„ZNP pozytywnie ocenia trwałe podniesienie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Negatywnie opiniuje jednak projekt nowelizacji Karty Nauczyciela w obecnym brzmieniu, ponieważ utrwala on nadmierne spłaszczenie wynagrodzeń między nauczycielami początkującymi a mianowanymi” – czytamy w komunikacie Związku Nauczycielstwa Polskiego na temat projektu nowelizacji Karty Nauczyciela.
Przypomnijmy, że projekt MEN zakłada trwałe wpisanie do art. 30 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela podwyższonego wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Wskaźnik ma wzrosnąć ze 120% do 122,7696% kwoty bazowej. Po co taka zmiana?
W związku z podwyżkami dla nauczycieli w 2024 r. jednorazowo podwyższono wskaźnik dla nauczycieli początkujących, aby zapewnić im wypłatę 33-procentowej podwyżki. Od tamtego czasu co roku trzeba wprowadzać w tzw. ustawie okołobudżetowej dodatkowy wskaźnik zwiększający wzrost wynagrodzeń nauczycieli początkujących. Bez tego ich wynagrodzenia nie wzrosły w 2025 r. o 5 proc., a w 2026 r. i w 2027 r. (jak planuje rząd) o 3 proc. Wpisanie na stałe podwyższonego wskaźnika do Karty Nauczyciela ma zwolnić rządzących z obowiązku corocznego uchwalania przepisu dotyczącego wynagrodzeń nauczycieli początkujących.
Projekt MEN trafił do konsultacji publicznych, a związki zawodowe otrzymały dokument do zaopiniowania. ZNP właśnie przekazał ministerstwu swoją opinie. Samą ideę odejścia od rozwiązań epizodycznych na rzecz trwałej regulacji Związek ocenia pozytywnie. Jednocześnie sprzeciwia się pozostawieniu wskaźnika dla nauczyciela mianowanego na poziomie 144% kwoty bazowej i proponuje zmiany.
Różnica między wynagrodzeniami jest zbyt mała
Pierwotnie średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego było ustawowo o 20% wyższe od wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Po podniesieniu wskaźnika dla nauczyciela początkującego do 122,7696% i pozostawieniu wskaźnika nauczyciela mianowanego na poziomie 144% przewaga ta spadnie do ok. 17,29%.
Jeszcze wyraźniej problem pokazują minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego obowiązujące w 2026 r. Nauczyciel z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym otrzymuje:
>> 5308 zł brutto nauczyciel początkujący,
>> 5469 zł brutto nauczyciel mianowany.
Różnica wynosi zaledwie 161 zł brutto miesięcznie, czyli około 3% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela początkującego.
Zdaniem ZNP tak mała różnica nie odzwierciedla dodatkowych kwalifikacji, doświadczenia i odpowiedzialności nauczyciela mianowanego. Osłabia też motywacyjną funkcję awansu zawodowego, pogłębia poczucie niedocenienia i może negatywnie wpływać na pozostawanie nauczycieli w zawodzie.
Średnie wynagrodzenie to nie pensja
ZNP podkreśla, że wzrost średniego wynagrodzenia nie gwarantuje odpowiedniego wzrostu pensji zasadniczej. Do średniego wynagrodzenia wliczane są również dodatki, godziny ponadwymiarowe, zastępstwa, nagrody oraz inne świadczenia. Dlatego zmiana ustawy powinna zostać uzupełniona odpowiednią zmianą rozporządzenia dotyczącego minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego.
Związek domaga się:
>> podwyższenia wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela mianowanego ze 144% do 149% kwoty bazowej;
>> podwyższenia minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli mianowanych;
>> uzupełnienia oceny skutków regulacji;
>> pełnego sfinansowania zmiany z budżetu państwa;
>> ponownego przedstawienia zmienionego projektu i uzupełnionej oceny skutków regulacji partnerom społecznym do zaopiniowania.
Według Związku przy założeniu podwyżki stawek w 2027 r. o 3%, minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela mianowanego z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym powinno wynosić co najmniej około 5817 zł brutto miesięcznie, przy stawce nauczyciela początkującego wynoszącej około 5467 zł.
ZNP proponuje również, aby podwyżki dla nauczycieli początkujących i mianowanych zostały wprowadzone w 2027 r. nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia 2027 r.
Opinia ZNP trafiła do ministerstwa
W opinii Związku z 2 września br. skierowanej do MEN czytamy, że ZNP pozytywnie ocenia kierunek polegający na trwałym wprowadzeniu do art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela podwyższonego wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego, zamiast epizodycznych zapisów w ustawie okołobudżetowej.
„Jednocześnie projekt w obecnym brzmieniu należy ocenić negatywnie, ponieważ utrwala on nadmierne spłaszczenie relacji wynagrodzeń pomiędzy nauczycielami początkującymi a nauczycielami mianowanymi. Projekt przewiduje podwyższenie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego ze 120% do 122,7696% kwoty bazowej, pozostawiając wskaźnik nauczyciela mianowanego na dotychczasowym poziomie 144% kwoty bazowej. Rozwiązanie takie oznacza trwałe zmniejszenie ekonomicznej różnicy pomiędzy kolejnymi stopniami awansu zawodowego” – podkreślono.
W związku z powyższym ZNP wnosi o objęcie projektowaną zmianą również nauczycieli mianowanych i podwyższenie określonego w art. 30 ust. 3 pkt 2 Karty Nauczyciela wskaźnika ich średniego wynagrodzenia ze 144% do 149% kwoty bazowej.
Więcej na stronie Związku tutaj
(GN)