14 października przypada Dzień Edukacji Narodowej – święto nauczycieli, wychowawców i pedagogów. Obchodzony jest w rocznicę powołania w 1773 r. Komisji Edukacji Narodowej – pierwszego w Europie ministerstwa oświaty, które zajęło się reformowaniem szkolnictwa w Polsce.
Zgodnie z art. 74 Karty Nauczyciela „w dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, 14 października każdego roku, obchodzony będzie Dzień Edukacji Narodowej”. „Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty i jest wolny od zajęć lekcyjnych”
14 października w całym kraju odbędą się uroczystości, podczas których nauczyciele otrzymają odznaczenia państwowe, Medale Komisji Edukacji Narodowej, tytuły honorowe Profesora oświaty oraz nagrody Ministra Edukacji.
Dzień Edukacji Narodowej zwany tradycyjnie Dniem Nauczyciela, funkcjonuje od 1982 roku jako święto wszystkich nauczycieli i pracowników oświaty. Nazwa Dzień Edukacji Narodowej wywodzi się od powołanej przez Sejm w 1773 roku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Komisji Edukacji Narodowej, pierwszego w Europie ministerstwa oświaty.
Działalność Komisji Edukacji Narodowej miała przełomowe znaczenie w historii polskiego szkolnictwa. Opracowano wówczas nowe programy nauczania, zorganizowano na nowo szkoły średnie, zreformowano szkoły wyższe. Reforma szkolnictwa miała stanowić istotne ogniwo reformy państwa, jej celem było wykształcenie pokolenia Polaków świadomych swoich obowiązków obywatelskich, wyposażonych w wiedzę użyteczną, opartą na ówczesnych zdobyczach nauki.
W polskich szkołach pracuje ponad 700 tys. nauczycieli. W większości, bo aż 84, 2 proc. są to kobiety. Polscy nauczyciele są coraz starsi. Średnia wieku polskiego nauczyciela to blisko 47 lat: kobiet – 46,5 lat, mężczyzn — blisko 48,6 lat.
Święto polskiej oświaty przypada w trudnym momencie. Szkoły zmagają się ze starzejącą się kadrą, brakiem młodych nauczycieli oraz kryzysem bezpieczeństwa po serii brutalnych ataków nożowników.
Z okazji Dnia Edukacji Narodowej nauczyciele usłyszą i przeczytają jednak 14 października wiele miłych słów.
ZNP: „Politycy, dotrzymajcie słowa”
„Politycy – zamiast życzeń – dotrzymajcie słowa” – apeluje w Dniu Nauczyciela Związek Nauczycielstwa Polskiego. “Oczekujemy od polityków realizacji obietnic o powiązaniu wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Nie chcemy kolejnych deklaracji. Chcemy konkretnych decyzji i rozwiązań ustawowych, które zapewnią godne wynagrodzenia” – podkreśla ZNP.
Ministra Edukacji: „Nauczyciele to prawdziwi architekci społeczeństwa”
Z okazji Dnia Edukacji Narodowej Minister Edukacji Barbara Nowacka skierowała list do nauczycieli i pracowników oświaty. Podziękowała za trud wkładany w organizację systemu oświaty, kształcenie i wychowanie młodych ludzi oraz nieustanną gotowość do podnoszenia kompetencji zawodowych.
W liście minister podkreśliła rolę nauczycieli i pracowników oświaty w odkrywaniu talentów, wspieraniu rozwoju uczniów i przygotowywaniu ich do dorosłego życia.
„To właśnie Państwo otwierają dzieciom i młodzieży drzwi do przyszłości – bo nauczyciele, a także pracownicy szkół i placówek to prawdziwi architekci społeczeństwa” – napisała Barbara Nowacka. Minister złożyła również życzenia dumy z sukcesów uczniów, nieustającej pasji do pracy oraz pomyślności w realizacji planów i zamierzeń.
Pełna treść listu znajduje się tutaj
Nauczyciele obchodzą swoje święto w różnych krajach w różnych dniach. Przykładowo na Tajwanie obchodzone jest ono 28 września w dniu urodzin Konfucjusza, a w Czechach i na Słowacji – 28 marca, czyli w dniu urodzin Jana Amosa Komeńskiego – XVII-wiecznego pedagoga, filozofa, reformatora i myśliciela protestanckiego, twórcy i propagatora jednolitego systemu powszechnego nauczania, który zalecał objęcie nauczaniem wszystkich, niezależnie od płci i stanu.
Niezależnie od tego 5 października obchodzony jest Światowy Dzień Nauczyciela (World Teacher’s Day). Międzynarodowe święto zostało proklamowane przez UNESCO w 1994 r. Dzień obchodzony jest dla upamiętnienia rocznicy podpisania 5 października w 1966 r. przez UNESCO i Światową Organizację Pracy „Rekomendacji w sprawie statusu nauczycieli”. Rekomendacja jest podstawowym dokumentem określającym zakres praw i obowiązków nauczycieli w skali globalnej.
(GN)
Fot: Sejm