„Minister finansów i gospodarki odnosząc się do obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (druk nr 28), w brzmieniu proponowanym w poprawce poselskiej, wskazał na zbyt duże obciążenie budżetu państwa kosztami wejścia w życie projektu ustawy w projektowanym brzmieniu, mając na uwadze objęcie Polski procedurą nadmiernego deficytu” – napisał m.in. Henryk Kiepura, wiceminister edukacji w odpowiedzi na interpelację poselską. Chodzi o inicjatywę obywatelską ZNP „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”. Według rządu propozycja zakładająca powiązanie nauczycielskich pensji ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce kosztowałaby ok. 40 mld zł w 2026 roku i jest „za droga” dla państwa.
Z interpelacją w sprawie stanowiska rządu do obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (druk nr 28) oraz prac Ministerstwa Edukacji Narodowej nad systemowym mechanizmem kształtowania wynagrodzeń nauczycieli wystąpił do resortu edukacji poseł Stanisław Tomczyszyn (PSL)
Odpowiedział mu sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura (także PSL). Wskazał, że na prośbę Adama Krzemińskiego (KO), przewodniczącego podkomisji Nadzwyczajnej zajmującej się inicjatywą obywatelską ZNP Ministerstwo Finansów oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej dokonały szacunków kosztów wdrożenia zaproponowanego rozwiązania.
„Przekazane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej przewodniczącemu podkomisji skutki finansowe zostały oszacowane dla 5 wariantów różnych możliwości osiągnięcia wskaźników udziału wynagrodzenia średniego w przeciętnym wynagrodzeniu w gospodarce narodowej, proponowanych w poprawce do projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela” – napisał i wyjaśnił, że „wariant 1 zakładał wdrożenie proponowanych rozwiązań w 2026 r., natomiast kolejne warianty zakładały docelowe ich wdrożenie w późniejszych latach, poprzedzone stopniowym zwiększaniem średniego wynagrodzenia nauczycieli”.
„Wówczas oszacowano, że skutek finansowy wdrożenia proponowanych rozwiązań w 2026 r. tylko w pierwszym roku proponowanej zmiany wynosiłby ok. 40 mld zł. Koszt ten w kolejnych latach, przy założeniach przyjętych przez wnioskodawców, systematycznie by wzrastał w sposób, na etapie projektu, niemożliwy do dokładnego oszacowania” – napisał.
Jak dodał Kiepura minister finansów i gospodarki odnosząc się do obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (druk nr 28) „wskazał na zbyt duże obciążenie budżetu państwa kosztami wejścia w życie projektu ustawy w projektowanym brzmieniu, mając na uwadze objęcie Polski procedurą nadmiernego deficytu”.
Obowiązująca stabilizująca reguła wydatkowa, przewidziana w art.112aa ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2025 poz. 1483 z późn. zm.) wyznacza maksymalny limit wydatków budżetu państwa w kolejnych latach, zatem wszystkie wydatki planowane do poniesienia w ramach nowej inicjatywy ustawowej powinny uwzględniać ograniczenia zawarte w tej regulacji.
„W związku z powyższym w Ministerstwie Edukacji Narodowej analizowane są inne możliwości zmian w zakresie systemu wynagradzania nauczycieli, w tym wprowadzenia mechanizmu corocznego podwyższania wynagrodzeń nauczycieli” – oświadczył Kiepura.
„Resort edukacji prowadzi obecnie prace koncepcyjne i analityczne dotyczące zmian systemu wynagradzania nauczycieli. Należy jednak podkreślić, że w tym zakresie propozycje muszą być kształtowane w ścisłej współpracy z innymi ministrami, w szczególności ministrem finansów i gospodarki odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i stabilność budżetu państwa” – napisał.
Jak zaznaczył Kiepura „Minister edukacji popiera stanowisko środowiska nauczycielskiego o potrzebie wprowadzenia ustawowych gwarancji poziomu płac tej grupy zawodowej”. „Muszą to być jednak mechanizmy wnikliwie przeanalizowane, biorąc pod uwagę długofalowe skutki dla budżetu państwa w określonych uwarunkowaniach, np. wspomnianą wyżej procedurę nadmiernego deficytu (excessive deficit procedure – EDP), którą Polska została objęta od lipca 2024 r. na podstawie decyzji Rady UE” – podał.
„Rozpoczęcie prac legislacyjnych nad zmianą systemu wynagradzania nauczycieli będzie możliwe po zakończeniu prac analitycznych i koncepcyjnych w tym zakresie oraz po zaakceptowaniu wypracowanej propozycji zmian w szczególności przez ministra finansów i gospodarki” – zakończył wiceminister edukacji.
Pełna treść interpelacji i odpowiedź MEN znajdują się tutaj
Przypomnijmy, że w ramach akcji „Politycy, pokażcie dokumenty!” ZNP zapytał o rezultaty prac nad zmianą systemu wynagradzania nauczycieli. MEN potwierdziło, że nie powstał rządowy projekt ustawy zmieniającej system wynagradzania nauczycieli ani harmonogram prac legislacyjnych nad podobnym rozwiązaniem. Kancelaria Premiera przekazała korespondencję dotyczącą płac nauczycieli, a minister finansów wyznaczył przewidywany termin odpowiedzi… do 1 grudnia 2026 r.
ZNP domaga się konkretnych decyzji i dalszych prac nad projektem obywatelskim. ”Domagamy się niezwłocznego podjęcia dalszych prac nad projektem „Godne płace…” , przedstawienia konkretnych terminów oraz wyjaśnienia, kiedy zapowiadane prace rządowe przełożą się na rozwiązania ustawowe. Nauczyciele potrzebują przewidywalnych zasad wynagradzania. Mają prawo wiedzieć, jakie działania podjęto i kiedy mogą oczekiwać decyzji” – podkreślił Związek.
Przypomnijmy też, że w Dniu Edukacji Narodowej (14 października) premier Donald Tusk zwracając się do nauczycieli poinformował, że wspólnie z ministrą edukacji Barbarą Nowacką i ministrem finansów Andrzejem Domańskim poszukuje rozwiązania kwestii wynagrodzeń.
Zapowiedział, że wkrótce przedstawi propozycje, ale zastrzegł, że „ich realizacja będzie możliwa nie od razu, lecz mniej więcej za dwa lata, kiedy uspokoi się sytuacja międzynarodowa”.
Szef rządu tłumaczył, że nauczyciele mogą być rozczarowani brakiem podwyżek, ale w budżecie „zrobiło się bardzo ciasno” ze względu na zwiększone wydatki na bezpieczeństwo i obronność.
„Tak! Jesteśmy rozczarowani! Szacunek dla nauczycieli nie może kończyć się na życzeniach i podziękowaniach! Oczekujemy realizacji obietnic o powiązaniu wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Nie chcemy kolejnych deklaracji. Chcemy konkretnych decyzji i rozwiązań ustawowych, które zapewnią godne wynagrodzenia! Inicjatywa obywatelska ZNP >>Godne płace<< czeka w Sejmie” – komentował w mediach społecznościowych Związek Nauczycielstwa Polskiego.
Kolejne oddziały i okręgi ZNP publikują w mediach społecznościowych zdjęcia z czerwonymi kartkami dla premiera Donalda Tuska, minister edukacji Barbary Nowackiej i polityków PO, PSL i Lewicy, którzy poparli inicjatywę ZNP „Godne płace” i zobowiązali się ją wdrożyć.
Rządzący dostają czerwone kartki przede wszystkim za brak realizacji obietnicy o powiązaniu płac nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce, ale także za ignorowanie problemów nauczycieli i lekceważenie edukacji.
(GN)