Ministra edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Ministra podpisała także nowelizację rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Oba rozporządzenia zostały skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw, a przewidywana ich publikacja to ok. 20 marca br.
- Tags:
- Kompas Jutra
- MEN
- podstawy programowe
- przeszdszkola
- ramowe plany nauczania
- rozporządzenia
- szkołą podstawowa
Nauczyciele i dyrektorzy alarmowali w ostatnich tygodniach, że wciąż nie znają szczegółów reformy edukacji Kompas Jutra, choć muszą planować nowy rok szkolny 2026/2027. – Musimy wiedzieć, czego dzieci będą się uczyć, ile godzin i ilu pracowników potrzebujemy – podkreślano.
Jak poinformował resort edukacji nowe rozporządzenia dotyczące postaw programowych wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej wraz ze zmianami w ramowych planach nauczania dla publicznych szkół podstawowych szefowa MEN Barbara Nowacka podpisała 11 i 12 marca.
Harmonogram wdrażania zmian
Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego będzie obowiązywać od 1 września 2026 r. wszystkie dzieci uczęszczające do ww. placówek.
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej będzie wdrażana sukcesywnie, tj. począwszy od 1 września 2026 r. w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych również w kolejnych klasach szkoły podstawowej.
Jednocześnie nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa będzie stosowana począwszy od 1 września 2027 r. w klasach VIII.
Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej będzie obowiązywać od dnia 1 września 2026 r. wszystkie dzieci.
Podstawa programowa wychowania przedszkolnego
Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego obejmuje cele wychowania przedszkolnego, zadania przedszkola, osiągnięcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego oraz warunki i sposób realizacji.
Minimalizuje ona kontakt z narzędziami ekranowymi poprzez ograniczenie ich użycia przez nauczyciela wyłącznie do celów dydaktycznych, z priorytetem dla higieny cyfrowej wspierającej rozwój dziecka.
Przypomnijmy, że ogromne emocje wśród nauczycieli wychowania przedszkolnego budziła propozycja ograniczenia lub zakazu korzystania z urządzeń ekranowych – telefonów, tabletów czy interaktywnych tablic, które służą jako narzędzia dydaktyczne. Pod wpływem presji środowiska MEN wycofało się z całkowitego zakazu. W rozporządzeniu znalazło się ograniczenie wykorzystania ekranów, a nie ich całkowity zakaz.
Nowością są doświadczenia edukacyjne, które wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budują poczucie sprawczości u dzieci. Mają one charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracy.
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klasy I–III szkoły podstawowej (tj. w zakresie edukacji wczesnoszkolnej) ma charakter zintegrowany, skoncentrowany wokół kompetencji fundamentalnych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych), kompetencji przekrojowych (rozwiązywanie problemów, współpraca i dbanie o innych, myślenie krytyczne oraz kreatywne, dbanie o siebie i kierowanie sobą) oraz sprawczości.
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klas IV–VIII szkoły podstawowej obejmuje następujące przedmioty, tj.: język polski, język obcy nowożytny, drugi język obcy nowożytny, język łaciński, muzykę, plastykę, historię, edukację obywatelską, przyrodę, geografię, biologię, chemię, fizykę, matematykę, informatykę, zajęcia praktyczno-techniczne, wychowanie fizyczne, edukację dla bezpieczeństwa, edukację zdrowotną, etykę, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – język kaszubski.
Podstawa programowa w zakresie edukacji zdrowotnej i wychowania fizycznego zawarta w nowym rozporządzeniu pozostała niezmieniona w stosunku do tej, która obowiązuje już w szkole podstawowej od roku szkolnego 2025/2026.
W podstawie programowej dla szkoły podstawowej wskazano treści nauczania, które zostały przypisane do sześciu interdyscyplinarnych modułów tematycznych, tj.: >> moduł bezpieczeństwo i obrona; >> moduł medialny; >> moduł filozoficzny; >> moduł ekonomiczno-finansowy; >> moduł klimatyczny; >> moduł kultura.
Ponadto, w przypadku części przedmiotów zostały przewidziane również wymagania do wyboru, których celem jest wzbogacenie wiedzy uczniów – o tym, jakie wymaganie do wyboru jest realizowane w ramach danych zajęć edukacyjnych decyduje nauczyciel. Nie będą one obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty.
