„(…) ogłasza się, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2026 r. wyniosło 9233,13 zł” – czytamy w komunikacie prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 10 sierpnia. GUS jest zobligowany do publikowania komunikatów o wysokości przeciętnego wynagrodzenia w poszczególnych kwartałach na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dane GUS to ważna informacja dla nauczycieli. Dlaczego? Wyjaśniamy to dalszej części tekstu.
Powiązanie nauczycielskich płac z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej – takie jest główne założenie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (druk nr 28). To projekt złożony w Sejmie w listopadzie 2021 r. przez Związek Nauczycielstwa Polskiego w ramach inicjatywy ustawodawczej „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”.
Zgodnie z projektem ZNP (po aktualizacji) wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli oraz wynagrodzenia średniego określonego w KN w danym roku byłaby powiązana z wysokością przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedniego. I tak np. stawka wynagrodzenia zasadniczego dla nauczyciela dyplomowanego w pierwszej grupie zaszeregowania nie mogłaby być niższa niż 100 proc. wartości przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedniego.
Gdyby obecnie obowiązywała ustawa zgłoszona przez ZNP, to wówczas już teraz – na etapie tworzenia projektu budżetu państwa na 2027 r. – rząd i minister finansów musieliby uwzględnić wysokość przyszłorocznych płac nauczycielskich w odniesieniu do kwoty 9233,13 zł.
Zgodnie z projektem „Godne płace…” stawki wynagrodzenia zasadniczego nadal określałby w rozporządzeniu minister edukacji, ale byłby zobligowany ustawą do ustalenia stawki dla dyplomowanego na poziomie nie niższym niż wspomniane 9233,13 zł (przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r.).
Obecnie – od 1 stycznia 2026 r. – wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego w pierwszej grupie zaszeregowania wynosi 6397 zł brutto. Rząd zaproponował waloryzacje o 3 proc. w 2027 r., co oznacza, że wynagrodzenie zasadnicze dyplomowanego z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym wyniesie od 1 stycznia 6589 zł (w zaokrągleniu do pełnego złotego) – o 192 zł więcej niż obecnie. Powtórzmy, gdyby obowiązywała ustawa autorstwa ZNP – stawka ta wyniosłaby co najmniej 9233,13, a w zaokrągleniu do pełnego złotego – 9233 zł. To o 2 836 zł więcej, niż wynosi obecnie „zasadnicze” dyplomowanego.
Te liczby pokazują, jak bardzo płace w gospodarce narodowej oddaliły się od zarobków w oświacie. Efekt wzrostu zarobków po podwyżce z 2024 r. został już niestety zniwelowany, ponieważ płace w innych branżach rosną realnie, a w oświacie – od 2025 r. są jedynie waloryzowane o wskaźnik inflacji.
Rząd nabrał wody w usta, jeśli chodzi o projekt ZNP. Sejmowa podkomisja nadzwyczajna powołana do jego rozpatrzenia nie zebrała się ani razu od roku i pięciu miesięcy.
Dlatego Związek Nauczycielstwa Polskiego rozpoczną akcję protestacyjną z żądaniem godnych płac. Pierwszym wydarzeniem w ramach tej akcji będzie manifestacja przed siedzibą premiera w Warszawie 31 sierpnia.
Hasło protestu brzmi: „Politycy, dotrzymajcie słowa!”. To nawiązanie m.in. do obietnicy premiera Donalda Tuska, który w listopadzie 2024 r. obiecał delegatom na 43. Zjazd Krajowy ZNP, że prace nad projektem obywatelskim zostaną przyspieszone i „nie będzie już zwłoki”.
(DK, GN)
Fot. IStock
>> Komunikat Prezesa GUS:
