Wiemy już co proponują autorzy projektu podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej. Zobaczmy… Nie ma kanonu, są praktyki lekturowe. A w nich m.in. Bogurodzica, fragmenty Biblii, wybrane pieśni i treny Jana Kochanowskiego, wybrany dramat romantyczny, „Wesele”, wybrany utwór dramatyczny z XX w., „Pan Tadeusz”, „Lalka”, wybrane utwory polskich noblistów, wybrany dramat Wiliama Shakespeare’a…
Oto fragment projektu podstawy programowej języka polskiego – poziom podstawowy (wyróżnienia – Głos Nauczycielski):
VI. Praktyki lekturowe
Pytanie wiodące: W jaki sposób czytanie literatury pomaga rozpoznawać wartości, rozumieć doświadczenia innych i rozwijać krytyczne myślenie?
Uczeń:
1) czyta różne teksty, rozwija świadomość własnego sposobu odbioru, rozpoznaje bariery utrudniające rozumienie przekazów oraz poszukuje sposobów ich przezwyciężenia – rok bazowy;
2) poznaje fragmenty Biblii, mitologii grecko-rzymskiej, mitologii różnych kultur oraz wybraną tragedię antyczną jako źródła fundamentów kultury, motywów, symboli i archetypów – rok bazowy;
3) czyta nie mniej niż 3 dłuższe utwory literackie podejmujące zagadnienia istotne dla współczesnego doświadczenia młodych ludzi oraz problemów społecznych, kulturowych i egzystencjalnych, wybrane wspólnie przez nauczyciela oraz uczniów spośród propozycji obejmujących współczesną literaturę polską i światową, z których dwa opublikowane zostały po 1989 r. – rok bazowy;
4) czyta różnorodne inne teksty literackie i nieliterackie, w tym – rok bazowy:
a) utwory poetyckie, krótkie formy narracyjne, dramatyczne i niefikcjonalne, reprezentujące różne okresy literackie i style,
b) teksty publicystyczne i popularnonaukowe,
c) teksty podejmujące problematykę społeczną, kulturową, historyczną i etyczną;
5) poznaje teksty kultury należące do różnych dziedzin sztuki i mediów, w tym filmu, teatru, sztuk wizualnych, muzyki oraz form audiowizualnych i cyfrowych, dostrzegając związki między nimi a literaturą oraz kontekstami historycznymi i współczesnymi – rok bazowy;
6) uczestniczy w dyskusji o lekturze, formułuje własne stanowisko, uzasadnia je przykładami oraz odnosi się do stanowisk innych osób;
7) w każdym roku szkolnym czyta nie mniej niż 4 dłuższe utwory, krótsze utwory lub fragmenty dłuższych utworów reprezentujące różnorodne rodzaje, gatunki i konwencje literackie, publicystykę, a także poznaje inne teksty kultury poruszające ważne dla współczesności zagadnienia, w tym globalne i lokalne wyzwania, relacje międzyludzkie i społeczne oraz podkreślające wartość człowieka i otaczającego go świata, przy czym nie można pominąć utworów z literatury polskiej i światowej wymienionych poniżej:
a) wybrane utwory literatury staropolskiej, w tym Bogurodzicę, oraz wybrane pieśni i treny Jana Kochanowskiego,
b) wybrane utwory dramatyczne z kanonu literatury polskiej, w tym:
– wybrany dramat romantyczny (np. Dziady cz. III Adama Mickiewicza, Kordian Juliusza Słowackiego, Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego),
– Wesele Stanisława Wyspiańskiego,
– wybrany utwór dramatyczny z XX w.,
c) wybrane utwory epickie z kanonu literatury polskiej, w tym Pana Tadeusza Adama Mickiewicza oraz Lalkę Bolesława Prusa,
d) wybrane utwory lub fragmenty utworów polskich noblistów: Henryka Sienkiewicza, Władysława Stanisława Reymonta, Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Olgi Tokarczuk,
e) wybrane utwory liryczne XIX, XX i XXI w.,
f) wybrane utwory z literatury europejskiej, w tym wybrany dramat Williama Shakespeare’a,
g) wybrany utwór liryczny, epicki lub dramatyczny spoza europejskiego i północnoamerykańskiego kręgu kulturowego,
h) wybrane utwory odnoszące się do wojny i okupacji oraz totalitaryzmów XX w., w tym przykłady tekstów fikcjonalnych i literatury faktu.
Projekty podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych można znaleźć na stronie IBE PIB – Instytut Badań Edukacyjnych:
A oto praktyki lekturowe w przypadku wyboru rozszerzenia z języka polskiego…
VI. Praktyki lekturowe
Pytanie wiodące: W jaki sposób nawyki lekturowe umożliwiają dostrzeganie związków
między tekstami, tradycją kulturową i współczesnością?
Uczeń:
1) formułuje pytania problemowe do lektury oraz różne możliwości odczytania tekstu, uzasadnia własną interpretację, odnosząc się do własnych doświadczeń;
2) samodzielnie poszukuje tekstów literackich oraz innych źródeł wiedzy i inspiracji, a także uczestniczy w inicjatywach czytelniczych w szkole lub poza nią, wykorzystując zdobyte informacje i doświadczenia we własnym uczeniu się;
3) czyta:
a) nie mniej niż dwa dłuższe utwory literackie w ciągu roku,
b) utwory i fragmenty utworów charakterystyczne dla prądów literackich, takich jak barok, sentymentalizm, klasycyzm, realizm, naturalizm, ekspresjonizm,
impresjonizm, symbolizm, neoromantyzm, awangarda XX w., postmodernizm,
c) wybrane artykuły naukowe z co najmniej dwóch różnych dyscyplin humanistyki, w tym wybrany esej filozoficzny.
Przykładowe teksty do omówienia w zakresie podstawowym i rozszerzonym
1) Chaczatur Abowian, Rany Armenii;
2) Dante Alighieri, Boska komedia;
3) Lidia Amejko, Farrago;
4) Szymon An-ski, Dybuk;
5) Karen Armstrong, Krótka historia mitu;
6) Arystoteles, Poetyka (fragmenty);
7) Adam Asnyk, wybrane wiersze;
8) Margaret Atwood, Oryks i Derkacz, Penelopiada, Rok potopu;
9) św. Augustyn, Wyznania;
10) Jane Austen, Rozważna i romantyczna, Duma i uprzedzenia, Perswazje;
11) Krzysztof Kamil Baczyński, wybrane wiersze;
12) Jan Bajtlik, Nić Ariadny;
13) ks. Józef Baka, wybrane wiersze;
14) Honoré de Balzac, Ojciec Goriot;
15) Stanisław Barańczak, Etyka i poetyka, Tablica z Macondo, wybrane wiersze;
16) Jerzy Bartmiński, Językowe podstawy obrazu świata;
17) Joanna Bator, Ciemno, prawie noc;
18) Charles Baudelaire, Kwiaty zła;
19) Samuel Beckett, Czekając na Godota;
20) Zbigniew Białas, Rutka;
21) Elizabeth Bishop, wybrane wiersze;
22) Katarzyna Boni, Elżbieta Cherezińska i inni, Ziarno granatu. Mitologia według kobiet (wstęp Zyta Rudzka, red. Paweł Goźliński);
23) Jorge Luis Borges, Alef, Fikcje;
24) Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, U nas w Auschwitzu;
25) Jolanta Brach-Czaina, Szczeliny istnienia, Błony umysłu;
26) Jerzy Bralczyk, Zwierzyniec, Jeść!!!, Język na sprzedaż;
27) Bertolt Brecht, Matka Courage i jej dzieci;
28) Andrzej Brzeziecki, Małgorzata Nocuń, Armenia. Karawany śmierci;
29) Stanisław Brzozowski, Legenda Młodej Polski, Kultura i życie;
30) Szymon Bujalski, wybrane teksty poświęcone kryzysowi klimatycznemu i transformacji energetycznej, np. Recepta na lepszy klimat;
31) Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;
32) Jessie Burton, Miniaturzystka;
33) Anna Burzyńska, Nicland;
34) Pedro Calderón de la Barca, Życie snem;
35) Albert Camus, Dżuma, Obcy, Mit Syzyfa, Człowiek zbuntowany;
36) Miguel de Cervantes, Don Kichot;
37) Gajusz Juliusz Cezar, Wojna galijska;
38) Sylwia Chutnik, Smutek cinkciarza;
39) John Maxwell Coetzee, Hańba;
40) Suzanne Collins, Igrzyska śmierci;
41) Joseph Conrad, Jądro ciemności, Lord Jim, Smuga cienia;
42) Pierre Corneille, Cyd;
43) Julio Cortázar, Gra w klasy;
44) Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi;
45) Anton Czechow, Wiśniowy sad, Trzy siostry, Wujaszek Wania, Mewa, krótkie formy prozatorskie, np. Śmierć urzędnika, Dama z pieskiem;
46) Józef Czechowicz, wybrane wiersze;
47) Jacek Dehnel, Balzakiana;
48) Paweł Demirski, W imię Jakuba S.;
49) Charles Dickens, Ciężkie czasy, Wielkie nadzieje;
50) Artur Domosławski, Śmierć w Amazonii;
51) Fiodor Dostojewski, Biesy, Bracia Karamazow, Zbrodnia i kara, Łagodna;
52) Elżbieta Drużbacka, wybrane wiersze;
53) Jacek Dukaj, Wroniec;
54) Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani;
55) Umberto Eco, Imię róży, Wahadło Foucaulta, Historia piękna (fragmenty), Historia brzydoty (fragmenty);
56) Thomas Stearns Eliot, Ziemia jałowa;
57) Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty;
58) Etyka słowa. Wybór opracowań, red. Jerzy Bartmiński i inni;
59) Eurypides, Bachantki;
60) Elena Fanailova, wybrane wiersze;
61) Luc Ferry, Clotilde Bruneau, Pierre Taranzano, Iliada (seria Świat mitów);
62) Magda Fertacz, Trash Story;
63) Jerzy Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Demony cudzego strachu;
64) Julia Fiedorczuk, wybrane wiersze;
65) Ida Fink, Wiosna 1941;
66) Gustave Flaubert, Pani Bovary;
67) Aleksander Fredro, Damy i huzary, Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca;
68) Max Frisch, Homo Faber;
69) Tadeusz Gajcy, wybrane wiersze;
70) Krzysztof Gawronkiewicz, Krystian Rosenberg, Achtung Zelig! Druga wojna;
71) Joanna Gierak-Onoszko, 27 śmierci Toby’ego Obeda;
72) Zuzanna Ginczanka, wybrane wiersze;
73) Louise Glück, wybrane wiersze;
74) Dmitry Glukhovsky, Metro 2033;
75) Johann Wolfgang von Goethe, Cierpienia młodego Wertera, Faust;
76) Nikołaj Gogol, Martwe dusze;
77) Pola Gojawiczyńska, Dziewczęta z Nowolipek;
78) William Golding, Władca much;
79) Witold Gombrowicz, Ferdydurke, wybrane opowiadania z tomu Bakakaj;
80) Günter Grass, Blaszany bębenek;
81) Jacek Grębowiec, Mówić i działać. Wykłady z pragmatyki języka;
82) Mikołaj Grynberg, Rejwach;
83) Renata Grzegorczykowa, Wstęp do językoznawstwa;
84) Jarosław Grzędowicz, Pan Lodowego Ogrodu;
85) Abdulrazak Gurnah, Powróceni;
86) Wanda Hagedorn, Jacek Frąś, Totalnie nie nostalgia. Memuar;
87) Wanda Hagedorn, Ola Szmida, Twarz, brzuch, głowa. Memuar graficzny;
88) Yuval Noah Harari, Sapiens, Homo Deus, 21 lekcji na XXI wiek, Nexus;
89) Julia Hartwig, wybrane wiersze, np. ze zbioru Bez pożegnania;
90) Seamus Heaney, wybrane wiersze;
91) Joseph Heller, Paragraf 22;
92) Michał Heller, Jerzy Stelmach, Bartosz Brożek, Szkice z filozofii głupoty;
93) Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Król mrówek, wybrane wiersze, np. z tomu Pan Cogito;
94) Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Dziennik pisany nocą (publikowany od 1971 r.; późniejsze części także po 1989 r.);
95) Susan Hill, Albatros;
96) Marek Hłasko, Pierwszy krok w chmurach;
97) Homer, Iliada, Odyseja;
98) Horacy, Pieśni;
99) Paweł Huelle, Weiser Dawidek;
100) Jacek Hugo-Bader, Biała gorączka;
101) Johan Huizinga, Homo ludens;
102) Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;
103) Henrik Ibsen, Nora, czyli Dom lalki, Dzika kaczka;
104) Kazimiera Iłłakowiczówna, wybrane wiersze;
105) Eugène Ionesco, Krzesła;
106) Jarosław Iwaszkiewicz, Brzezina, Matka Joanna od Aniołów, Panny z Wilka, Dzienniki (obejmują lata 1911–1980, wydawane w latach 2007–2011);
107) Maria Janion, Niesamowita Słowiańszczyzna;
108) Paweł Jasienica, wybrane eseje, np. Polska Piastów;
109) Miljenko Jergović, Sarajewskie Marlboro;
110) Michał Jędryka, Ołowiane dzieci. Zapomniana epidemia;
111) James Joyce, Ulisses;
112) Icchak Kacenelson, Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie (i poezja jidysz epoki);
113) Franz Kafka, Proces, Przemiana;