Podobnie jak w klasach I-III, także w klasach IV-VIII nowością będą doświadczenia edukacyjne.
Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną
W nowej podstawie programowej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej zaproponowano odmienną od dotychczasowej hierarchię celów kształcenia oraz uzupełniono treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności o szczególnie istotne treści z perspektywy funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, tj. z zakresu edukacji zdrowotnej oraz edukacji społecznej.
Dodatkowo rozszerzono treści w obszarze matematycznym i językowym, wyeksponowano treści związane z kształtowaniem postaw etycznych i społecznych oraz rozszerzono treści związane z rozwijaniem kompetencji cyfrowych uczniów.
Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym została przygotowana z uwzględnieniem funkcjonalnego podejścia do edukacji, opartego na założeniach modelu biopsychospołecznego oraz wytycznych Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Kluczowym elementem tego podejścia jest odniesienie się do dziewięciu obszarów funkcjonowania określonych w Szkolnej Ocenie Funkcjonalnej. Stanowią one podstawę do planowania działań dydaktycznych i wychowawczych.
#KompasJutra wystartował! 🚀
✅ Podstawy programowe i ramowe plany nauczania – podpisane! pic.twitter.com/3v2w1v82CT
— Ministerstwo Edukacji Narodowej (@MEN_GOVPL) March 13, 2026
Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej
Nowelizacja rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół wprowadza zmiany w ramowym planie nauczania dla publicznej szkoły podstawowej. Zwiększa tygodniowy wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych w klasach I-III z 20 do 21 godzin.
Wprowadza interdyscyplinarny przedmiot przyroda w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie. Wprowadza nowy przedmiot – edukacja obywatelska w klasach VI i VII w wymiarze po 1 godzinie tygodniowo (zastąpi nauczany w klasie VIII przedmiot wiedza o społeczeństwie). Wprowadza nowy przedmiot – zajęcia praktyczno-techniczne w klasach IV–VI w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej klasie (zastąpią przedmiot technika).
Zajęcia praktyczno-techniczne będą w rozkładzie zajęć w dwugodzinnych blokach, a zajęcia przyrody – w co najmniej dwugodzinnych blokach (ma to umożliwić realizację zadań i projektów, które wymagają większej ilości czasu).
W klasach IV–VIII zwiększony zostanie wymiar godzin do dyspozycji dyrektora szkoły (z 4 do 6 godzin). Możliwe będzie przeznaczenia tych godzin również na zajęcia rozwijające kompetencje fundamentalne uczniów (językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe).
Co najmniej jedna godzina w miesiącu zajęć z wychowawcą w klasach IV–VIII ma być przeznaczona na rozwijanie u uczniów umiejętności dotyczących bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny.
Obowiązkowy tydzień projektowy
Obowiązkowa będzie realizacja tygodnia projektowego w klasach IV–VIII (z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych) w każdym roku szkolnym. Chodzi o rozwijanie u uczniów praktycznych umiejętności, a także rozwijanie umiejętności interpersonalnych, integrowanie wiedzy z różnych przedmiotów i naukę współpracy. Realizacja projektów, polegających na rozwiązaniu konkretnego problemu, ma umożliwić uczniom aktywne doświadczanie wiedzy.
Tydzień projektowy ma być obowiązkowo organizowany: w roku szkolnym 2027/2028 – w klasie IV i V szkoły podstawowej; w roku 2028/2029 – w klasach IV–VI; w roku 2029/2030 – w klasach IV–VII; od roku 2030/2031 – w klasach IV–VIII.
Tydzień projektowy może być organizowany również w roku szkolnym: 2026/2027 – w klasach IV–VIII szkoły podstawowej; 2027/2028 – w klasach VI–VIII; 2028/2029 – w klasach VII i VIII; 2029/2030 – w klasie VIII.
Jak podało MEN przygotowywany jest obecnie przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy poradnik dotyczący realizacji w szkołach tygodnia projektowego.
Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym wyodrębnia sześć zajęć edukacyjnych (porozumiewanie się, edukacja środowiskowa, edukacja społeczna, edukacja osobista i zdrowotna, edukacja artystyczna oraz wychowanie fizyczne), zamiast obecnych czterech.
Powyższe zmiany obowiązują od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV szkoły podstawowej. Komunikat MEN oraz wymienione rozporządzenia można znaleźć tutaj
(GN)