Ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (numer druku sejmowego 2668) została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Kancelaria Prezydenta poinformowała 30 lipca o podpisaniu pięciu ustaw, w tym właśnie nowelizacji dotyczącej korzystania z telefonów w szkołach podstawowych i przedszkolach. Oznacza to, że nowe przepisy wejdą w życie i będą obowiązywać już w nowym roku szkolnym.
Nowelizacja ws. telefonów komórkowych w szkołach podstawowych i przedszkolach została przyjęta w Sejmie i Senacie przez wszystkie kluby parlamentarne z rzadko spotykaną przy ul. Wiejskiej zgodnością stanowisk. Już wtedy – podczas czerwcowych i lipcowych głosowań – wyraziliśmy przypuszczenie, że również prezydent przychyli się do proponowanych rozwiązań. Tak właśnie się stało.
Kancelaria Prezydenta oprócz informacji o podpisaniu ustawy zamieściła krótkie omówienie zmienianych przepisów ze zwróceniem uwagi na zalety nowych rozwiązań.
„Głównym celem ustawy jest stworzenie bezpieczniejszych warunków do nauki oraz wspieranie zdrowego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych przez dzieci i młodzież. Nowe przepisy wprowadzają jednolite rozwiązania dotyczące używania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach oraz wzmacniają działania związane z edukacją w zakresie higieny cyfrowej” – czytamy w dokumencie Kancelarii Prezydenta.
„Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację lub rejestrowanie obrazu i dźwięku przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu na terenie szkoły oraz w trakcie zajęć organizowanych poza jej terenem. Ustawa przewiduje jednocześnie wyjątki, m.in. w sytuacjach, gdy wykorzystanie urządzenia jest elementem procesu dydaktycznego, służy zapewnieniu kontaktu z rodzicami w nagłych przypadkach, jest niezbędne ze względu na stan zdrowia ucznia lub występuje zagrożenie dla życia albo zdrowia” – podkreślono.
Przypomniano, że w szkołach ponadpodstawowych oraz szkołach dla dorosłych ustawodawca pozostawił większą autonomię. Zasady lub ewentualny zakaz korzystania z telefonów będą określane w statutach poszczególnych szkół. Podobne rozwiązania będą obowiązywały również w szkołach niepublicznych.
Jak zaznaczono, nowelizacja umożliwia także organizowanie przez szkoły bezpiecznych miejsc przechowywania telefonów komórkowych. Istotnym elementem nowych przepisów będzie również wzmocnienie działań profilaktycznych.
Przypomnijmy, że ustawowy zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku ma obowiązywać już od 1 września br. Będzie dotyczył szkół podstawowych oraz przedszkoli. Zakazane będzie używanie ww. urządzeń zarówno podczas zajęć edukacyjnych, jak i na przerwach.
Ustawa wymienia wyjątki od zakazu: a) gdy korzystanie z urządzenia odbywa się za zgodą nauczyciela i służy realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy lub kontaktowi z rodzicem w sytuacji nagłej; b) gdy uczeń posiada okresową zgodę dyrektora szkoły ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby; c) zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.
W szkołach ponadpodstawowych będzie można wprowadzić zakaz lub ograniczenia dotyczące korzystania z telefonów na mocy postanowień statutu szkoły.
Ustawa wskazuje również termin dostosowania szkolnych statutów do nowych przepisów. Szkoły będą miały na to czas do 31 grudnia 2026 r.
Więcej na ten temat pisaliśmy w Głosie Nauczycielskim nr 23-24 z 10-17 czerwca 2026 r.
„To sukces Instytutu Spraw Obywatelskich – pierwszej organizacji społecznej w Polsce, która zaczęła publicznie domagać się ogólnopolskiego zakazu używania smartfonów w szkołach” – czytamy w komunikacie wydanym przez Rafała Górskiego, prezesa Instytutu Spraw Obywatelskich.
ISO zabiegał o przyjęcie przepisów w tej sprawie od 2020 r. „W kolejnych latach organizował petycje i apele, prowadził kampanię obywatelską „Ratuj dzieci!”, rozmawiał z rodzicami, nauczycielami, ekspertami, związkami zawodowymi i politykami oraz zabiegał o wprowadzenie rozwiązania na poziomie ogólnopolskim” – czytamy w komunikacie organizacji.
„W kwietniu 2025 roku Instytut Spraw Obywatelskich, Związek Nauczycielstwa Polskiego, Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” oraz Wolny Związek Zawodowy „Forum-Oświata” wspólnie zaapelowały do Ministerstwa Edukacji Narodowej o wprowadzenie powszechnego zakazu” – zaznaczono.
– To zwycięstwo dzieci, rodziców, nauczycieli i wszystkich obywateli, którzy przez lata domagali się, aby szkoła chroniła uwagę, zdrowie i relacje dzieci. Jako pierwsza organizacja społeczna w Polsce zaczęliśmy publicznie zabiegać o ogólnopolskie rozwiązanie już w 2020 roku. Podpis Prezydenta pokazuje, że konsekwentne działania obywatelskie mają sens. Teraz trzeba dopilnować, żeby ustawa nie pozostała tylko zapisem na papierze – powiedział Rafał Górski, prezes ISO.
– Nowe przepisy są bardzo ważnym krokiem, ale sam zakaz nie przywróci dzieciom ruchu, zabawy, rozmowy i bezpośrednich relacji. Potrzebujemy również mądrego wdrożenia, wsparcia nauczycieli i rodziców, edukacji technologicznej oraz tworzenia atrakcyjnych alternatyw dla ekranów. Dzieci potrzebują dorosłych, którzy potrafią stawiać granice – także korporacjom technologicznym – podkreśla Beata Macherzyńska z Koalicji dla Dzieci.
Instytut Spraw Obywatelskich zapowiada monitorowanie wdrażania nowych przepisów, zbieranie informacji od rodziców i nauczycieli oraz reagowanie na próby obchodzenia albo osłabiania nowych zasad.
– Podpis Prezydenta zamyka jeden etap naszej kampanii, ale otwiera następny. Będziemy sprawdzać, jak przepisy działają w praktyce i czy rzeczywiście chronią dzieci – zaznacza Rafał Górski.
Ruch na rzecz ochrony najmłodszych przed zagrożeniami cyfrowymi
(DK, GN)
Fot. IStock