114) Włodzimierz Kalicki, Zdarzyło się;
115) Anna Kamińska, Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak;
116) Sarah Kane, Miłość Fedry;
117) Ryszard Kapuściński, Cesarz, Podróże z Herodotem;
118) Jan Kasprowicz, Hymny, Krzak dzikiej róży;
119) Wolfgang Kayser, Próba określenia istoty groteskowości;
120) Eliza Kącka, Strefa zgniotu, Wczoraj byłaś zła na zielono;
121) Jan August Kisielewski, W sieci;
122) Katarzyna Kłosińska, Co w mowie piszczy;
123) Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich;
124) Leszek Kołakowski, Jeśli Boga nie ma, Mini wykłady o maxi sprawach, O co pytają nas wielcy filozofowie;
125) Maria Konopnicka, Obrazki więzienne, Szpital żydowski w Warszawie, krótkie formy prozatorskie, np. Mendel Gdański, Martwa natura, Lalki moich dzieci, Bogu. Kartka z Tyrolu;
126) Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa;
127) Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga;
128) Dorota Kotas, Cukry;
129) Urszula Kozioł, wybrane wiersze, np. ze zbiorów Raptularz, Przelotem;
130) Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą;
131) Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;
132) Ignacy Krasicki, Bajki i przypowieści, Hymn do miłości ojczyzny, Satyry, Monachomachia;
133) Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;
134) Ryszard Krynicki, wybrane wiersze;
135) Grzegorz Kucharczyk, Pierwszy holocaust XX wieku;
136) Wojciech Kuczok, Gnój, Czarna;
137) Guus Kuijer, Książka wszystkich rzeczy;
138) Maria Kuncewiczowa, Cudzoziemka;
139) Milan Kundera, Nieznośna lekkość bytu;
140) Lament świętokrzyski;
141) Magdalena Lankosz, Joanna Karpowicz, Anastazja;
142) Małgorzata Lebda, wybrane wiersze;
143) Stanisław Jerzy Lec, Myśli nieuczesane;
144) Legenda o świętym Aleksym;
145) Stanisław Lem, Solaris, Cyberiada;
146) Michaił Lermontow, Maskarada;
147) Bolesław Leśmian, wybrane wiersze;
148) Hanoch Levin, Requiem;
149) Ewa Lipska, wybrane wiersze, np. ze zbiorów Ja, Czytnik linii papilarnych;
150) Józef Mackiewicz, teksty katyńskie, np. Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów;
151) Maciej Malinowski, Język niegiętki (wybrany artykuł);
152) Thomas Mann, Czarodziejska góra;
153) Sándor Márai, Żar (I wyd. pol. 2000), Krew świętego Januarego (I wyd. pol. 2006), Występ gościnny w Bolzano (I wyd. pol. 2005);
154) Małgorzata Marcjanik, Polska grzeczność językowa;
155) Gabriel García Márquez, Miłość w czasach zarazy, Sto lat samotności;
156) Dorota Masłowska, Między nami dobrze jest, Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną, Inni ludzie;
157) Elle McNicoll, Iskry w mojej głowie;
158) Jan Mencwel, Hydrozagadka. Kto zabiera polską wodę i jak ją odzyskać;
159) Adam Mickiewicz, Dziady część II, III, IV, Oda do młodości, Sonety krymskie, Ballady i romanse, Liryki lozańskie;
160) Jarosław Mikołajewski, Wielki przypływ;
161) Madeline Miller, Kirke;
162) Krystyna Miłobędzka, wybrane wiersze;
163) Czesław Miłosz, Zniewolony umysł, wybrane wiersze;
164) Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem;
165) Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej;
166) Bart Moeyaert, Gołymi rękoma;
167) Molier, Świętoszek, Skąpiec;
168) Kadia Mołodowska, Spadek po pradziadku (I wyd. pol. 2021);
169) Jan Andrzej Morsztyn, wybrane wiersze;
170) Sławomir Mrożek, Baltazar, Na pełnym morzu, Tango, Śmierć porucznika, Wina i kara;
171) Weronika Murek, Feinweinblein, Wujaszki, Morowe;
172) Wiesław Myśliwski, Kamień na kamieniu, Widnokrąg, Traktat o łuskaniu fasoli;
173) Vladimir Nabokov, Lolita;
174) Daniel Naborowski, wybrane wiersze;
