– Nauczyciele zrobili z polskiej szkoły jedną z najlepiej ocenianych na świecie, co pokazują wyniki badań PISA 2025. Wszystkie państwa spadają w rankingach umiejętności, ale Polska spada znacznie mniej. I to nie dlatego, że mamy coś wyjątkowego w podstawach programowych, czy metodach nauczania – mówiła m.in. Barbara Nowacka, szefowa MEN podczas konferencji „Moc wiedzy, badań i współpracy. W czym tkwi siła polskiej szkoły?”, która odbyła się w środę w IBE PIB. – Przede wszystkim mamy nauczycieli którzy wierzą, którym się chce, którzy widzą, i którzy sami bez względu na sztywne ramy programowe, działają na rzecz dzieci i młodzieży, znajdują przestrzenie żeby polska szkoła była absolutnie najnowocześniejsza już teraz. My tworząc reformę Kompas Jutra po prostu skorzystaliśmy z tych praktyk – podkreśliła.
Środowa konferencja IBE dla nauczycieli połączyła trzy perspektywy: wyniki badań edukacyjnych, znaczenie współpracy oraz praktyczne rozwiązania wspierające pracę nauczycieli.
– Każda reforma oświaty jest trudna bo wymaga nie tyle większej wiedzy, ale zmiany metod, zmiany przyzwyczajeń, innego podejścia, a ileż razy można mówić nauczycielom żeby zmieniali podejście – zauważyła ministra edukacji.
– Co więcej chyba żyjemy w dwóch różnych światach: w świecie prawdziwym i świecie wyobrażonym. W świecie wyobrażonym polska szkoła wygląda tak, jak pamiętają ją nasi rodzice i dziadkowie, a w świecie prawdziwym wygląda tak jak wygląda, czyli bardzo różnie, bardzo energetycznie, włączająco. Ta wielka zmiana w szkole faktycznie się wydarzyła. To co robimy w tej chwili to tylko zmiana formalna i rozszerzenie waszych najlepszych praktyk na całość systemu oświaty – zwracała się doi nauczycieli.
Zauważyła, że „ten świat wyobrażony przez media jest bardzo krzywdzący dla szkoły i nauczycieli którzy bardzo dużo i ciężko pracują”. – Ale ja wiem, że reforma Kompas Jutra się przyjmie bo nie jest wymyślona, tylko jest wzięta z życia – oceniła.
Spotkanie w gronie ekspertów i nauczycieli rozpoczęło się o godzinie 10:00 otwarciem konferencji przez Dyrektora IBE PIB oraz wystąpieniem szefowej MEN. Potem prof. Mirosława Nowak-Dziemianowicz (Akademia WSB, Uczelnia Korczaka) opowiedziała o tym, jak budować współpracę w szkole.
Natomiast wicedyrektor IBE dr hab. Tomasz Gajderowicz w wystąpieniu „Dlaczego nie będziemy drugą Finlandią? Diagnoza i perspektywy w 2026 roku” podjął temat kierunków rozwoju polskiej edukacji oraz możliwości korzystania z doświadczeń innych systemów oświatowych.
– To jest dla nas przestroga i zachęta – zaczął. Z jednej strony wskazał na Finlandię, która straciła w wynikach PISA najwięcej. Z drugiej strony wskazał na Anglię, która jako jeden z niewielu krajów utrzymał swoje wyniki w nadaniu PISA, a w niektórych dziedzinach wręcz je poprawił oraz Singapur, który osiąga wyższe wyniki o 100 punktów niż średnia krajów europejskich.
– To oznacza, że dzieci w Singapurze w wieku 15 lat są prawie 4 lata do przodu w edukacji względem dzieci w krajach europejskich – podkreślił.
Przypomnijmy, że Finlandia była najlepsza w roku 2000 w badaniu PISA. Mówiło się o się o tym kraju nieomal jako o wzorcu edukacyjnym z Sevres. Ale jest to także kraj, który przez ostatnie 20 lat stracił najwięcej punktów ze wszystkich państw, które biorą udział w PISA.
– W tym momencie nawet jedna czwarta młodych Finów (15 latków) to są funkcjonalni analfabeci, czyli nie są w stanie przeczytać tekstu ze zrozumieniem – wskazał. Przyznał wprawdzie, że jak wynika z badań PISA także co czwarty polski uczeń, to obecnie funkcjonalny analfabeta, ale Europa jak wiadomo głupieje bardziej.
– To co przez te 20 lat zrobiła Finlandia w skrócie to schowała termometr, czyli zawiesiła możliwość ciągłego diagnozowania uczniów. Zamiast nauczania podstaw postawiła na „towarzyszenie” bez zatroszczenia się o kompetencje fundamentalne, skoczyła na główkę do pustego basenu w cyfrowość, zmieniała wszystko na raz i uwierzyła we własną legendę – wyliczał dr Gajderowicz.
Dlatego IBE chce wzorować polski system edukacji na krajach, które zreformowały oświatę i notują stabilizację albo wzrost wyników, takich jak Wielka Brytania czy Singapur.
Ale w reformie nie chodzi tylko o wyniki, ale także np. poprawę w rankingach dobrostanu i poczucia przynależności uczniów do szkoły. Polska w tych kryteriach jest na końcu we wszystkich badaniach.
– Polscy nauczyciele są grupą, która najbardziej potrzebuje wsparcia. Nic w edukacji się nie stanie dobrego bez wsparcia od i dla nauczycieli. Ja mówiłem o tych problemach z dobrostanem, z poczuciem przynależności uczniów. W przypadku nauczycieli jest tak samo. Badania pokazują, że mamy najniższą na świecie satysfakcję zawodową nauczycieli. I ona drastycznie spadła między 2016 a 2021 rokiem. Mają naprawdę niskie poczucie sensu swojej pracy. Nic się nie może wydarzyć w dobrego edukacji, jeżeli nauczyciele nie będą czuli się współtwórcami tego procesu – podkreślał sam dr Gajderowicz w jednym w wywiadów.
Relację z konferencji na żywo można śledzić poniżej:
(GN)
Fot: MEN