We wtorek 8 września 2026 poznamy rezultaty polskich 15-latków przedstawione na tle wyników ich rówieśników z ponad 90 krajów i regionów świata. Raport krajowy z badania PISA 2025 opublikowany zostanie równocześnie z raportem międzynarodowym OECD. Dowiemy się na przykład czy i jaki wpływ na umiejętności polskich uczniów miały ograniczenia w zadawaniu prac domowych, które weszły w życie 1 kwietnia 2024 roku.
Relację live z ogłoszenia wyników będzie można śledzić na stronie IBE, który przeprowadził badanie w Polsce, we wtorek od godz. 9:15:
PISA 2025 to największe na świecie badanie umiejętności uczniów. Wzięło w nim udział 91 krajów i regionów, łącznie ponad 760 tys. uczniów, w tym 7103 z Polski. Polska uczestniczy w nim nieprzerwanie od samego początku, czyli od roku 2000.
Wyniki Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów pokażą m.in. poziom umiejętności matematycznych, rozumienia tekstu czytanego i rozumowania w naukach przyrodniczych. Dziedziną główną było w 2025 roku rozumowanie w naukach przyrodniczych, a innowacyjną uczenie się w świecie cyfrowym (Learning in the Digital World).
Oprócz testów umiejętności badanie objęło kwestionariusze kontekstowe – obowiązkowe dla uczniów i dyrektorów szkół. Dyrektorzy oceniali w nich zasoby placówek, metodykę pracy oraz kompetencje kadry.
Z kolei uczniowie odpowiadali na pytania dotyczące warunków domowych, klimatu szkoły, metod nauczania (ze szczególnym uwzględnieniem dziedziny głównej i innowacyjnej) oraz swoich postaw wobec nauki. W PISA 2025 polscy uczniowie odpowiadali dodatkowo na pytania z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Po raz pierwszy: badanie online
Udział w badaniu PISA mogą brać uczniowie, którzy ukończyli piętnasty rok życia i są objęci systemem szkolnym, niezależnie od tego, w której klasie i w jakiego rodzaju szkole się uczą.
Badanie przeprowadzane jest na reprezentatywnej próbie losowej. Jest ona konstruowana w taki sposób, by w badaniu mogli wziąć piętnastolatkowie ze szkół różnego typu, posiadający różną wiedzę i zakres umiejętności.
Does the PISA team have what it takes to pass the PISA test?
Let’s find out!
The world’s largest test of 15-year-old students comes out tomorrow.
Sign up for the global launch: https://t.co/DbaStISu5e#OECDPISA pic.twitter.com/pCwXQyAmzO
— OECD Education (@OECDEduSkills) September 7, 2026
Badanie główne PISA 2025 odbyło się w Polsce w marcu i kwietniu 2025 roku. Każdy z uczestników pracował w sumie 120 minut nad zadaniami z dwóch dziedzin. Po zakończeniu sesji testowej uczniowie mieli 55 minut na wypełnienie kwestionariusza.
Od 2015 roku w większości krajów biorących udział w badaniu, w tym w Polsce, badanie realizowane było komputerowo przy użyciu specjalnej aplikacji testującej. W 2025 po raz pierwszy odbyło się w formule online. Od 2025 roku badanie będzie prowadzone co 4 lata. Kolejna edycja odbędzie się w 2029 roku.
AI is changing how students learn, but what does that mean for education outcomes?
Find out tomorrow at the launch of the world’s largest survey of 15-year-olds.https://t.co/DbaStISu5e
#OECDPISA #Education #Skills pic.twitter.com/k3xMgw2WiH— OECD Education (@OECDEduSkills) September 7, 2026
Co wiemy z wcześniejszej edycji badania?
Przypomnijmy, że ogłoszenie wyników PISA 2022 odbyło się 5 grudnia 2023 r. Wyniki pokazały, że nie tylko pandemia, ale także likwidacja przez rząd PiS i minister Annę Zalewską gimnazjów doprowadziły do tąpnięcia w umiejętnościach uczniów.
Z wynikiem 489 pkt z matematyki (przedmiot, który miał charakter wiodący – przyp. red) polscy uczniowie znaleźli się na 12. miejscu na świecie i na trzecim w Europie (wraz z 11 innymi krajami, których wynik był taki sam albo bardzo podobny). Na naszym kontynencie Polskę prześcignęła Estonia (510 pkt) i Szwajcaria (508 pkt).
Wyniki polskich 15-latków znacząco się wtedy obniżyły. W przypadku matematyki aż o 26,7 pkt w porównaniu z badaniem z 2018 r. i o 23,7 pkt w porównaniu z badaniem z 2012 r. W odniesieniu do 2012 r. o 7,3 pkt proc. spadł odsetek uczniów z najlepszymi wynikami, natomiast o 8,6 proc. wzrósł odsetek uczniów z wynikami najgorszymi.
Dla porównania – w krajach OECD wynik z matematyki też spadł, ale średnio o 15 pkt (w odniesieniu do 2018 r.), czyli dużo mniej niż w przypadku Polski.
Regres widać było także jeśli chodzi o umiejętność czytania i interpretacji tekstu oraz w rozumowaniu w naukach przyrodniczych. W pierwszym przypadku wynik polskich uczniów – 489 pkt – był niższy o 23,1 pkt w porównaniu z 2018 r. i o 25,8 pkt w porównaniu z 2012 r. Przy średniej OECD niższej o zaledwie 10 pkt. Polska znalazła się na 12. miejscu na świecie i również na trzecim miejscu w Europie (wraz z siedmioma innymi państwami o podobnym wyniku) – za Irlandią (516 pkt) i Estonią (511 pkt).
W przypadku rozumowania w naukach przyrodniczych wynik naszych uczniów – 499 pkt – był o 11,9 pkt niższy niż w 2018 r. i o 21,4 pkt niższy niż w 2012 r. W krajach OECD średni poziom umiejętności uczniów obniżył się o zaledwie 2 pkt. Nasi 15-latkowie znaleźli się na 17. miejscu na świecie i na trzecim w Europie (lokatę tę dzielimy z dziewięcioma innymi krajami Europy) – za Estonią (526 pkt) i Finlandią (511 pkt).
Instytut Badań Edukacyjnych zwracał też uwagę na znaczący przyrost odsetka uczniów, którzy w PISA 2022 osiągnęli najgorsze wyniki. W PISA 2022 aż 23 proc. polskich 15-latków miało najniższy poziom umiejętności z matematyki.
Więcej o badaniach PISA na stronie IBE tutaj
(GN)
IBE: 8 września 2026 roku zostaną ogłoszone wyniki najnowszej edycji badania PISA 2025