175) Zofia Nałkowska, Dom kobiet, Dzień jego powrotu, Medaliony, Granica;
176) Rosa Navarro Durán, Iliada. Wersja nie dla dorosłych;
177) Pablo Neruda, Wyznaję, że żyłem;
178) Friedrich Nietzsche, Narodziny tragedii, Tako rzecze Zaratustra;
179) Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze;
180) Ewa Nowak, Orkan. Depresja, Bardzo biała wrona;
181) Marek Nowakowski, wybrane opowiadanie z tomu Raport o stanie wojennym;
182) Yōko Ogawa, Ukochane równanie profesora;
183) Szymon Opryszek, Woda. Historia pewnego porwania;
184) Łukasz Orbitowski, Inna dusza, Kult;
185) George Orwell, Folwark zwierzęcy, Rok 1984;
186) Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem, Cham, wybrane krótkie formy prozatorskie, np. A… B… C…, Pytania, Ogniwa, Czego na świecie szukał Smutek, Wesele Wiesiołka oraz z cyklu Gloria victis, wybrana publicystyka, np. Kilka słów o kobietach, Cnoty proste;
187) Ferdynand Antoni Ossendowski, Zwierzęta, ludzie, bogowie;
188) Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Gąsiornica, Baba-Dziwo, Szofer Archibald, Mrówki;
189) Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, wybrane wiersze;
190) Icchok Lejb Perec, Cud chanukowy;
191) Pieśń o Rolandzie;
192) Jerzy Pilch, Pod Mocnym Aniołem;
193) Witold Pilecki, Raport z 1945 roku;
194) Eliza Piotrowska, Obczyzno moja;
195) Anna Piwkowska, wybrane wiersze;
196) Platon, Uczta (fragmenty);
197) Jacek Podsiadło, wybrane wiersze;
198) Edgar Allan Poe, Zagłada domu Usherów, Czarny kot, Złoty żuk;
199) Halina Poświatowska, wybrane wiersze;
200) Marcel Proust, W poszukiwaniu straconego czasu;
201) Bolesław Prus, Emancypantki, wybrane krótkie formy prozatorskie, np. Sen, Cienie, Pleśń świata, Widziadła;
202) Bolesław Prus, Kroniki (fragmenty), wybrana publicystyka, np. Najogólniejsze ideały życiowe;
203) Aneta Prymaka-Oniszk, Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia;
204) Kazimierz Przerwa-Tetmajer, wybrane wiersze;
205) Stanisława Przybyszewska, Sprawa Dantona;
206) Jadwiga Puzynina, U podstaw etyki mowy;
207) Radek Rak, Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli;
208) Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Ziemia obiecana;
209) Yasmina Reza, Bóg mordu;
210) Rainer Maria Rilke, Elegie duinejskie;
211) Adam Robiński, Hajstry. Krajobraz bocznych dróg, Kiczery. Podróż przez Bieszczady, Puszcza domowa. Co kryje Kampinos;
212) Zbigniew Rokita, Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku;
213) Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią;
214) Tadeusz Różewicz, Kartoteka, Białe małżeństwo, wybrane wiersze;
215) Tomasz Różycki, Dwanaście stacji, wybrane wiersze;
216) Zyta Rudzka, Ten się śmieje, kto ma zęby;
217) Ola Rusina, Morele rozkwitają nocą;
218) Michał Rusinek, Pypcie na języku;
219) Michał Rusinek, Aneta Załazińska, Jak się dogadać? Czyli retoryka codzienna (lub inne wydania);
220) Magdalena Rybak, Olśnienia. Chwile, które odmieniają;
221) Jarosław Marek Rymkiewicz, Juliusz Słowacki pyta o godzinę, wybrane wiersze;
222) Andrzej Sapkowski, cykl Wiedźmin (cykl publikowany od 1986 r., większość tomów po 1989 r.);
223) Marjane Satrapi, Persepolis;
224) Éric-Emmanuel Schmitt, Zazdrośnice, Napój miłosny, Marzycielka z Ostendy;
225) Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe;
226) Mikołaj Sęp-Szarzyński, wybrane wiersze;
227) William Shakespeare, Hamlet, Makbet, Romeo i Julia, Sen nocy letniej;
228) George Bernard Shaw, Pigmalion;
229) Warsan Shire, wybrane wiersze;
230) Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski, wybrana krótka forma prozatorska, np. Latarnik, Sachem;
