Ministerstwo Edukacji opublikowało projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie nadzoru pedagogicznego. Najważniejszą zmianą jest przywrócenie monitorowania jako odrębnej formy nadzoru pedagogicznego. Projekt przewiduje również możliwość sporządzania elektronicznych protokołów kontroli, wprowadza nowe obowiązki dla dyrektorów szkół i zmiany w organizacji pracy kuratoriów oświaty oraz konieczność uzupełnienia planów nadzoru na rok szkolny 2026/2027.
Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do konsultacji projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego. Projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego ma na celu „dostosowanie nadzoru pedagogicznego do aktualnych potrzeb organów sprawujących nadzór pedagogiczny”.
Jak napisano m.in. w uzasadnieniu projektu proponowane zmiany mają się przyczynić do usprawnienia czynności podejmowanych przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny, a w konsekwencji umożliwić bardziej efektywny i skuteczny nadzór.
Proponowane zmiany nadzorze pedagogicznym
>> uzupełnienie dotychczasowych dwóch form nadzoru pedagogicznego, tj. kontroli i wspomagania, o trzecią formę – monitorowanie.
„Monitorowanie pozwoli systematycznie pozyskiwać dane o funkcjonowaniu szkół i placówek, w tym o wypadkach i zdarzeniach nadzwyczajnych, co pozwoli sprawniej identyfikować i eliminować zagrożenia w prawidłowej realizacji zadań szkoły lub placówki. Wprowadzenie monitorowania jako formy nadzoru pedagogicznego spowoduje też zmniejszenie liczby kontroli planowych, obecnie często wykorzystywanych w celu zbadania jakiegoś problemu (na przykład w zakresie zatrudniania psychologów i pedagogów specjalnych)” – wskazuje resort
>> wprowadzenie możliwości podpisania protokołu kontroli przez kontrolującego i dyrektora szkoły lub placówki z użyciem podpisu elektronicznego. „Spowoduje to brak konieczności osobistego stawiennictwa dyrektora szkoły w urzędzie organu sprawującego nadzór pedagogiczny w celu podpisania protokołu kontroli, co przyspieszy postępowanie kontrolne” – wyjaśniono
>> dodanie stanowiska głównego wizytatora do wykazu stanowisk w kuratoriach oświaty, których zajmowanie wymaga kwalifikacji pedagogicznych. „Dzięki temu wykaz stanowisk będzie odzwierciedlał faktyczny stopień skomplikowania spraw powierzanych do realizacji poszczególnym pracownikom, a jednocześnie poszerzy strukturę organizacyjną kuratorium oświaty, umożliwiając tym samym bardziej atrakcyjną ścieżkę awansu zawodowego w ramach tego zakładu pracy” – wskazuje resort.
Wraca monitorowanie
Obecnie przewidziane są jedynie dwie formy nadzoru pedagogicznego: kontrola i wspomaganie. Do końca roku szkolnego 2020/2021 funkcjonowało także monitorowanie jako odrębna forma tego nadzoru.
„Dotychczasowa praktyka wykazała, że zrezygnowanie z monitorowania pozbawiło organy sprawujące nadzór pedagogiczny skutecznej i efektywnej możliwości zbierania i analizy informacji o działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, w celu identyfikowania i eliminowania zagrożeń w prawidłowej realizacji zadań szkoły lub placówki. Jednocześnie obecne regulacje nie przewidują w ramach nadzoru pedagogicznego pozyskiwania informacji o wypadkach i zdarzeniach nadzwyczajnych w szkołach i placówkach. Tym samym funkcja nadzorcza stała się wyraźnie ograniczona, koncentrując się przede wszystkim na działaniach kontrolnych, właściwych raczej inspekcjom aniżeli wyspecjalizowanym organom nadzoru” – czytamy w Ocenie Skutków Regulacji.
W projekcie przepisów, które trafiły już do konsultacji zaproponowano aby w ramach monitorowania było możliwe zbieranie danych o wypadkach i innych zdarzeniach nadzwyczajnych w szkołach i placówkach.
W opinii MEN takie rozwiązanie ma pozwolić na bardziej sprawne pozyskiwanie informacji o organizacji szkół w całej Polsce. „Monitorowanie nie zastępuje kontroli, lecz uzupełnia katalog instrumentów pozostających do dyspozycji organów sprawujących nadzór pedagogiczny” – zaznacza MEN.
Podpis elektroniczny
Resort argumentuje też, że „w dobie postępującej cyfryzacji w organach administracji publicznej dojmujący stał się również brak możliwości podpisania protokołu kontroli z użyciem podpisu elektronicznego”.
„Brak podstawy prawnej do stosowania podpisu elektronicznego powoduje, że protokół kontroli wymaga podpisu odręcznego, co wydłuża czas i zwiększa koszty prowadzenia postępowania kontrolnego z uwagi na konieczność osobistego stawiennictwa dyrektora szkoły w urzędzie organu sprawującego nadzór pedagogiczny w celu złożenia podpisu” – wskazano.
Nowe stanowisko w kuratoriach
MEN planuje również uzupełnienie wykazu stanowisk wymagających kwalifikacji pedagogicznych w kuratoriach oświaty poprzez dodanie stanowiska głównego wizytatora.
„Dość płaska struktura organizacyjna w kuratoriach oświaty wynikająca z obowiązującego wykazu stanowisk wymagających kwalifikacji pedagogicznych powoduje, że poważnym wyzwaniem staje się pozyskanie nowych pracowników i utrzymanie dotychczasowych” – czytamy.
„Jednocześnie obowiązująca struktura stanowisk nie odzwierciedla stopnia skomplikowania spraw realizowanych przez pracowników w kuratoriach oświaty, szczególnie biorąc pod uwagę coraz większą świadomość prawną stron postępowania oraz korzystanie z zawodowych pełnomocników” – wskazano.
Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego znajduje się tutaj
(GN)