Warszawa pożegnała Wandę Traczyk-Stawską „Pączek”, żołnierkę AK, uczestniczkę Powstania Warszawskiego, psycholożkę, wspaniałą nauczycielkę, Przyjaciela Szkoły 2022, odznaczona Złotą Odznaką ZNP i nagrodą Ikara, przyznawaną przez Okręg Śląski ZNP za wybitne osiągnięcia w działalności oświatowej, wychowawczej oraz promowanie tolerancji i pokoju.
Msza żałobna odbyła się w Kościele Świętego Krzyża na Krakowskim Przedmieściu. To miejsce o szczególnym znaczeniu dla zmarłej, która wraz z oddziałem odbiła świątynię z rąk Niemców w sierpniu 1944 roku.
W ostatnim pożegnaniu Wandy Traczyk-Stawskiej wzięli udział także przedstawiciele ZNP. W ceremonii uczestniczyli także prezes ZNP Sławomir Broniarz, Urszula Woźniak, wiceprezes ZG ZNP, Dorota Obidniak z Biura ZNP oraz stołeczni nauczyciele.
– Kochały ją tłumy, dodawała odwagi, nie zwolniła tempa do końca życia – mówił metropolita warszawski abp Adrian Galbas podczas odbywających się w poniedziałek w Warszawie uroczystości pogrzebowych.
List od prezydenta Karola Nawrockiego odczytał Wojciech Kolarski, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP. Prezydent wspominał w nim życiorys weteranki i jej dokonania. Podkreślił również jej zasługi w kultywowaniu pamięci o Powstaniu Warszawskim i rolę, jaką odegrała w życiu publicznym.
– Zabierała głos w sprawach, które uważała za ważne. Jej poglądy i oceny niejednokrotnie wywoływały spory i różnice zdań. Nie zmienia to jednak jej należnego miejsca w pamięci Rzeczpospolitej jako żołnierza Armii Krajowej, żołnierza Powstania Warszawskiego i niestrudzonej strażniczki pamięci o tamtych dniach – przytaczał słowa prezydent Kolarski.
– Pani Wanda miała w sobie coś niesamowitego, dlatego że była bliska zarówno dla tych, którzy dobrze ją znali, ale była też bliska dla tych, których spotkała tylko raz i dla tych, których nigdy nie spotkała, a którzy obserwowali jej życie – zauważył prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Jak ocenił, uczestniczka Powstania Warszawskiego ujmowała wszystkich tym, że „robiła dokładnie to, co mówiła”.
🕯️ Dziś pożegnaliśmy naszą Bohaterkę – Panią Wandę Traczyk-Stawską ps. „Pączek".
Żołnierkę Armii Krajowej, uczestniczkę Powstania Warszawskiego, Honorową Obywatelkę Warszawy. Ale przede wszystkim niesamowitą osobę, która przez całe życie uczyła nas tego, co najważniejsze -… pic.twitter.com/ODTHZpNlub
— Warszawa (@warszawa) August 31, 2026
– Jako powstańcy warszawscy żegnamy nie tylko naszą przyjaciółkę i towarzyszkę walki. Żegnamy człowieka, który przez całe życie niósł misję pamięci – mówił Janusz Maksymowicz, prezes Związku Powstańców Warszawskich.
Jak zaznaczył, Wanda Traczyk-Stawska „wiedziała, że pamięć jest obowiązkiem”. – Wiedziała, że nie wystarczy wspominać. Trzeba przekazywać dalej młodym pokoleniom prawdę o historii, miłość do Warszawy i ojczyzny, a także odpowiedzialność za Polskę. Dlatego jej odejście nie oznacza końca. To, co nam powierzyła musimy ponieść dalej z pokolenia na pokolenie. Tak, aby pamięć nie zgasła, aby symbole nie stały się pustymi znakami, a słowo Polska zawsze oznaczało wspólnotę, wolność i odpowiedzialność – zapowiedział.
– Wando, Warszawa będzie o Tobie pamiętać. Będziemy pamiętać my, twoi towarzysze broni. I wierzymy, że będą pamiętać także ci, którym tak bardzo chciałaś przekazać nasze świadectwo – podsumował.
Po mszy żałobnej kondukt żałobny skierował się na Cmentarz Ewangelicko-Augsburski przy ulicy Młynarskiej. W kondukcie żałobnym zgromadziły się liczne poczty sztandarowe – w tym poczet sztandarowy ZNP, żołnierze i harcerze. Wanda Traczyk-Stawska spoczęła w rodzinnym grobie.
Po oficjalnych uroczystościach pogrzebowych, przed Pomnikiem Powstania Warszawskiego na Placu Krasińskich, odbyło się dodatkowe wydarzenie upamiętniające weterankę. Spotkali się tam mieszkańcy stolicy oraz przyjaciele Wandy Traczyk-Stawskiej, aby wspólnie oddać jej hołd.
Wanda Traczyk-Stawska zmarła 18 sierpnia 2026 r. w wieku 99 lat. Od października 1948 do 1972 roku pracowała w Szkole Specjalnej nr 6 na Pradze-Północ, przez wiele lat pracowała też jako nauczycielka w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 3 przy ul. Ząbkowskiej w Warszawie.
„W naszej pamięci pozostanie wspaniałe wystąpienie pani Wandy Traczyk-Stawskiej podczas 42. Krajowego Zjazdu Delegatów ZNP w listopadzie 2019 roku, którego była gościem honorowym i oczywiście nasze ostatnie spotkanie. Mówiła o tym, jak ważna jest demokratyczna szkoła, dbałość o wszystkie dzieci, szczególnie te, które najbardziej potrzebują naszego wsparcia, a z którymi i dla których pracowała przez lata. Podkreślała, abyśmy nie zapominali o naszej roli w obronie wolności i życzyła powodzenia w działaniach na rzecz poprawy warunków pracy nauczycieli. Jej postawa, społeczne zaangażowanie było dla nas inspiracją i wzorem” – napisano m.in. we wpisie ZNP na Facebooku
(GN)
Fot: Warszawa/X