Dyrektorzy szkół (albo wyznaczeni przez nich pracownicy) będą mogli kontrolować plecaki, odzież wierzchnią, a także miejsca, w których uczniowie przechowują swoje rzeczy – wynika z projektu zmian w prawie oświatowym oraz innych ustawach, których założenia MEN opublikowało w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Kontrole mogłyby być prowadzone również z użyciem wykrywaczy metali, a w przypadku odmowy poddania się kontroli dyrektor miałby obowiązek powiadomienia policji. Projekt zakłada także rozszerzenie ochrony nauczycieli, którzy mieliby otrzymać możliwość skorzystania z bezpłatnej pomocy prawnej i psychologicznej w określonych sytuacjach.
Celem zmian jest zwiększenie bezpieczeństwa uczniów i pracowników przedszkoli, szkół oraz placówek oświatowych. Zdaniem MEN na „pilną potrzebę wzmocnienia stanu bezpieczeństwa na terenie jednostek systemu oświaty” wskazują wydarzenia, do których doszło na terenie mazowieckich szkół w październiku 2026 r.
Osobą odpowiedzialną za projekt jest wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to I kwartał 2027 roku.
Większe uprawnienia dla dyrektorów
MEN zaznaczyło, że wobec „napiętej sytuacji międzynarodowej i możliwych aktów dywersji, także w szkołach lub placówkach, konieczne jest stworzenie podstaw prawnych do skutecznego przeciwdziałania realnym zagrożeniom, jakie mogą wystąpić w jednostkach systemu oświaty”.
Chodzi m.in. o rozszerzenie zakresu uprawnień dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki oraz osoby kierującej publiczną lub niepubliczną inną formą wychowania przedszkolnego – w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę.
Projektowane zmiany zakładają, że dyrektorzy lub upoważnieni przez dyrektora pracownicy będą mieli prawo do kontroli bagaży i odzieży wierzchniej uczniów oraz wszystkich osób wchodzących na teren szkoły, jeśli nie są oni jej pracownikami.
„Kontrola będzie mogła być przeprowadzona z wykorzystaniem urządzeń wykrywających obecność metalu. Kontrola będzie również mogła dotyczyć miejsc, w których uczniowie pozostawiają podręczniki i przybory szkolne lub bagaże i odzież wierzchnią” – napisano m.in. w projekcie.
W dokumencie wskazano również, że kontrola będzie musiała odbywać się z przestrzeganiem godności drugiego człowieka. W ustawie zostanie też określone konkretne postępowanie w przypadku znalezienia w odzieży lub plecakach niebezpiecznych narzędzi.
Dyrektor szkoły lub placówki (lub inny upoważniony pracownik) będzie miał obowiązek odebrania tych przedmiotów i złożenia w miejscu uniemożliwiającym ich użycie i zapewniającym ich nienaruszalność.
W przypadku ujawnienia podczas kontroli u osób poniżej 18 roku życia wyrobów tytoniowych lub papierosów elektronicznych dyrektor będzie odbierał również te przedmioty. Odebrane niebezpieczne przedmioty będą następnie przekazywane policji. Jeśli osoba odmówi poddania się kontroli wchodząc na teren placówki, dyrektor będzie zobowiązany zawiadomić policję.
Doprecyzowane mają też zostać przepisy dotyczące zawartości statutu publicznego przedszkola, szkoły i placówki. „Statut szkoły lub placówki obligatoryjnie będzie określał zasady wstępu i przebywania na terenie szkoły uczniów oraz osób niebędących jej uczniami lub pracownikami” – wskazało MEN.
Resort edukacji zaproponował też zmiany w Karta Nauczyciela oraz zmiany w ustawie o ochronie małoletnich.
Propozycje zmian w w ustawie – Karta Nauczyciela:
>> Rozszerzenie przysługującej nauczycielom ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych przez wskazanie, że z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych nauczyciel korzysta również wtedy, jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu;
>> Wskazanie wprost w ustawie – Karta Nauczyciela obowiązków dyrektorów szkół i organów prowadzących szkoły w przypadku popełnienia wobec nauczyciela przestępstwa, o którym mowa w art. 222, art. 223, art. 224 § 2 lub art. 226 ustawy – Kodeks karny;
>> Nałożenie na organ prowadzący szkołę obowiązku zapewnienia nauczycielowi pokrzywdzonemu przestępstwem, o którym mowa w art. 222, art. 223 lub art. 226 ustawy – Kodeks karny podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych lub z powodu wykonywanego przez niego zawodu, na jego wniosek, bezpłatnej pomocy prawnej w postępowaniu karnym, w którym nauczyciel uczestniczy w charakterze pokrzywdzonego lub oskarżyciela posiłkowego;
>> Nałożenie na organ prowadzący szkołę obowiązku zapewnienia nauczycielowi, na jego wniosek, bezpłatnej pomocy psychologicznej w przypadku wystąpienia sytuacji bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu nauczyciela podczas lub w związku z pełnionymi obowiązkami służbowymi.
Dokument znajduje się tutaj
(GN)