231) Maciej Sieńczyk, Przygody na bezludnej wyspie bądź inna dowolna praca;
232) Isaac Bashevis Singer, Dwór, Spuścizna;
233) Israel Joshua Singer, Bracia Aszkenazy;
234) Barbara Skarga, O filozofię bać się nie musimy, Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Innego końca świata nie będzie;
235) Skarga umierającego;
236) Tadeusz Słobodzianek, Nasza klasa. Historia w XIV lekcjach;
237) Tomasz Słomczyński, Kaszëbë;
238) Juliusz Słowacki, Kordian, wybrane wiersze;
239) Rachel Smythe, Lore Olympus;
240) Sofokles, Antygona, Król Edyp;
241) Aleksander Sołżenicyn, Archipelag Gułag;
242) Marzena Sowa, Krzysztof Gawronkiewicz, Za dzień, za dwa (seria Powstanie);
243) Marzena Sowa, Sylvain Savoia, Marzi;
244) Art Spiegelman, Maus. Opowieść ocalałego;
245) Filip Springer, wybrane reportaże publikowane w „Piśmie”, w tym Zmiana klimatu już tu jest;
246) Edward Stachura, Siekierezada albo Zima leśnych ludzi;
247) Leopold Staff, wybrane wiersze;
248) Saša Stanišić, Wilk;
249) Andrzej Stasiuk, Opowieści galicyjskie;
250) John Steinbeck, Grona gniewu;
251) Beata Szady, Wieczny początek. Warmia i Mazury;
252) Mariusz Szczygieł, Gottland, Kaprysik. Damskie historie, Nie ma, Fakty muszą zatańczyć;
253) Władysław Szlengel, wiersze;
254) Wisława Szymborska, wybrane wiersze;
255) Marcin Świetlicki, wybrane wiersze;
256) Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii (fragmenty);
257) Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, wybrane wiersze;
258) Olga Tokarczuk, Prawiek i inne czasy, Dom dzienny, dom nocny, E.E., Bieguni, Zgubiona dusza, Opowiadania bizarne;
259) Lew Tołstoj, Anna Karenina, Wojna i pokój;
260) św. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna;
261) Julian Tuwim, wybrane wiersze;
262) Mark Twain, Pamiętniki Adama i Ewy;
263) Jan Twardowski, wybrane wiersze;
264) Leopold Tyrmand, Dziennik 1954, Zły;
265) Ingmar Villqist (Jarosław Świerszcz), Noc Helvera;
266) Kurt Vonnegut, Kocia kołyska;
267) Małgorzata Warda, 5 sekund do Io;
268) Walt Whitman, Źdźbła trawy;
269) Marcin Wicha, Proste rzeczy, Rzeczy, których nie wyrzuciłem;
270) Anna Wierzbicka, Moje podwójne życie: dwa języki, dwie kultury, dwa światy;
271) Oscar Wilde, Portret Doriana Graya;
272) Stanisław Ignacy Witkiewicz, Pożegnanie jesieni, Szewcy;
273) Przemysław Wojcieszek, Made in Poland;
274) Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;
275) Lauren Wolk, Rok, w którym nauczyłam się kłamać;
276) Wolter, Kandyd;
277) Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński;
278) Wybrane przykłady polskiej piosenki artystycznej, np. Jacka Kaczmarskiego, Jonasza Kofty, Czesława Niemena, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej, Edwarda Stachury;
279) Wybrane wiersze i piosenki różnych autorów, w tym: Grzegorza Ciechowskiego, Fisza, Krzysztofa „Grabaża” Grabowskiego, Taco Hemingwaya, Huberta „Spiętego” Dobaczewskiego (Lao Che), Łony, Marii Peszek, Ryfa Ri;
280) Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa, Wyzwolenie;
281) Adam Zagajewski, Poeta rozmawia z filozofem, Solidarność i samotność, wybrane wiersze;
282) Urszula Zajączkowska, wybrane wiersze;
283) Zofia Zaleska, Zaniechanie;
284) Jewgienij Zamiatin, My;
285) Gabriela Zapolska, Ich czworo, Moralność pani Dulskiej, Kaśka Kariatyda, Pani Dulska przed sądem, opowiadania z cyklu Menażeria ludzka;
286) Émile Zola, Germinal, Nana;
287) Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni, Przedwiośnie, Popioły, Siłaczka, Rozdzióbią nas
kruki, wrony….
(GN, DK)
Fot. IStock / AI