrzymali wynagrodzenia w okresie od września do grudnia 2025 r. Trzeba bowiem przyznać, że niektóre organy prowadzące i niektórzy dyrektorzy szkół i placówek płacili również po 1 września 2025 r. za godziny ponadwymiarowe, które nie zostały zrealizowane.
Pod koniec listopada 2025 r. zorganizowałam jako przewodnicząca zespołu ds. oświaty Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego na Mazowszu spotkanie, na które zaprosiłam przedstawicieli samorządów oraz dyrektorów szkół z całego regionu i w większości wypadków dyrektorzy deklarowali, że wynagradzali nauczycieli za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe także po 1 września, chociażby przydzielając im do prowadzenia w tym czasie zajęcia opiekuńczo – wychowawcze.
Myślę więc, że wyrównania wypłacane do 6 lutego będą dotyczyły głównie tych nauczycieli, których koledzy wyjeżdżali z klasą na wycieczki szkolne, i z tego powodu nie odbywały się zajęcia. W takich sytuacjach sprawa jest prosta do weryfikacji. Każdy nauczyciel powinien to sobie zweryfikować, policzyć i wskazać, że należy mu się wyrównanie za gotowość do pracy w danym terminie.
Jeśli nie o wyrównania to o jakie inne sprawy pytają obecnie nauczyciele?
– Obecnie najwięcej pytań, które do nas trafiają, dotyczy doliczania do stażu pracy okresu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Jak wiadomo, te okresy nauczyciele i pracownicy oświaty mogą zaliczać do okresu zatrudniania od 1 stycznia 2026 r.
Najpierw trzeba jednak wystąpić z odpowiednim wnioskiem do ZUS, następnie ZUS wydaje zaświadczenie poświadczające staż pracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej lub w związku ze świadczeniem usług na podstawie umowy cywilnoprawnej. Z tym zaświadczeniem nauczyciel powinien udać się do swojego pracodawcy. Ale diabeł tkwi w szczegółach i zawsze trzeba sprawdzić, komu się to opłaca, a komu nie.
Na co trzeba zwrócić uwagę?
– Mamy wiele sygnałów od zaniepokojonych nauczycieli, którzy mówią, że po doliczeniu tych okresów do stażu pracy przepada im jedna nagroda jubileuszowa. Udzielamy porad w tych sprawach, ale wiele zależy jednak od konkretnych, indywidualnych przypadków. Każda sytuacja może być inna.
Podam przykład. Jeśli ktoś ma 17 lat stażu pracy i otrzymuje 17 proc. dodatku stażowego, to może być zainteresowany doliczeniem dodatkowego okresu do stażu, by otrzymywać 20-proc. dodatek. Ale uwaga! Jeśli ta osoba prowadziła np. przez osiem lat pozarolniczą działalność gospodarczą i doliczy sobie ten okres do stażu, to nagroda jubileuszowa za 20 lat nie zostanie jej wypłacona. Nauczyciel w tej sytuacji otrzyma nagrodę za 25 lat, ale ta wcześniejsza przepadnie, więc jest stratny. Nauczyciele powinni się więc zastanowić, czy warto im to doliczać, bo więcej niż 20 proc. dodatku za wysługę lat nie dostaną, a mogą jednocześnie coś stracić. Trzeba więc wszystko skalkulować.
Co jeszcze wzbudza kontrowersje?
– Niektóre organy prowadzące lub niektórzy dyrektorzy uważają, że jeżeli przepis wszedł w życie 1 stycznia 2026 r., a nauczycielowi po doliczeniu stażu wypadło 20-lecie pracy w 2025 r., to nie powinien dostać nagrody jubileuszowej. To błędna interpretacja. Zdaniem ZNP taka nagroda nauczycielowi się należy.
Dziękuję za rozmowę.
Ważne zmiany dla pracowników i ich rodzin, które weszły w życie w Nowym Roku. Nie tylko staż pracy