MEiN ma projekt zmian na liście lektur. Skreśleni m.in. Konwicki, Parandowski, więcej Jana Pawła II i Kossak-Szczuckiej

Resort Przemysława Czarnka skierował do konsultacji publicznych projekty rozporządzeń zakładających zmiany na liście lektur szkolnych. Proponowane zmiany dotyczą niemal każdego etapu edukacji.

MEiN proponuje usunąć z listy obowiązkowych lektur szkolnych dla szkół średnich m.in. wybrane wiersze Marcina Świetlickiego oraz następujące pozycje: Jan Parandowski “Mitologia”, François Villon “Wielki testament”, Piotr Skarga “Żywoty świętych”, Tadeusz Konwicki “Mała apokalipsa” i Janusz Głowacki “Antygona w Nowym Jorku”.

Jednocześnie resort Czarnka postuluje rozszerzenie listy lektur dla liceum i technikum o takie pozycje jak: “Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia” Johna R.R. Tolkiena, “Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917-1919” Zofii Kossak-Szczuckiej, dzieła Jana Pawła II oraz raport Witolda Pileckiego.

„Zmiany w zakresie lektur wynikają z potrzeby pełniejszej korelacji wykazu lektur z celami kształcenia określonymi w podstawie programowej. Wiążą się one także z zaproponowaniem takich pozycji książkowych, które warto omawiać z uczniami ze względu na ich walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników)” – argumentuje w komunikacie MEiN.

Zmiany na liście lektur dla klas I-III

Z listy lektur dla klas I-III szkoły podstawowej miałyby zniknąć te pozycje: Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz “Zaczarowana zagroda” Mira Jaworczakowa “Oto jest Kasia”, Leszek Kołakowski “Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?”  Marcin Pałasz “Sposób na Elfa”.

Resort zarządzany przez Przemysława Czarnka proponuje w zamian dodanie innych pozycji. Są to: Dorota Gellner “Wścibscy”, Julita Grodek “Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie”, Piotr Kordyasz “Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły” (fragmenty), Zofia Kossak-Szczucka “Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata”, Asa Lind “Piaskowy Wilk”, Aleksandra i Daniel Mizielińscy “Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych”.

Zmiany na liście lektur dla klas IV-VI

W klasach IV-VI szkoły podstawowej z listy lektur obowiązkowych ma zniknąć „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” Rafała Kosika, a z lektur uzupełniających: „Winnetou” Karola Maya.

Z kolei dodane zostaną następujące lektury uzupełniające: Carlo Collodi, “Pinokio”;  John Flanagan, “Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu”;  Emilia Kiereś, “Rzeka”; Zofia Kossak-Szczucka, “Topsy i Lupus”; Bolesław Leśmian, “Klechdy sezamowe”; Alan Aleksander Milne, “Kubuś Puchatek”; Longin Jan Okoń, “Tecumseh”; Ferdynand Antoni Ossendowski, “Słoń Birara”;  Jacek Podsiadło, “Czerwona kartka dla Sprężyny”; Louis de Wohl, “Posłaniec króla”.

Zmiany na liście lektur dla klas VII-VIII

Zmiany w lekturach dla klas VII-VIII szkoły podstawowej obejmują tylko lektury uzupełniające, zniknie „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” Nancy H. Kleinbaum, a dodane zostaną: Lloyd Cassel Douglas, “Wielki Rybak”;  Zofia Kossak-Szczucka, “Bursztyny” (wybrane opowiadanie);  André Frossard, “Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II”;  Bolesław Prus, “Placówka, Zemsta”;  Henryk Sienkiewicz, “Sąd Ozyrysa”;  Nicolas Sparks, “Jesienna miłość”.

Proponuje się również przesunięcie z listy lektur obowiązkowych dla klas VII-VIII na listę lektur uzupełniających książki Melchiora Wańkowicza „Ziele na kraterze”. Jak zaznaczono „ze względu na walory literackie (opis niezwykłych więzi rodzinnych, przybliżenie zapomnianego już folkloru ziemiańskiego, a przy tym barwna i przepiękna polszczyzna) zaproponowano, aby utwór ten omawiany był w całości”. Zaproponowano też przesunięcie z wykazu lektur uzupełniających z klas VII-VIII do wykazu lektur uzupełniających w liceach ogólnokształcących i technikach pozycji „Jan Paweł II. Przekroczyć próg nadziei” (fragmenty).

Zmiany w lekturach w liceach i technikach

W przypadku liceów ogólnokształcących i techników z lektur obowiązkowych znikną wiersze Marcina Świetlickiego (w zakresie podstawowym), a w zakresie rozszerzonym nie będzie już tych pozycji: Jan Parandowski, “Mitologia, część II Rzym”; François Villon, “Wielki testament”(fragmenty); Piotr Skarga, “Żywoty świętych” (fragmenty); Tadeusz Konwicki, “Mała apokalipsa”; Janusz Głowacki, “Antygona w Nowym Jorku”.

Nowe lektury uzupełniające dla liceów i techników w zakresie podstawowym to: Juliusz Słowacki, “Listy do Matki” (fragmenty); Henryk Sienkiewicz, “Listy z podróży do Ameryki”(fragmenty); Stefan Żeromski, “Ludzie bezdomni”; Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski, wybór wierszy; Witold Pilecki, “Raport Witolda”; Wiesław Kielar, “Anus mundi”; Zofia Kossak-Szczucka, “Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919”; Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie; John R.R. Tolkien, “Władca pierścieni. Drużyna pierścienia”.

Zakres rozszerzony w liceach i technikach ma obejmować też pojawienie się takich uzupełniających pozycji: Zofia Kossak-Szczucka, “Błogosławiona wina”; Ferdynand Antoni Ossendowski, “Mocni ludzie”; “Ludzie, zwierzęta, bogowie”; Krystyna Lubieniecka-Baraniak, “Gdy brat staje się katem”; Jan Paweł II, “Przekroczyć próg nadziei”(fragmenty); “Tryptyk rzymski”; “Pamięć i tożsamość” (fragmenty), “Fides et ratio” (fragmenty); Karol Wojtyła, “Przed sklepem jubilera”; Stefan Wyszyński, “Zapiski więzienne”; Paweł Zuchniewicz, “Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim”.

Proponowane przez MEiN zmiany miałby wejść w życie już 1 września 2021 r.  Projekty rozporządzeń oraz  propozycje zmian w wykazie lektur i ich uzasadnienie znajdują się tutaj.

(JK, GN)

MEiN opublikowało na swojej stronie raport z prac zespołu do spraw oceny podręczników i podało przykłady „błędów”