11 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce

W środę 11 lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce. To coroczne święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych, którego celem jest promowanie pełnego i równego dostępu kobiet do nauki oraz ich udziału w dziedzinach STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics – nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka).

To także okazja, by przypomnieć, jak duży jest wkład kobiet w rozwój polskiej i światowej nauki. Badaczki, naukowczynie i ekspertki prowadzą projekty, które przekładają się na nowe technologie, skuteczniejsze terapie oraz rozwiązania ważne społecznie i gospodarczo. Ich praca ma bezpośredni wpływ na jakość życia i kierunek rozwoju współczesnego świata.

Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2015 r. Inicjatywę wspierają m.in. UNESCO i UN Women.

Jej celem jest wzmacnianie udziału kobiet w nauce, technologii, inżynierii i matematyce (STEM). Choć sytuacja stopniowo się poprawia, kobiety stanowią dziś ok. 30 proc. naukowców na świecie, a w obszarze sztucznej inteligencji – ok. 22 proc.

W Polsce kobiety to 58 proc. osób studiujących, jednak ich udział maleje na kolejnych etapach kariery akademickiej. Z danych OPI-PIB wynika, że wśród osób posiadających stopień doktora habilitowanego kobiety stanowią około jednej trzeciej. Rzadko obejmują również funkcje rektorek uczelni.

Jak przypomina Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego historia nauki pokazuje, jak duże znaczenie mają dokonania kobiet.

Jednym z najbardziej znanych przykładów pozostaje Maria Skłodowska-Curie, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla i pionierka badań nad promieniotwórczością, które dały początek medycynie nuklearnej. Jej praca wyznaczyła kierunek, którym podążają kolejne pokolenia. Współczesne badaczki również realizują projekty o przełomowym znaczeniu.

Prof. Maria Siemionow przeprowadziła w USA pierwszy udany przeszczep twarzy, rozwijając jednocześnie metody regeneracji nerwów. Dr Marta Karczewicz współtworzyła standardy kompresji wideo (AVC, HEVC, VVC), bez których nie byłby możliwy nowoczesny streaming, także w jakości 8K.

Patrycja Wizińska-Socha stworzyła system Pregnabit, umożliwiający zdalne monitorowanie ciąży i zwiększający bezpieczeństwo matek oraz dzieci.

Agata Maria Kołodziejczyk, neurobiolożka związana z ESA, zainicjowała powstanie pierwszej polskiej bazy symulacyjnej misji kosmicznych. Podobnych przykładów jest znacznie więcej, również poza granicami Polski.

Prace Katalin Karikó, laureatki Nagrody Nobla z 2023 roku, umożliwiły rozwój szczepionek mRNA przeciw COVID-19, co miało kluczowe znaczenie w walce z pandemią.

Więcej inspirujących przykładów kobiet, które zrewolucjonizowały współczesną naukę można znaleźć m.in. tutaj.

– Dziękujemy wszystkim naukowczyniom, doktorantkom i studentkom, które swoją pasją, odwagą oraz wiedzą zmieniają świat. Jednocześnie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego wiemy, że droga do nauki nie zawsze jest równa. Dlatego naszym zadaniem jest wspieranie Was na każdym etapie kariery naukowej. Eliminujemy bariery – wspierając równość, różnorodność i potencjał kobiet w nauce – bo bez kobiet nie ma szkół wyższych, innowacji ani rozwoju. Kiedy dziewczęta wierzą w swoją sprawczość, a kobiety mają dostęp do rozwoju, zyskuje cała nauka – podkreślił minister Marcin Kulasek.

(GN)

„Nowy krok ku równości”. Powstała Rada ds. Kobiet w Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Wśród członkiń wiceprezes Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP

OPI PIB opublikował najnowszy raport „Nauka w Polsce 2024”. 46 proc. badaczy stanowią kobiety

Nauka. Dynamika nierówności płci na uczelniach. „Kobiety uzyskują już prawie 50 proc. habilitacji w Polsce”