Aby ułatwić wdrożenie ustawy, która od 1 września 2026 r. wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych i pokrewnych urządzeń w szkołach podstawowych i przedszkolach MEN przygotowało przewodniki wyjaśniające wprowadzane zmiany.
Materiały przygotowano w trzech wersjach: dla przedszkoli, szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych. Przygotowano też „listę kroków dla dyrektora” przedszkola i szkoły podstawowej. W każdym pakiecie znajdują się: przewodnik wyjaśniający zmiany wynikające z ustawy; jednostronicowa lista działań, które warto podjąć, aby skutecznie wdrożyć nowe rozwiązania.
Poradniki wskazują m.in., jakie rozwiązania są możliwe, jeśli chodzi o sposoby deponowania smartfonów i innych urządzeń służących komunikacji, a także wskazują dobre praktyki w tym zakresie.
Wśród możliwych rozwiązań znajdują się:
>> przegródki lub koszyki na urządzenia w salach lekcyjnych,
>> szafki dla uczniów,
>> indywidualne etui lub saszetki magnetyczne,
>> miejsca przechowywania urządzeń (np. sekretariat lub pokój nauczycielski),
>> ale również przechowywanie urządzeń w plecakach podczas pobytu w szkole.
Publikacja odpowiada też na pytania dotyczące odpowiedzialności za urządzenia, które zostały zdeponowane w miejscu wyznaczonym przez szkołę, tłumacząc, że w takim przypadku mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego, co oznacza, iż za szkodę odpowiadał będzie ten, kto ją wyrządzi.
„Odpowiedzialność szkoły jest ograniczona tylko do sytuacji, gdy będzie można wykazać, że nie dochowała obowiązku bezpiecznego przechowywania urządzeń. Jeśli nadzór będzie sprawowany poprawnie albo szkoda nastąpi w wyniku zdarzenia losowego, to szkoła nie będzie odpowiadać za takie szkody” – podkreślono.
„Ograniczenie używania telefonów powinno iść w parze z promowaniem zdrowych nawyków zastępujących korzystanie z urządzeń cyfrowych, w tym promowanie ruchu czy czytanie książek, a także spędzanie przerw na świeżym powietrzu” – czytamy.
Ustawa weszła w życie 1 września 2026 r., ale termin na dostosowanie statutów w szkołach został wydłużony do 31 grudnia 2026 r. tak, by wszystkie szkoły zdążyły się przygotować do nowych regulacji.
Ustawa z 3 lipca 2026 r. przewiduje przede wszystkim:
>> wprowadzenie zakazu korzystania przez dzieci w przedszkolach oraz uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku – zarówno na terenie przedszkola lub szkoły, jak i podczas zajęć edukacyjnych poza nimi. Zakaz nie obejmie wycieczek szkolnych i pobytu w internacie (gdzie decyzję o warunkach korzystania przekazano na poziom statutu), a także korzystania poza godzinami zajęć z infrastruktury przedszkola lub szkoły (np. sportowej, którą szkoła udostępnia mieszkańcom);
>> przyznanie szkołom ponadpodstawowym możliwości wprowadzenia zakazu albo określenia innych warunków korzystania z urządzeń elektronicznych w ich statutach, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków;
>> wprowadzenie jasnych wyjątków od zakazu obejmujących sytuacje:
a) gdy korzystanie z urządzenia odbywa się za zgodą nauczyciela i służy realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy lub kontaktowi z rodzicem w sytuacji nagłej;
b) gdy uczeń posiada okresową zgodę dyrektora szkoły ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby;
c) zagrożenia życia, zdrowia lub mienia;
>> przewidzenie możliwości zorganizowania przez szkołę miejsca lub miejsc przechowywania urządzeń oraz – jeśli szkoła takie miejsca zapewni – obowiązku odkładania do nich telefonów komórkowych i pokrewnych urządzeń przez uczniów, z jednoczesnym zagwarantowaniem poszanowania prawa do prywatności. Szczegółowe rozwiązania będą ustalane przez społeczność szkolną – w porozumieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zasięgnięciu opinii uczniów;
>> wskazanie, by programy profilaktyczno-wychowawcze szkół opracowywać ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów w zakresie korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, w tym Internetu, a także nałożenie na rodziców obowiązków współpracy ze szkołą w zakresie przestrzegania projektowanych warunków i zakazów, a także kształtowania wśród ich dzieci postaw w zakresie higieny cyfrowej oraz odpowiedzialnego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności z Internetu;
>> doprecyzowanie, że w przypadku naruszenia zakazu lub warunków korzystania z urządzeń (tam, gdzienie ma zakazu) szkoła stosuje środki przewidziane w przepisach prawa i statucie, w szczególności:
a) działania wychowawcze (np. upomnienie, kontrakt wychowawczy);
b) obniżenie oceny zachowania;
c) kary statutowe.
Przewodniki można pobrać tutaj
(GN)